II SAB/Sz 72/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 2 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Gminy W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącemu kwotę [...] złotych uiszczona tytułem wpisu od skargi. Wnioskiem z dnia [...] M.C. zwrócił się do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej o wydanie warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej działki nr [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej pismem z dnia [...] znak: [...] poinformował wnioskodawcę, że na obecną chwilę brak jest możliwości technicznego przyłączenia ww. nieruchomości do kanalizacji sanitarnej. Pismo zostało wysłane listem zwykłym do wnioskodawcy w dniu [...]. W dniu [...] M.C. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie warunków przyłączenia jego działki do sieci kanalizacyjnej. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na złożony przez niego wniosek, ewentualnie o wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. 2) ukaranie organu grzywną 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ uchybiając określonemu w art. 35 § 3 Kpa obowiązkowi załatwienia sprawy w ciągu miesiąca nie wydał rozstrzygnięcia administracyjnego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie warunków przyłączenia działki do sieci kanalizacyjnej. Ponadto organ wbrew art. 36 Kpa nie zawiadomił go o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, działając na podstawie pełnomocnictwa Burmistrza [...] , wniósł o odrzucenie ww. skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., albowiem przed wniesieniem skargi skarżący nie dopełnił określonego w art. 52 § 4 P.p.s.a. obowiązku wezwania na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa, albo art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 P.p.s.a. albowiem w skardze brak jest określonego w art. 57 § 1 pkt 4 P.p.s.a. dowodu, że skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, ewentualnie o nieuwzględnienie w całości ww. skargi i jej oddalenie, albowiem przedmiotowy wniosek został rozpatrzony przez organ w dniu [...]. Zarządzeniem z dnia [...] Przewodniczący Wydziału II WSA w S. wezwał skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał środek zaskarżenia poprzez skierowanie do organu wyższego stopnia zażalenia na bezczynność oraz nadesłanie kopii tego wezwania wraz z dowodem jego nadania – w terminie 7 dni , od daty otrzymania zobowiązania, pod rygorem uznania, że nie wyczerpał środka zaskarżenia, co skutkować będzie odrzuceniem skargi. Odpis wezwania skarżący odebrał w dniu [...]. Do dnia dzisiejszego nie udzielił odpowiedzi na ww. zobowiązanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje : Przedmiotem rozpoznania Sądu stała się skarga na bezczynność Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia przez organ wniosku skarżącego o wydanie warunków przyłączenia działki do sieci kanalizacyjnej. Dla porządku należy wyjaśnić, że Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej [...], zgodnie ze Statutem, jest komunalną jednostką działającą w formie samorządowego zakładu budżetowego, podległego Burmistrzowi [...], działającego w imieniu Gminy [...], nie podsiadającego osobowości prawnej. Tak więc strona tego sporu może być wyłącznie Gmina [...] reprezentowana przez Burmistrza Gminy [...]. Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i powinna zostać odrzucona z powodu nie dopełnienia przed wniesieniem skargi przez skarżącego określonego w art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", obowiązku wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, bądź wniesienia zażalenia na bezczynność do organu wyższego stopnia w trybie procedury administracyjnej. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.) Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Wskazany wyżej art. 52 § 2 ustawy zawiera więc definicję legalną środka zaskarżenia, którego wyczerpanie stanowi niezbędną przesłankę skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przepis ten do środków zaskarżenia zalicza zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast w odniesieniu do aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., z reguły ustawy, na podstawie których takie akty lub czynności są podejmowanie, nie przewidują środków zaskarżenia i w związku z tym będzie ich dotyczyło wymaganie wynikające z art. 52 § 3 P.p.s.a. Powyższe przepisy wyrażają zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego i nie może zostać uruchomione, jeżeli w postępowaniu administracyjnym nie zostały wykorzystane wszystkie środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi, który chce postępowanie sądowoadministracyjne uruchomić. Warto też podkreślić, że 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. dopuszcza zaskarżenie aktów i czynności organów administracji publicznej, które mogą nie mieć charakteru aktu administracyjnego, lecz jedynie stanowić czynność faktyczną (też materialno-techniczną) jak zameldowanie czy rejestracja. Za taką czynność materialno-techniczną, zdaniem Sądu, należy uznać informację organu o braku możliwości technicznego przyłączenia danej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r. II OSK 917/05 Lex 275427). Oznacza to, że w przypadku bezczynności organu w podanym przedmiocie, podmiot dążący do zaskarżenia takiej bezczynności do sądu administracyjnego obowiązany jest, przed wniesieniem takiej skargi, do wyczerpania przewidzianym w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, zmierzających do załatwienia sprawy. Należy tu wyjaśnić, że zażalenie wnoszone na podstawie art. 37 Kpa należy do kategorii środków służących do zwalczania bezczynności organu administracyjnego. Wnoszona zaś do sądu administracyjnego skarga na akt lub czynność organu dotyczy nie tylko jego działania, lecz także jego bezczynności, niemniej w każdym przypadku wniesienie takiej skargi możliwe jest dopiero po uprzednim wyczerpaniu wszystkich możliwych w sprawie administracyjnej środków zaskarżenia, tak jak to wyżej wyjaśniono. Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni więc podziela pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt II FSK 1152/06 i z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 230/09, że w przypadku gdy przedmiotem skargi jest bezczynność w przedmiocie czynności materialno-technicznej wyczerpanie środków zaskarżenia może mieć miejsce zarówno poprzez złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 Kpa jaki i poprzez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Z akt wynika, ze skarżący nie podjął żadnej z wymienionych powyżej czynności, a tym samym nie dopełnił (w jakikolwiek sposób) obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu. Wezwanie Sądu do uzupełnienia tego braku skargi pozostało bez odpowiedzi skarżącego. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego; 4) w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, dowód, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skoro skarżący wniósł skargę na bezczynność organu bez uprzedniego wezwania na piśmie do usunięcia naruszenia prawa lub też wniesienia zażalenia i nie uzupełnił tego braku formalnego skargi w zakreślonym w wezwaniu terminie to skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd orzekł o zwrocie wpisu sądowego na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.