II SAB/Sz 162/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-02-21
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozostawić wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę mapy obejmującej obszar analizowany, jeśli obowiązek sporządzenia analizy urbanistycznej spoczywa na organie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może pozostawić wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez rozpoznania z powodu nieprzedłożenia przez wnioskodawcę mapy obejmującej obszar analizowany, gdyż obowiązek sporządzenia analizy urbanistycznej spoczywa na organie, a wnioskodawca ma jedynie obowiązek przedłożenia mapy zasadniczej lub katastralnej z zaznaczonym terenem inwestycji i obszarem jej oddziaływania. Bezczynność organu w takiej sytuacji uzasadnia uwzględnienie skargi.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych, organ wydał decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, organ ponownie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o mapę obejmującą obszar analizowany. Skarżący uznał, że nie jest to jego obowiązek, a organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. WSA uznał, że organ dopuścił się bezczynności, gdyż żądanie przedłożenia mapy obejmującej obszar analizowany było nieuzasadnione.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził bezczynność Wójta Gminy P., zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Wójta Gminy P. na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B. M. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie rozpoznania wniosku I. stwierdza, że Wójt Gminy P. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku B. M. z dnia 1 grudnia 2016 r., II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Wójta Gminy P. do rozpatrzenia wniosku skarżącego B. M. w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, IV. zasądza od Wójta Gminy P. na rzecz skarżącego B. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 01 grudnia 2016 r. B. M., zwany dalej "skarżącym" wystąpił do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, dotyczącym inwestycji obejmującej budowę [...] budynków rekreacji indywidualnej wraz z infrastrukturą, na działce nr [...] położonej w R. , w gminie P., w obrębie numer [...].
Wójt Gminy, pismami z dnia 7 grudnia 2016 r. i 22 grudnia 2016 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku, domagając się przedłożenia kopii mapy zasadniczej, bądź w przypadku jej braku kopii mapy katastralnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego, sporządzonej
w odpowiedniej skali z zaznaczeniem terenu, którego wniosek dotyczy oraz obszaru, na który planowana inwestycja będzie oddziaływała, a także umów zapewniających przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej
i elektroenergetycznej. Skarżący, w odpowiedzi na wezwania, przedłożył kopie mapy zasadniczej w dwóch egzemplarzach oraz oświadczenie w sprawie zapewnienia dostawy energii elektrycznej do sieci E. dla planowanych obiektów. Wskazał ponadto, że każdy z budynków będzie zaopatrywany w wodę z własnego ujęcia, a ścieki będą odprowadzane do szczelnego zbiornika bezodpływowego.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – t.j. ze zm.), dalej "k.p.a", art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 i 4, art. 60 ust. 1 i 4, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 – t.j. ze zm.), dalej "u.p.z.p.", odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji.
Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie, po rozpoznaniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] r.,
nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja Kolegium oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 732/17.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji wywiódł, że przy wydawaniu decyzji I instancji w zakresie warunku "kontynuacji funkcji" oraz znaczenia analizy
w prowadzonym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, działanie organu było niedopuszczalne. Zastrzeżenia sądu dotyczyły prawidłowości wyznaczenia obszaru analizowanego i wniosków organu dotyczących spełnienia bądź nie warunku "kontynuacji funkcji". Sąd wskazał również na to, że organy orzekające w sprawie nie dostrzegły faktu, iż kopia mapy zasadniczej w skali 1:1000, oznaczonej jako załącznik do decyzji o warunkach zabudowy, nie obejmuje obszaru analizowanego, tym samym nie gwarantuje też jednoznaczności i czytelności decyzji, oraz nie zapewnia możliwości wykonywania ich kopii. W niniejszej sprawie obszar analizowany wyznaczono na mapie – "Analiza stanu zagospodarowania", która nie spełnia wymogów określonych w art. 52 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., nie wiadomo w jakiej została sporządzona skali oraz, czy pochodzi z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na mapie tej zaznaczono jedynie działki, nie ma zaś na niej zaznaczonych żadnych obiektów budowlanych, również tych wymienionych w decyzji.
Realizując wytyczne sądu, organ I instancji wezwał skarżącego, pismem z dnia 24 stycznia 2018 r., do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 1 grudnia 2016 r., poprzez określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na dwóch egzemplarzach kopii mapy zasadniczej lub w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, wyjaśniając, że przeprowadzenie ponownej procedury w sprawie wymaga uzupełnienia wniosku o mapę zasadniczą w skali 1:1000 obejmującą teren działki nr [...] obr. R. wraz z obszarem wokół niej nie mniejszym niż jej trzykrotna szerokość, zgodnie z wymogami § 3, ust.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
26 sierpnia 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. nr 1588).
