II SAB/Sz 68/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A.D. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącej w dniu [...] (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 43). W dniu [...] skarżąca nadała do sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych sporządzony na urzędowym druku PPF. Uzasadniając swój wniosek skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką nieletnich dzieci oraz opiekuje się swoją schorowaną mamą, wspiera ją w zakresie związanym z pokrywaniem kosztownego leczenia oraz wyjazdami leczniczymi do odległych ośrodków. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz zabudowaną nieruchomość o powierzchni 1, 15 ha. Nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania rodziny jest miesięczny dochód w kwocie około [...] zł osiągany przez skarżącą z tytułu dzierżawy części wskazanej nieruchomości. Jednocześnie A.D. wyjaśniła, że osiągany przez nią dochód nie jest przeznaczony wyłącznie na konsumpcję, bowiem od kwoty tej odprowadza podatek dochodowy w wysokości około [...] zł miesięcznie, ponadto utrzymuje niezabudowaną nieruchomość o powierzchni [...] ha, w której skład wchodzi przedmiotowa, zalewana przez źle wykonaną inwestycję hala o powierzchni [...] m2 , która aktualnie nie może być wykorzystywana z powodu zalań i zniszczeń, nie przynosi dochodu a generuje jedynie wydatki konserwatorskie. Wskazane okoliczności wpłynęły na jej złą sytuację finansową. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że ponoszone przez nią koszty na utrzymanie mieszkania kształtują się na poziomie około [...] zł miesięcznie w tym z tytułu czynszu w kwocie [...] zł oraz z tytułu opłat za energię elektryczną i gaz w kwocie [...] zł. Dodatkowo zwróciła uwagę na zaciągnięty w banku kredyt w wysokości [...] zł, roszczenie gminy z tytułu podatku od nieruchomości (około [...] zł) oraz opłatę za wieczyste użytkowanie ([...] zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, dostępne w internecie). Wobec powyższego należy zaznaczyć, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Z kolei strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 862/04, publikowany w internecie). W świetle oświadczeń zawartych w złożonym wniosku PPF, nie można wnioskodawczyni zaliczyć do osób, której środki do życia są ograniczone, na co wskazuje dochód trzyosobowej rodziny, kształtujący się na poziomie [...] zł miesięcznie, z kolei ponoszone przez nią koszty utrzymania mieszkania wynoszą około [...] zł miesięcznie (czynsz [...] zł, opłaty za energię i gaz [...] zł), dodatkowe wydatki związane są z utrzymaniem nieruchomości, do których zalicza się opłatę za wieczyste użytkowanie (opłata roczna [...] zł około [...] zł miesięcznie). Wnioskodawczyni ponosi tez comiesięczne koszty w wysokości [...] zł z tytułu odprowadzanego podatku dochodowego. W tej sytuacji po odliczeniu kosztów w wysokości około [...] zł ([...]zł) pozostaje skarżącej do dyspozycji kwota około [...] zł miesięcznie. Odnosząc się do wskazanej przez skarżącą kwoty zaciągniętego przez nią kredytu należy wskazać, że kwestia spłacania zaciągniętych kredytów jest indywidualną sprawą strony i nie może skutkować przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonych przez nią postępowań sądowych (por. post. NSA z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt II FZ 624/05, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie wobec wskazanego przez skarżącą zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że jakiekolwiek prywatne zobowiązania mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (postanowienia NSA z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 761/08, Lex nr 486700). Jak wynika ponadto z oświadczenia skarżącej, nie prowadzi ona wspólnego gospodarstwa domowego ze swoją mamą, która zatem posiada własne źródło dochodu, zaś świadczona przez wnioskodawczynię na jej rzecz pomoc finansowa dotyczy wykupu leków oraz wyjazdów do ośrodków leczniczych. Sytuacja ta świadczy o tym, że skarżąca, biorąc pod uwagę osiągany przez nią dochód, jest w stanie wspierać finansowo swoją mamę, z którą nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc powyższe pod uwagę należy podnieść, że A.D. nie wykazała, że faktycznie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.