II SAB/Sz 42/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na bezczynność Dziekana Wydziału Prawa i Administracji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dziekana Wydziału Prawa i Administracji do rozpoznania wniosku z dnia 28 stycznia 2015 r. Stowarzyszenia A. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku i doręczenia wyroku wraz z aktami, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Dziekana Wydziału Prawa i Administracji na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie A (dalej określane jako Stowarzyszenie lub wnioskodawca), wnioskiem z dniu [...] r., wysłanym drogą elektroniczną na adres poczty elektronicznej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu (WPiA US), zwróciło się o udostępnienie informacji obejmujących: 1) protokoły posiedzeń Rady Wydziału, które odbyły się w roku 2014, 2) dokumentację przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów, oraz 3) indywidualne wyniki ocen nauczycieli akademickich, które były przeprowadzane w latach 2012-2014. W zakresie formy i trybu udostępnienia informacji wnioskodawca wniósł o przesłanie na adres jego poczty elektronicznej zeskanowanej wersji żądanych informacji. W dniu 9 marca 2015 r. Stowarzyszenie złożyło skargę na bezczynność Dziekana WPiA US do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarga wpłynęła do organu w dniu 12 marca 2015 r. W uzasadnieniu skargi przytoczono przepisy art. 61 ust.1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust.1, art. 4 ust.1 i 3 oraz art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 dalej: u.d.i.p. lub ustawa) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do bezczynności w zakresie udzielania informacji publicznej oraz wskazano, iż ww. wniosek Stowarzyszenia nie został załatwiony.. W odpowiedzi na skargę Dziekan WPiA US wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w dniu 27 marca 2015 r. wystosował do wnioskodawcy pismo, w którym poinformował, że żądane informacje są dostępne do wglądu w siedzibie Wydziału, w budynku przy ul. [...]. Jednocześnie wyjaśnił, że udostępnienie dokumentów we wnioskowanej formie, tj. poprzez przesłanie pocztą elektroniczną zeskanowanej wersji dokumentów nie jest możliwe, ponieważ wymagałoby takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłóciłyby normalne funkcjonowanie Wydziału i realizację przypisanych tej jednostce zadań. Organ poinformował też wnioskodawcę, iż w zakresie informacji dotyczącej wyników ocen nauczycieli akademickich, które były przeprowadzone w latach 2012-2014, w przypadku, gdy żądane informacje dotyczą nie ocen indywidualnych, lecz oceny zbiorczej pracowników, co nie wynika jednoznacznie z treści wniosku, informacje dotyczące oceny zbiorczej mogą zostać udostępnione wnioskodawcy w wersji elektronicznej, poprzez przesłanie na podany adres mailowy zeskanowanej wersji, po uprzednim potwierdzeniu drogą mailową zakresu żądania. Na powyższe pismo Stowarzyszenie do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę nie udzieliło odpowiedzi. Dalej organ wyjaśnia, że żądane informacje obejmują kilkaset stron dokumentów. W 2014 r. odbyło się kilkanaście posiedzeń Rady Wydziału. Protokół każdego posiedzenia liczy kilkanaście stron. W okresie 2012-2014 dwukrotnie przeprowadzono indywidualne oceny pracownicze. Formularze indywidualnej oceny zatrudnionych na Wydziale nauczycieli akademickich są zróżnicowane pod względem formy i objętości. Standardowe formularze oceny pracowników mają następującą ilość stron: 1) profesorowie - 7, 2) doktorzy habilitowani - 16, 3) adiunkci i asystenci - 1, 4) pracownicy dydaktyczni - 10. Pracownicy na potrzeby przeprowadzanej okresowej oceny składali wypełnione arkusze formatu A4, dwustronnie lub jednostronnie drukowane, oraz według własnego uznania dołączali wykazy osiągnięć naukowych, organizacyjnych i dydaktycznych za okres podlegający ocenie. Stan zatrudnienia na dzień 1 października w poszczególnych latach wynosił: 2012 r. - 76 osób, w 2013 r. - 75 osób, 2014 r. - 70 osób. Wypełnione formularze indywidualnej oceny przechowywane są w aktach osobowych pracowników przechowywanych w Dziale Spraw Osobowych Uniwersytetu, w budynku Rektoratu US przy al. [...], i wymagają ich transportu do budynku Wydziału, jeżeli przyjąć, że to Dziekan WPiA US jest podmiotem uprawnionym do udostępnienia informacji w zakresie indywidualnych ocen pracowników. Udostępnienie żądanych dokumentów we wnioskowanej formie i trybie skutkowałoby koniecznością podjęcia takich działań organizacyjnych i zaangażowania takich środków osobowych, które zakłóciłyby normalne funkcjonowanie Wydziału i realizację przypisanych tej jednostce zadań. W takiej sytuacji zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11 żądana informacja powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym wnioskodawcę poinformowano o udostępnieniu żądanych informacji do wglądu w budynku Wydziału, która to okoliczność czyni zasadnym wniosek o oddalenie skargi. Poza tym, w przypadku sporządzenia w postępowaniu wywołanym przedmiotową skargą uzasadnienia wyroku organ wnosi o określenie, w zakresie dokonywanej w wyroku oceny prawnej, charakteru prawnego żądanej informacji publicznej, poprzez wskazanie, że żądane informacje publiczne, pomimo iż każda z nich odrębnie mogłaby zostać zaklasyfikowana jako informacja prosta, łącznie - z uwagi na formę oraz tryb ich udostępnienia - wyczerpują przesłankę udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) -dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, które w prawnie ustalonym terminie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie podejmują żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadzą postępowanie w sprawie, jednakże nie kończą postępowania stosownym aktem lub czynnością. Dla oceny dopuszczalności i zasadności takiej skargi nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została opieszałością organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., I OSK 3/10 LEX nr 595338, wyrok WSA w Gdańsku z 9 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/Gd 28/12 LEX nr 1166253). Skarga na bezczynność jest środkiem procesowym, mającym przeciwdziałać opieszałym i przewlekłym działaniom administracji publicznej W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Dziekana WPiA US w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] r. Na wstępie wskazać zatem należy, iż pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Orzecznictwo oraz doktryna wskazują, iż definicja ta powinna być rozumiana szeroko. Według orzecznictwa, informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych, oraz wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyroki NSA o sygn. akt I OSK 2118/11, I OSK 123/06, I OSK 2215/11, I OSK 1516/11 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W szczególności informację publiczną stanowi treść dokumentów urzędowych czy wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. Art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej zawiera katalog podmiotów zobowiązanych, natomiast ust. 3 stanowi, iż obowiązane do udostępnienia informacji są podmioty, o których mowa w ustępie 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W świetle powyższych przepisów, nie ulega wątpliwości, iż wnioskowane informacje posiadają walor informacji publicznej, a dziekan wydziału w uczelni publicznej jest podmiotem zobowiązanym do ich udzielenia bądź udostępnienia, jeżeli oczywiście informacja ta jest w jego posiadaniu. Zgodnie z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej (por. WSA w Olsztynie wyrok z dnia 13 sierpnia 2014 r. o sygn. akt II SAB/OI 72/14). W przedmiotowej sprawie Dziekan WPiA US zobowiązany był zatem udostępnić wnioskowane informacje, będące w jego posiadaniu, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku lub powiadomić wnioskodawcę, iż nie posiada danych informacji dokumentów albo odmówić ich udzielenia w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art.16 ust. 1 u.d.i.p. Powyższe działania nie zostały jednak podjęte, a co za tym idzie - Dziekanowi można zarzucić stan bezczynności w przedstawionym wyżej rozumieniu. Za nieuzasadniony należy uznać zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek by Sąd, rozpatrując niniejszą skargę, ocenił, czy ze względu na zakres i sposób udostępnienia żądanej przez wnioskodawcę informacji, wymagające dużego nakładu sił i środków, iż informacja, o którą zwrócił się wnioskodawca, to informacja przetworzona. To organ rozpatrujący wniosek o udzielenie informacji publicznej zobowiązany jest zająć określone stanowisko oraz podjąć wynikające z ustawy działania w tym zakresie. Sąd nie może w tym zakresie udzielać organowi wskazówek o charakterze prejudycjalnym. Należy zwrócić uwagę, iż w niniejszej sprawie organ pismem z dnia 27 marca 2015 r. (a więc po upływie terminu do załatwienia wniosku) powiadomił wnioskodawcę, iż z dokumentami, o których mowa we wniosku, może się zapoznać w budynku Wydziału. Nie zawarł w nim jednak pełnego wyjaśnienia i pouczenia o treści art. 14 ust.2 u.d.i.p. Nie podjął też działań wynikających z uznania żądanej informacji za informację przetworzoną, pomimo, iż znane mu jest orzecznictwo sądowoadministracyjne w tym zakresie. W rezultacie organ nie rozpatrzył wniosku Stowarzyszenia we wskazanym w art. 13 ustawy terminie, ani nie załatwił go w przewidzianym w ustawie trybie i formie (art. 7, 10, 11 oraz 14 - 16), jak też nie powiadomił wnioskodawcy o możliwym terminie przygotowania i udostępnienia informacji (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Podkreślić należy, iż organ zobowiązany jest jedynie do udostępnienia informacji (prostej lub przetworzonej), której jest dysponentem, jeżeli nie zachodzą przeszkody w jej udostępnieniu wskazane w art. 5 lub 14 ust. 2 u.d.i.p. Taki stan należy uznać za bezczynność w przedstawionym wyżej rozumieniu, którego wystosowanie przez organ do wnioskodawcy pisma dnia 27 marca 2015 r. nie niweczy. W tej sytuacji należało na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzec jak w pkt I sentencji. Nie ma jednak podstaw by orzec, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przedstawionych wyżej okoliczności sprawy wynika bowiem, że organ podejmował czynności zmierzającą do realizacji wniosku, wskazując wnioskodawcy na możliwość zapoznania się z materiałem w sekretariacie Wydziału. Na propozycję tę Stowarzyszenie jednak nie zareagowało. Także upływ czasu między złożeniem przez Stowarzyszenie wniosku o udzielenie niezwykle obszernego zakresu informacji (28 stycznia 2015 r.) wymagającego od organu dużego nakładu sił, środków i pracy, a wniesieniem skargi (9 marca 2015 r.) nie dają podstaw, by przypisać zwłoce organu w załatwieniu ww. wniosku cechę rażącego naruszenia prawa. O kosztach (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.