Pismem z dnia 15 lutego 2018 r. skarżący nadesłał kopię mapy zasadniczej
w dwóch egzemplarzach, z zaznaczeniem terenu inwestycji i obszaru, na który inwestycja będzie oddziaływała, z zaznaczeniem, że zostały one dostarczone organowi wraz z pismem przewodnim w dniu 21 grudnia 2016 r. na żądanie wyartykułowane
w piśmie z dnia 7 grudnia 2016 r.
Organ w dniu 26 lutego 2018 r. ponownie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez dostarczenie aktualnej kopii mapy zasadniczej lub mapy katastralnej z zasobu geodezyjnego obejmującej teren co najmniej trzykrotnej szerokości wokół planowanej pod zabudowę działki w skali 1:1000, wskazując jednocześnie, że obszar analizowany musi być oznaczony granicami na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. W końcowej części wezwania zawarto zapis, iż "w celu przeprowadzenia rzetelnej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, należy dostarczyć mapę w skali 1:1000 z trzykrotną szerokością frontu działki z każdej strony.
Przedłożona mapa określa obszar analizy w odległości od działki na południe
ok. 60,0 m; od północy 35,0 m; od wschodu 90,0 m; od zachodu 80,0 m przy szerokości frontu działki nr [...] – ok. 42,0 m."
Pismem z dnia 15 marca 2018 r. skarżący, poinformował, że przesłane kopie mapy są prawidłowe i spełniają wymagania określone przepisami prawa. Nadmienił również, że obszar minimum trzykrotnej szerokości frontu działki objętej wnioskiem to obszar przyjmowany do analizy urbanistycznej i nie jest tożsamy z obszarem, na który inwestycja będzie oddziaływać i który został wskazany na załączonych kopiach mapy.
W odpowiedzi organ zawiadomieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. poinformował stronę, że pozostawia wniosek z dnia 1 grudnia 2016 r. bez rozpoznania.
Organ wyjaśnił, że kilkukrotnie bezskutecznie wzywał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, przy czym ostateczne wezwanie zostało mu doręczone w dniu
9 marca 2018 r., a zatem siedmiodniowy termin zakreślony w wezwaniu upłynął w dniu 19 marca 2018 r.
Wnioskodawca wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w K. zażalenie na bezczynność organu podnosząc, że wniosek nie posiada braków formalnych i spełnia wszystkie wymogi określone ustawą o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym.
Kolegium, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] stwierdziło, że organ I instancji rozpatrujący wniosek o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy nie dopuścił się bezczynności. Organ ten podzielił tym samym stanowisko Wójta Gminy, iż wniosek o ustalenie warunków zabudowy zawierał braki formalne, a ich nieuzupełnienie w zakreślonym terminie skutkować musiało pozostawieniem go bez rozpoznania.
B. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 8 i art. 107 par. 3 k.p.a. – w postaci nienależytego uzasadnienia wydanej decyzji, jedynie szczątkowego ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych przez stronę w postępowaniu, która nie pozwala na przyjęcie, że organ odpowiednio dokładnie zbadał sprawę utrzymując w mocy decyzję niezgodną
z przepisami prawa
- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. - poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego
i prawnego.
