II SAB/Sz 78/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-08-27

Skład orzekający: Danuta Strzelecka – Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu gminy w przedmiocie podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy uchwalenie takiego planu nie jest obowiązkowe, jest dopuszczalna na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu gminy w przedmiocie podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest niedopuszczalna, jeśli uchwalenie takiego planu nie jest obowiązkowe. Podstawą do wniesienia skargi na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym może być wyłącznie niewykonywanie przez organ czynności nakazanych prawem, a nie sytuacji, gdy organ ma jedynie możliwość podjęcia uchwały.
Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie podjęcia uchwały o przystąpienie do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ reprezentujący gminę wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak podstawy prawnej oraz błędną podstawę prawną skargi. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka – Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Rady Gminy [...] w przedmiocie podjęcia uchwały postanawia odrzucić skargę. Spółka A. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ze skargą na bezczynność Rady Gminy [...] polegającą na niepodjęciu uchwały w przedmiocie wniosku [...] z dnia [...] r. o przystąpienie do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru i terenu [...] w obrębie [...]. Wójt Gminy reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, odpowiadając na powyższą skargę wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wskazania przez skarżącą podstawy prawnej skargi, tj. "czynności nakazanych prawem" zgodnie z art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, jaki i z uwagi na błędną podstawę prawną skargi, jako skargi na bezczynność organu, określonej w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się niedopuszczalna. Zakres przedmiotowy skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulowany jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 – 8 P.p.s.a., skarga do sądu przysługuje na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 4a); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków (pkt 5), inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Ponadto art. 3 § 3 P.p.s.a., zawiera generalną formułę co do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, przy czym sądy stosują środki określone w tych ustawach. Przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 3 § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., jest art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), przewidujący możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Powołany przepis zawiera odesłanie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W świetle powołanych wyżej regulacji prawnych, przesłanki skutecznego wniesienia skargi na postawie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, determinują następujące okoliczności: 1) skarga musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, 2) zaskarżona bezczynność organu gminy musi dotyczyć czynności ze sfery administracji publicznej nakazanych temu organowi prawem, 3) zaniechanie organu musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego, Jedynie w sytuacji spełnienia wyżej wymienionych wymogów łącznie, możliwe jest przystąpienie przez sąd do merytorycznej oceny zasadności zarzutów skargi. W przedmiotowym przypadku, skarżąca Spółka A , która zarzuca Radzie Gminy bezczynność w przedmiocie podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyczerpała przed wniesieniem skargi powołany wyżej środek zaskarżenia w sprawie, poprzez skierowanie pismem z dnia [...] r., do organu uchwałodawczego, wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Biorąc pod uwagę, że odpowiedzi na powyższe wezwanie udzielono skarżącej w piśmie organu z dnia [...] r, to skarga złożona za pośrednictwem organu w dniu [...] r. (data stempla pocztowego na kopercie), została złożona z zachowaniem ustawowego trzydziestodniowego terminu, przewidzianego do dokonania tej czynności. Przechodząc do kolejnej przesłanki, której spełnienie jest konieczne do rozpoznania zarzutów skargi, przypomnieć należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu gminy w zakresie działalności uchwałodawczej do sądu administracyjnego w trybie i na zasadach określonych w art. 101a u.s.g. może dotyczyć wyłącznie niewykonywania czynności nakazanych prawem, w takim zakresie, w jakim przepisy prawa nakładają na organ gminy obowiązek podjęcia stosownych uchwał w określonej materii. Uwzględnienie skargi na podstawie ww. przepisu wymaga ujawnienia unormowania, z którego wynika obowiązek uchwałodawczy organów samorządu i równoczesnego wykazania związku przyczynowego między bezczynnością organów gminy w wykonywaniu tych czynności a naruszeniem interesu prawnego czy uprawnienia skarżącego. Niedopuszczalna jest zatem skarga w sytuacji, gdy organ uchwałodawczy ma jedynie możliwość, a nie obowiązek podjęcia stosownej uchwały (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1501/11, opubl. w Lex nr 1151908). Z okoliczności sprawy wynika, że podnoszone przez skarżącą Spółkę zaniechanie organu dotyczy podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), który sporządza się obowiązkowo, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne (art. 14 ust. 7 u.p.z.p.). Dodatkowo trzeba mieć na względzie, że stosownie do art. 14 ust. 1 i ust. 4 u.p.z.p., organami właściwymi do podjęcia inicjatywy w zakresie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, są wyłącznie rada gminy, bądź wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Z przepisów powyższych, określających zadania gminy, a więc również i jej obowiązki, nie wynika jednak prawo podmiotu mającego interes prawny do żądania od gminy podjęcia czynności mających na celu przyjęcie uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy uchwalenie takiego planu nie jest obowiązkowe. Przypadki obowiązkowego sporządzenia tego rodzaju aktu prawa miejscowego są wyjątkowe, dotyczą np. terenów zajętych pod lotniska wojskowe; terenów przeznaczonych do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego; terenów dla których utworzono park kulturowy; dla obszaru Pomnika Zagłady i jego strefy ochronnej oraz nieruchomości Skarbu Państwa przejętych od wojsk Federacji Rosyjskiej. Tego rodzaju szczególny przypadek w niniejszej sprawie nie występuje, gdyż jak wynika z akt sprawy, podjęcie uchwały dotyczy obszaru, przeznaczonego do wykorzystania górniczego do wydobycia kopaliny, a więc nie dotyczy terenów, dla których ustawowo nałożony został obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto podkreślenia wymaga, że nie można upatrywać skutecznej normy do rozpatrzenia przez sąd administracyjny skargi Spółki, w powołanych przez nią art. 244 § 1 w związku z art. 237 § 1, art. 244 i art. 245 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż przedmiotowo dotyczą one postępowania skargowo - wnioskowego, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, szczególnego ani też podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Zakończenie sprawy w powołanym trybie przepisów Działu VIII K.p.a., następuje w formie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi lub wniosku. Ta kategoria czynności organów nie mieści się w wyliczeniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Nie było możliwe także wniesienie przedmiotowej skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., gdyż w świetle powołanego przepisu, nie jest przewidziana skarga na bezczynność administracji publicznej w stosunku do aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., to jest aktów prawa miejscowego oraz innych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. W takiej sytuacji przyjąć należy, że niedopuszczalna jest skarga Spółki A, gdyż podjęcie uchwały przez Radę Gminy w powołanym przez skarżącą zakresie nie było obowiązkowe, co też skutkowało jej odrzuceniem, bez konieczności przeprowadzenia rozprawy (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1303/08, opubl. w bazie internetowej – orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 3 § 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło