II SAB/Sz 99/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, III. wymierza Staroście grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych, IV. zasądza od Starosty na rzecz A. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. K. wnioskiem wysłanym pocztą elektroniczną dnia [... r. na adres e-mail Starostwa Powiatowego wystąpił, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej : "u.d. i p.") o udzielenie informacji: czy z budżetu Powiatu W. w roku [...] r., jest w jakikolwiek sposób finansowane Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w W.? Wnioskodawca zwrócił się o udzielenie informacji na jego adres poczty elektronicznej, z zachowaniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d. i p. (k – 3 akt sądowych). W dniu 5 listopada 2012 r. A. K. na adres poczty elektronicznej Starostwa Powiatowego przesłał pismo, w którym przypomniał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d. i p. 14 dniowy termin na udzielenie odpowiedzi upłynął w minionym tygodniu. Zwrócił się o możliwie pilne udzielenie odpowiedzi na zadane we wniosku pytanie i ponownie przesłał wniosek z dnia [...] r. (k – 4 akt sądowych). Pismem z dnia [...] r., A. K. , za pośrednictwem Starosty W., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Starosty W. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, o udzielenie której zwrócił się wnioskiem z dnia [...] r. Skarżący wniósł o : 1) uznanie, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie wnioskowanej informacji publicznej; 2) zobowiązanie strony przeciwnej do udzielania wnioskowanej informacji lub uznanie uprawnienia skarżącego do uzyskania wnioskowanej informacji publicznej; 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Starosta Wałecki skargę na bezczynność wraz z odpowiedzią na skargę przesłał do WSA w dniu [...] r. i wniósł o umorzenie postępowania oraz wskazał, że w dniu [...] r. wpłynęła skarga A. K. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z treści skargi na bezczynność wynikało, że skarżący złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udzielenie informacji publicznej w przedmiocie tego, czy z budżetu Powiatu W. w roku [...], w jakikolwiek sposób finansowano P. Brak odpowiedzi na wniosek skarżącego nie wynikał z celowego działania organu, ani z zamiaru zatajenia informacji. Na adres poczty internetowej każdego dnia trafiają setki e-maili, z których program pocztowy część z nich kwalifikuje do S. Oba wnioski skarżącego zostały w ten sposób zakwalifikowane przez program pocztowy, a następnie usunięte z tego adresu, dlatego nie zostały rozpatrzone. Starosta podniósł dalej, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym organ, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), wydał rozstrzygnięcie autokontrolne, uwzględniając skargę w całości. Organ stwierdził też, że bezczynność miała miejsce bez podstawy prawnej i udzielił stronie żądanej informacji, czym stan bezczynności organu został zniesiony. Starosta wyjaśnił, że skarga A. K. na bezczynność nie została przekazana w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d. i p., gdyż organ pozostał w przekonaniu, popartym stanowiskiem części doktryny, że wraz z dokonaniem rozstrzygnięcia autokontrolnego nie ma obowiązku przekazania skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia [...]r., w sprawie II SO/Sz 4/13, wyraził odmienne stanowisko i wymierzył Staroście W. grzywną za nieprzekazanie skargi na bezczynność. Prawomocne postanowienie zostało doręczone organowi w dniu [...]r., co zobowiązało do przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę. (doręczenie nastąpiło w dniu [...]r.). Starosta W. do odpowiedzi na skargę dołączył odpis pisma organu z dnia [...] r. znak [...]skierowanego do skarżącego A. K. W piśmie tym organ podał, że z budżetu Powiatu W. w [...] r. nie były udzielane dotacje na rzecz P., ani też w jakiejkolwiek innej formie dofinansowana działalność tego podmiotu. Organ wskazał też, że nie udzielenie odpowiedzi na wniosek strony w przedmiocie informacji publicznej, nie wynikało z celowego działania, nie było też skutkiem zamierzonej opieszałości, czy też zamiaru zatajenia informacji. Wyjaśnił nadto, że to program pocztowy oba wnioski skarżącego zakwalifikował do S., co spowodowało ich usunięcie z poczty internetowej. Celem uniknięcia podobnych sytuacji, Starosta polecił stworzenie odrębnego adresu poczty elektronicznej, na który mogłyby być kierowane wnioski o udzielenie informacji publicznej. Skarżący A. K. odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę, w piśmie z dnia [...]r. potwierdził, że organ uwzględnił skargę we własnym zakresie. Odpowiedź organu jest dla strony satysfakcjonująca. Wobec powyższego skarżący zmodyfikował wnioski zgłoszone w skardze i wniósł o : 1) uznanie, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania; 3) umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Skarga okazała się uzasadniona, z tym jednak, że w części obejmującej zobowiązanie organu do dokonania czynności w przedmiocie wniosku o udzielenie informacji publicznej, postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu, gdyż przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, Starosta W. rozpoznał wniosek o udzielenie informacji publicznej. Zgodnie z art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). W sytuacji, która wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, a więc dokonania czynności przez zobowiązany organ przed rozpoznaniem skargi na bezczynność, sąd umarza postępowanie w części obejmującej zobowiązanie organu do dokonania czynności, o którym mowa w zdaniu pierwszym art. 149 § 1 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63), natomiast sąd nie jest zwolniony od wydania pozostałych rozstrzygnięć określonych w art. 149 § 1, tj. czy bezczynność miała miejsce, jeśli tak, to czy z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie miała charakteru rażącego oraz czy uzasadnione jest wymierzenie grzywny (poz. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 17/13, LEX nr 1336319). W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżący A. K. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpił na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) z wnioskiem o udzielenie mu informacji publicznej. W dniu 5 listopada 2012 r. skarżący ponowił wniosek o udzielenie informacji publicznej, a w dniu 24 stycznia 2013 r. złożył skargę na bezczynność organu do WSA za pośrednictwem tego organu. Starosta W. pismem z dnia 12 lutego 2013 r. udzielił skarżącemu żądanej informacji. W piśmie tym organ przyznał, że uchybił obowiązkowi udzielenia odpowiedzi wskazując, iż powodem tego był niedoskonały program pocztowy, który błędnie kwalifikował wnioski o udzielenie informacji publicznej wysłane drogą elektroniczną. Mając na uwadze powyższe, nie ulega wątpliwości, że w dacie złożeni skargi Starosta W. pozostawał w bezczynności. Stosownie bowiem do art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z kolei z ust. 2 art. 13 tej ustawy wynika, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W ocenie Sądu, Starosta W. uchybił obowiązkom wynikającym z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnioskowana przez skarżącego informacja została udostępniona po ponad czterech miesiącach od złożenia wniosku i właściwie dopiero, gdy wpłynęła do organu skarga na bezczynność. Zdaniem Sądu. powyższe bezsporne okoliczności, prowadzą do uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnienia organu zawarte w piśmie z dnia 12 lutego 2013r. o przyznanie nieudzielenia w terminie odpowiedzi na wniosek (wadliwy program komputerowy), nie stanową usprawiedliwienia wadliwego działania organu administracji publicznej. Organy te obowiązane są do zapewnienia takiej organizacji pracy podległych im urzędów, która zapewni właściwy obieg korespondencji, w tym korespondencji kierowanej do organu za pomocą poczty elektronicznej. Z tych względów Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu okoliczność, że dopiero złożenie w dniu 24 stycznia 2013 r. skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji, skłoniło organ do podjęcia czynności związanych z rozpatrzeniem wniosku, uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności (pkt I wyroku). Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku), na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. z urzędu wymierzył organowi grzywnę (pkt III wyroku). Orzeczenie kosztach postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a.