Ponadto skarżący wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. oraz w zw. z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588), dalej jako "rozporządzenie", poprzez nieprawidłowe uznanie, że osoba wnioskująca o wydanie decyzji o warunkach zabudowy ma obowiązek dostarczenia mapy potrzebnej do wyznaczenia obszaru analizowanego, o którym mowa w § 3 pkt 2 rozporządzenia.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił ponadto, że w jego ocenie zarówno organ I instancji, jak i Kolegium całkowicie bezpodstawnie uznały, że nie zostały spełnione wymogi formalne wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, choć zgodnie z przywołanym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury, obowiązek sporządzenia analizy urbanistycznej ciąży na właściwym organie administracji publicznej. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia granicę obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52. ust. 2. pkt 1 u.p.z.p. W ocenie skarżącego powyższe odniesienie ma wskazywać, że obszar analizowany musi być wyznaczony na kopii mapy zasadniczej lub w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000. W żaden jednak sposób nie można wyciągnąć z w/w rozporządzenia wniosku, że to inwestor/wnioskodawca ma obowiązek dostarczenia mapy na potrzeby dokonania analizy urbanistycznej. Taka interpretacja przepisów oznaczałaby w praktyce, że niemożliwym byłoby złożenie kompletnego wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ granice obszaru analizowanego są wyznaczane już po złożeniu wniosku i każdorazowo uzależnione od sposobu zagospodarowania terenu, a także ustalane przez urbanistę posiadającego odpowiednie uprawnienia. Ponadto organy błędnie przyjęły, że obszar oddziaływania inwestycji jest tożsamy z obszarem analizy urbanistycznej. Tymczasem zgodnie z przyjętą doktryną obszar oddziaływania inwestycji jest tożsamy z obszarem oddziaływania obiektu, który został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 – j.t. ze zm.), a więc przez obszar oddziaływania inwestycji należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Tak rozumiany obszar oddziaływania inwestycji nie ma, zdaniem skarżącego, absolutnie żadnego związku z obszarem, na którym przeprowadzana jest analiza urbanistyczna, a więc analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 – 5 ustawy. Nadto skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty i argumenty przedstawione powyżej, a także w zażaleniu z dnia 15 maja 2018 r. oraz pismach z dnia 15 marca 2018 r. i 15 lutego 2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że informacja o pozostawieniu bez rozpoznania podania skarżącego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy
w przedmiotowej sprawie nie jest żadnym z rozstrzygnięć lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., zatem skarga jako niedopuszczalna, powinna zostać odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przed przystąpieniem do jej rozpoznania wyjaśnić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 – j.t.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – j.t. ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy
w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania
w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a).
W pierwszej kolejności zatem, odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi z tego względu, iż pozostawienie podania skarżącego o ustalenie warunków zabudowy bez rozpoznania nie stanowiło żadnego z aktów bądź czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., wyjaśnić należy, że nie zasługiwał on na uwzględnienie. Przedmiotem skargi nie jest bowiem pozostawienie wniosku bez rozpoznania, ale bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy wywołanej podaniem skarżącego
o ustalenie warunków zabudowy i w konsekwencji niewydanie rozstrzygnięcia, którego domagał się skarżący. Nie ulega wątpliwości, że sprawy o ustalenie warunków zabudowy należą do kognicji sądów administracyjnych, jako że stanowią indywidualne sprawy rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Zatem stanowią również sprawy, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., w których sąd administracyjny, zgodnie z przytoczonym wyżej art. 149 § 1 p.p.s.a. jest uprawniony do badania, czy przy ich rozpoznaniu organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, a skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga co należy rozumieć pod pojęciem bezczynności. Bezczynność to brak działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa, do którego zalicza się zarówno niewydanie rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia) w przewidzianym przepisami terminie, jak również rozstrzygnięcie sprawy w niewłaściwej formie, przy czym za niewłaściwą formę rozstrzygnięcia należy uznać również pozostawienie podania bez rozpoznania w sytuacji, gdy nie było ku temu przesłanek. Zatem rozważenia wymagało, czy wzywanie skarżącego do uzupełnienia wniosku znajdowało oparcie w przepisach prawa.
Z akt badanej sprawy, wynika, że organ kilkukrotnie zobowiązywał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] budynków rekreacji indywidualnej. Przy czym w niniejszej sprawie istotne znaczenie mają dwa ostatnie wezwania – z dnia 24 stycznia 2018 r. i 26 lutego 2018 r., skierowane do skarżącego po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyroku z dnia 5 października 2017 r. zawierające żądanie przedłożenia kopii mapy zasadniczej lub katastralnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego, sporządzonej w odpowiedniej skali, obejmującej teren analizowany nie mniejszy aniżeli trzykrotna szerokość frontu działki inwestycyjnej. Powyższe wezwania wystosowane zostały w oparciu o przepis art. 64 § 2 k.p.a. i skarżący do wezwań tych zastosował się w ten sposób, że pismem z dnia 15 lutego 2018 r. nadesłał kopię mapy zasadniczej z zaznaczonym terenem inwestycji i obszarem jej oddziaływania w dwóch egzemplarzach i wskazał jednocześnie, że kopię mapy dostarczył organowi już w dniu 21 grudnia 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 26 lutego 2018 r. strona odpowiedziała pismem z dnia 15 marca 2018 r. podnosząc, że przedłożone mapy spełniają wymogi stawiane art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w związku z art. 64 ust. 1 tej ustawy.
