II SAB/Sz 99/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Dyrektora Domu Kultury w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Domu Kultury w C. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej S. C. z dnia 27 sierpnia 2019 r. o udzielenie informacji publicznej, II. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego, III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Domu Kultury w C. do udostępnienia informacji publicznej, IV. zasądza od Dyrektora Domu Kultury w C. na rzecz skarżącej S. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 27 sierpnia 2019 r., złożonym za pośrednictwem platformy e-PUAP, S. C. zwróciła się do Domu Kultury w C. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: - ile wydarzeń w miesiącach wakacyjnych tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2019 zostało zorganizowanych przez Dom Kultury oraz jakie były koszty organizacji tych wydarzeń. Jednocześnie poinformowała, że powyższe informacje publiczne zostaną wykorzystane w celach statystycznych w związku z tworzeniem publikacji w tym zakresie. Wobec braku odpowiedzi na wniosek S. C., pismem z dnia 11 września 2019 r., również złożonym za pośrednictwem platformy e-PUAP, wezwała Dom Kultury w C. do rozpatrzenia ww. wniosku z dnia 27 sierpnia 2019 r. i udostępnienie żądanych danych w terminie tygodniowym, od daty złożenia niniejszego pisma, tj. do 18 września 2019 r., podnosząc przy tym, że ustawowy termin na udzielenie wnioskowanej przez nią informacji minął w dniu 10 września 2019 r. S. C., pismem z dnia 19 września 2019 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Dyrektora Domu Kultury w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w opisanym wyżej zakresie. Jednocześnie wniosła o zobowiązanie podmiotu do rozpatrzenia wniosku z dnia 27 sierpnia 2019 r. w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku oraz stwierdzenie, że Dyrektor Domu Kultury w C. dopuścił się bezczynności, jak też wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem skarżącej, żądane informacje nie są zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej, stąd dopuszczalne jest udostępnienie ich na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Oznacza to, że ustawowy ostateczny termin na udostępnienie informacji minął 10 września 2019 r., od której to daty organ pozostawał w bezczynności. Skarżąca, mimo świadomości braku obowiązku wysyłania wezwania do rozpatrzenia wniosku podjęła próbę polubownego załatwienia sprawy i wystosowała do organu pismo z dnia 11 września 2019 r. Tymczasem organ, do dnia nadania skargi nie podjął stosownej czynności materialno-technicznej, w postaci udostępnienia informacji oraz nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Nie powiadomił on również o powodach opóźnienia oraz nie wskazał terminu, w jakim udostępni informacje. W tej sytuacji w ocenie skarżącej skarga na bezczynność jest w pełni zasadna. Pismem z dnia 25 września 2019 r., Dyrektor Domu Kultury w C. poinformowała skarżącą, że jednostka w ostatnim czasie przechodziła trudny okres reorganizacji. W związku z uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia 30 lipca 2019 r. Dom Kultury z dniem 1 września 2019 r. musiał zmienić swoją siedzibę. Ponadto w strukturze Domu Kultury działa Biblioteka Miejska, która również musiała być przeniesiona. Brak odpowiedzi na wniosek skarżącej wynikał z przyczyn technicznych, bowiem został złożony w okresie przeprowadzki, w czasie zmiany sieci internetowej, wdrażania nowych programów, komputerów, urlopu informatyka oraz wielu innych przyczyn, które spowodowały brak możliwości odpowiedzi w terminie. Jednocześnie organ wskazał, że wszelkie informacje, o które wnioskowała skarżąca, zostaną ze względów technicznych udostępnione w dniu 27 września 2019 r. Pismem z dnia 27 września 2019 r. zatytułowanym: "odpowiedź na wniosek" Dyrektor Domu Kultury w C. poinformowała skarżącą, że Dom Kultury w C. w czerwcu 2019 r. zorganizował dwa wydarzenia: XXIV Festiwal Kultury Ukraińskiej, zaś koszt organizacji tego wydarzenia wyniósł – [...] zł oraz Piknik Rodzinny, którego koszt wyniósł [...] zł. Z kolei w lipcu 2019 r. zostały zorganizowane dni C., organizacja których wyniosła [...] zł. Natomiast w sierpniu 2019 r. został zorganizowany Piknik Wędkarski, którego koszt stanowił [...] zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Domu Kultury w C. wniosła o jej odrzucenie w całości, ewentualnie "umorzenie skargi" w całości. W uzasadnieniu odpowiedzi organ przytoczył argumentację przedstawioną w piśmie skierowanym do skarżącej z dnia 25 września 2019 r., w tym wyjaśnił, że jednostka w ostatnim czasie przechodziła trudny okres reorganizacji. Dom Kultury, wraz z Biblioteką Miejską z dniem 1 września 2019 r., musiał zmienić swoją siedzibę. Powodem braku udzielenia odpowiedzi na wniosek były przyczyny techniczne związane z przeprowadzką Domu Kultury pod inny adres, jak również zmiana sieci internetowej, wdrażanie nowych programów, nowych komputerów, urlop informatyka, który obsługuje jednostkę. Jednocześnie Dyrektor podkreśliła, że w dniu 25 września 2019 r. udzieliła skarżącej wszelkich informacji na tet temat za pośrednictwem platformy e-PUAP i na wskazany adres e-mail, zaś odpowiedź na wniosek przesłała w dniu 27 września 2019 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do nadesłania dowodu doręczenia za pośrednictwem platformy e-PUAP odpowiedzi organu z dnia 27 września 2019 r. na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej Dyrektor Domu Kultury w C. wyjaśniła, że uprzednio odpowiedź została wysłana w błędnym trybie, co wynikało z braku wiedzy i doświadczenia w obsłudze e-PUAP, wobec powyższego dnia 4 grudnia 2019 r. ponownie prawidłowo przesłano skarżącej odpowiedź na jej wniosek, co potwierdza załączony dowód doręczenia przesyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując oceny zgodności z prawem działania podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów regulujących dostęp do informacji publicznej. Tryb i zasady udzielania informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 – j.t.), dalej jako "u.d.i.p." W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Na podstawie art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie z art. 3 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1). Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2). Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje zakres informacji podlegających udostępnieniu, przy czym wyliczenie w nim zawarte ma charakter katalogu otwartego, o czym przesądza użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności". W przypadku złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej podmiot zobowiązany, po rozpatrzeniu wniosku winien niezwłocznie – nie dłużej niż w terminie 14 dni udostępnić żądane informacje bądź odmówić ich udzielenia wraz z pisemnym uzasadnieniem, ewentualnie – w przypadku stwierdzenia, że nie stanowią one informacji publicznej – poinformować o tym wnioskodawcę. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.i.d.p. odmowa udzielenia informacji publicznej przez organ administracji publicznej następuje w drodze decyzji. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W myśl przytoczonych regulacji należy uznać, że żądane informacje dotyczące działalności Domu Kultury w C. oraz jej kosztów w zakresie wskazanym we wniosku stanowią informację publiczną. Dotyczą bowiem informacji o funkcjonowaniu jednostki finansowanej ze środków publicznych. Dalej wyjaśnienia wymaga, co należy rozumieć pod pojęciem "bezczynność". Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ("nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1"). Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). W świetle wywodów skargi oraz wyjaśnień Dyrektora Domu Kultury w C. nie ulega wątpliwości, że dopuścił się on bezczynności, bowiem udzielenie żądanych informacji nastąpiło po upływie przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminu. Organ co prawda poinformował wnioskodawczynię o przyczynach zwłoki, jednak uczynił to dopiero po otrzymaniu skargi na bezczynność. Wyjaśnić zatem należy, że w sytuacji, gdy organ z różnych przyczyn, na przykład organizacyjnych, nie jest w stanie rozpoznać wniosku o udzielenie informacji publicznej, winien w terminie 14 dni od jego otrzymania powiadomić wnioskodawcę o przyczynach opóźnienia i przewidywanym terminie załatwienia sprawy. W badanej sprawie organ zaniechał zadośćuczynienia wymogom stawianym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., zatem powody nierozpoznania wniosku skarżącej w terminie, jakkolwiek usprawiedliwione, nie mogły mieć wpływu na ocenę bezczynności i nie mogły stanowić podstawy umorzenia postępowania sądowego, jak chciałby tego organ. Niewątpliwie jednak powody zwłoki mają wpływ na dokonywaną przez sąd, w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. ocenę, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem sądu, przywoływana przez organ okoliczność, iż przyczyną opóźnienia w udzieleniu informacji publicznej była konieczność zmiany siedziby i co za tym idzie, konieczność przeniesienia majątku, zmiana adresu, sieci internetowej, komputerów, itp., która miała miejsce w okresie gdy złożony został wniosek, przesądza o tym, że bezczynność nie miała charakteru rażącego. Jednocześnie, mając na względzie okoliczność, iż po wniesieniu skargi organ udzielił żądanych informacji, sąd umorzył postępowanie w tym zakresie zobowiązania Dyrektora Domu Kultury w C. do udostępnienia informacji publicznej. O kosztach postępowania w punkcie III wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 206 p.p.s.a. W poczet zasądzonych kosztów postępowania sądowego, w wysokości [...] zł, sąd zaliczył wpis od skargi, ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.). Sąd nie uwzględnił w zasądzonej kwocie kosztów zastępstwa procesowego, mając na uwadze treść art. 206 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zauważenia wymaga, że "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a. nie ogranicza się tylko do sytuacji częściowego uwzględnienia skargi. Możliwe jest zastosowanie tego przepisu nawet w sytuacji uwzględnienia skargi w całości. W rozpoznawanej sprawie wniesienie skargi o charakterze szablonowym, wielokrotnie wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych sprawach, w ocenie sądu, uprawnia do odstąpienia od ustalenia wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Sąd z urzędu posiada bowiem wiedzę, że skarżąca, w imieniu której działa ten sam zawodowy pełnomocnik, wniosła wiele wniosków o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ilości i kosztów wydarzeń organizowanych przez poszczególne domy kultury na terenie kraju w miesiącach wakacyjnych (czerwiec, lipiec i sierpień 2019 r.), a w przypadku nieudostępnienia żądanych informacji w terminie, wnosiła skargi na bezczynność (por. wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 209/19; w Kielcach z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt 45/19; w Opolu z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 65/19 i z dnia 19 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 67/19; w Gliwicach z dnia 18 listopada 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 288/19 i z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 284/19; w Olsztynie z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 72/19; w Bydgoszczy z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Bd 83/19; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Go 184/19 i z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt 186/19; w Rzeszowie z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt 86/19; w Białymstoku z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt II SAB/Bk 98/19 i 99/19; w Lublinie z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Lu 82/19; w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 122/19, w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 110/19). Tym samym sąd uznał, że udział profesjonalnego pełnomocnika ograniczył się do dostosowania przygotowanego wcześniej pisma procesowego do potrzeb niniejszej sprawy, o nieskomplikowanym charakterze. Mając powyższe na uwadze, sąd uznał, że okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz poczucie sprawiedliwości sprzeciwiają się przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kosztów wynagrodzenia radcowskiego. Zdaniem sądu, wnoszenie przez stronę skarżącą, reprezentowaną przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika dużej liczby skarg o podobnym charakterze z żądaniem zasądzenia kosztów postępowania, w tym zastępstwa radcowskiego, jest nadużyciem prawa do żądania zwrotu kosztów postępowania, co mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 206 p.p.s.a.