Nieuzupełnienie wniosku o ustalenie warunków zabudowy w sposób wskazany w wezwaniach stanowiło podstawę pozostawienia go bez rozpoznania.
Osią sporu w badanej sprawie jest zatem to, czy żądanie od strony skarżącej przedłożenia map spełniających określone przez organ wymagania było, w świetle przepisów regulujących sposób postępowania w sprawie ustalania warunków zabudowy, uzasadnione. Podkreślenia bowiem wymaga, że nie wszystkie braki, którymi dotknięty jest wniosek o wydanie przez organ rozstrzygnięcia, uprawniają do zastosowania art. 64 § 2 k.p.a., to jest wezwania strony do ich usunięcia
w wyznaczonym terminie i następnie pozostawienia wniosku bez rozpoznania po jego bezskutecznym upływie. Organ może domagać się uzupełnienia wniosku w tym trybie tylko w takim zakresie, w jakim przepisy szczególne nakładają spełnienie określonych wymagań co do treści wniosku.
W omawianej sprawie przepisem takim jest art. 64 ust. 1 w związku z art. 52
ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Zgodnie z regulacją zawartą w tych przepisach, wniosek
o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać:
1) określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000;
2) charakterystykę inwestycji, obejmującą:
a) określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów,
b) określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia
i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej,
c) określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko.
W punkcie pierwszym określone zostały parametry załącznika graficznego do wniosku o ustalenie warunków zabudowy – wymagania jakie powinna spełniać mapa, na której wnioskodawca powinien wskazać granice terenu objętego wnioskiem, przy czym teren ten powinien obejmować zarówno miejsce realizacji planowanej inwestycji jak również obszar na który inwestycja będzie oddziaływać.
O ile wskazanie miejsca inwestycji nie nastręcza większych problemów, obejmuje bowiem działkę (jedną bądź kilka), na której zlokalizowane będzie planowane przedsięwzięcie, o tyle określenie obszaru oddziaływania planowanej inwestycji niekiedy wiąże się z pewnymi trudnościami. Ten ostatni parametr ma o tyle doniosłe znaczenie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, że na tej podstawie organ ustala krąg uczestników tego postępowania, którym przysługuje – stosownie do art. 28 k.p.a., przymiot strony.
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz literaturze przedmiotu przyjmuje się, że obszar oddziaływania należy rozumieć szeroko, zarówno jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i nieruchomości sąsiednie w znaczeniu szerokim sąsiedztwa. Jednocześnie wskazuje się, że obszar oddziaływania inwestycji może zamykać się w granicach działki zainwestowanej, ale może również obejmować bezpośrednie, jak i niebezpośrednie sąsiedztwo (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 2467/16, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreśla się, że jakkolwiek zakreślenie obszaru oddziaływania inwestycji jest powinnością wnioskodawcy, to jednak organ nie jest tym wskazaniem związany i ma obowiązek okoliczności te sprawdzić. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny "granice obszaru oddziaływania wyznacza oddziaływanie faktyczne, polegające
w szczególności na emisji zanieczyszczeń, powodowaniu nadmiernego hałasu, a nawet utrudnianiu nasłonecznienia. W pojęciu oddziaływania mieści się więc faktyczny, tj. rzeczywisty wpływ zamierzonej inwestycji zarówno na korzystanie z innych nieruchomości i to niekoniecznie graniczących bezpośrednio z obszarem przeznaczonym pod inwestycję, jak i na wartości prawnie chronione jak np. prawo do korzystania z nieruchomości w sposób określony przepisami wszystkich gałęzi prawa, w tym przepisami prawa cywilnego" (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2015 r.
II OSK 2591/13, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ przed przystąpieniem do rozpatrzenia wniosku ma zatem za zadanie
w pierwszej kolejności ustalenie, czy jest on kompletny, a w szczególności,
czy załączona do niego część graficzna zawiera przewidziane cytowanym wyżej przepisem elementy, to jest czy na mapie spełniającej wymagania, o których mowa
w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. zaznaczono prawidłowo miejsce inwestycji i obszar jej oddziaływania.
Kolejnym etapem postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest przeprowadzenie analizy urbanistyczno-architektonicznej, o której mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia, celem ustalenia poszczególnych parametrów planowanej zabudowy,
w kontekście spełnienia warunku "dobrego sąsiedztwa" z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia, granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.
Zestawienie treści tego przepisu z obowiązkami nałożonymi na wnioskodawcę
w zakresie treści wniosku o ustalenie warunków zabudowy prowadzi do konkluzji,
iż określenie terenu granic inwestycji objętej wnioskiem nie jest tożsame z określeniem granic obszaru analizowanego. O ile to pierwsze pojęcie odnosi się do granic obszaru, na które inwestycja będzie oddziaływać i w każdym przypadku, granice te będą wyznaczane indywidualnie w zależności od rodzaju inwestycji, to drugie z tych pojęć dotyczy granic obszaru, który organ bierze pod uwagę przeprowadzając analizę urbanistyczno-architektoniczną, którego sposób wyznaczenia szczegółowo określają przepisy. Granice terenu inwestycji wyznacza sam wnioskodawca, natomiast granice obszaru analizowanego wyznacza organ, który - uwzględniając indywidualne uwarunkowania może obszar analizowany powiększyć, przy czym celem tego zabiegu musi być w każdym przypadku takie ukształtowanie planowanej zabudowy, aby swoimi poszczególnymi parametrami i sposobem użytkowania wpisywała się harmonijnie
w stan istniejący w obszarze analizowanym.
Tym samym należy przyznać rację skarżącemu, iż żądanie przedłożenia przez wnioskodawcę kopii takiej mapy, która będzie obejmowała cały obszar analizowany nie znajduje oparcia w art. 52 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. Ustawodawca, nakładając na wnioskodawcę obowiązki w zakresie treści wniosku o ustalenie warunków zabudowy, zobowiązał go bowiem wyłącznie do przedłożenia kopii mapy zasadniczej bądź katastralnej w odpowiedniej skali, na której zaznaczone będą granice terenu inwestycji, nie zaś granice obszaru analizowanego, który jak już wyżej wskazano, nie jest tożsamy z terenem inwestycji i może obejmować znacznie większy obszar aniżeli teren inwestycji i obszar jej oddziaływania.
W ocenie sądu wykładnia § 3 ust. 2 rozporządzenia, w świetle powyższych rozważań, prowadzi do wniosku, iż sformułowanie "granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy", należy rozumieć w ten sposób, iż mapa, która posłuży do wyznaczenia granic obszaru analizowanego powinna spełniać wymogi, o których mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., a nie tak jak chciałby tego organ, iż to obowiązkiem wnioskodawcy jest dostarczenie takiej mapy, która obejmować będzie obszar analizowany. Taki obowiązek po stronie wnioskodawcy nie wynika bowiem z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.
Za zaprezentowaną wyżej wykładnią § 3 ust. 2 rozporządzenia przemawia, zdaniem sądu, również i to, że organ posiada pewną swobodę w zakreśleniu granic obszaru analizowanego i może przyjąć do analizy obszar przekraczający trzykrotność frontu działki, o ile jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. Wnioskodawca nie musi natomiast przewidywać, czy tak się stanie w jego sprawie. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że sporządzając analizę na potrzeby prowadzonego postępowania przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie organ nie skorzystał z mapy przedłożonej przez skarżącego i sporządził załącznik graficzny do decyzji we własnym zakresie, przy czym uczynił to z naruszeniem § 3 ust. 2 rozporządzenia.
Stąd za zasadne należało uznać wywody skarżącego w tym zakresie, co z kolei prowadzi do wniosku, że żądanie uzupełnienia wniosku w sposób wskazany
w wezwaniach z dnia 24 stycznia 2018 r. i 26 lutego 2018 r. nie znajdowało oparcia
w art. 64 § 2 k.p.a. W konsekwencji pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania z tego powodu, że nie uzupełnił go w sposób wskazany w tych wezwaniach należało uznać za pozbawione podstaw, a następstwem tego jest uznanie, iż organ pozostaje w bezczynności.
Obowiązkiem organu będzie zatem rozpoznanie wniosku skarżącego we wskazanym w sentencji wyroku terminie, przy uwzględnieniu powyższych uwag odnoszących się do kryteriów, przy uwzględnieniu których żądanie skarżącego powinno być oceniane, a także przy uwzględnieniu wytycznych udzielonych przez sąd w wyroku z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 732/17.
Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego, nie wynikała z lekceważącego stosunku organu do obowiązku szybkiego i sprawnego załatwienia sprawy, a jej przyczyną była błędna wykładnia przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło