II SO/Sz 4/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpatrzeniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 2023 r. wniosku E. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o wymierzenie grzywny Miejskim Wodociągom i Kanalizacji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę p o s t a n a w i a: I. wymierzyć Miejskim Wodociągom i Kanalizacji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. grzywnę w kwocie 1 000 (słowie: jeden tysiąc) złotych; II. zasądzić od Miejskich Wodociągów i Kanalizacji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz wnioskodawcy E. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. (dalej: "strona" , "wnioskodawca") wnioskiem z 13 kwietnia 2023 r. (wpływ 14 kwietnia 2023 r.), powołując się na art. 55 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej: "p.p.s.a.", zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o wymierzenie grzywny Miejskim Wodociągom i Kanalizacji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność tego organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że 7 listopada 2022 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wydania dokumentacji oraz całej korespondencji związanej z postępowaniem "Zagospodarowanie osadów ściekowych na oczyszczalni ścieków w [...]", postępowanie POIS.02.03.00-00-0032/17-00/2/TO. W dniu 7 grudnia 2022 r. strona otrzymała pismo organu zobowiązanego z 1 grudnia 2022 r. Zdaniem strony odpowiedź organu zobowiązanego nie wypełnia znamion żadnej z czynności dopuszczalnych do podjęcia w prawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, w związku z czym w dniu 22 grudnia 2022 r. strona wniosła za pośrednictwem organu zobowiązanego skargę do sądu na bezczynność organu zobowiązanego w zakresie udostepnienia informacji publicznej. Strona wyjaśniła, że skarga wpłynęła do organu zobowiązanego w dniu 29 grudnia 2022 r. Strona wskazała, że w piśmie z 3 stycznia 2023 r. organ zobowiązany poinformował ją, że skarga jest przedwczesna, ponieważ toczy się procedura odwoławcza. Strona wyjaśniła, że procedura odwoławcza, na która powoływał się organ zobowiązany dotyczy wniosku z 7 listopada 2022 r. w przedmiocie udostępnienia informacji dokumentacji oraz całej korespondencji w ramach postępowania "Sukcesywna dostawa wapna bardzo wysokiej reaktywności (BWR)", postępowanie nr 22/TO/S/2020", znak: L.dz. PW/03810/22. W tym zakresie opisał zwięźle przebieg postępowania i wskazał, że postepowanie do którego odwołał się organ zobowiązany dotyczy innego wniosku. W opinii strony skarga nie była przedwczesna, a organ zobowiązany, który odebrał skargę na bezczynność w dniu 29 grudnia 2022 r. uchybił obowiązkowi przekazania skargi wraz z aktami sprawy. Strona wskazała, że mimo wezwania (pismo z 20 marca 2023 r.) organu zobowiązanego, na dzień wniesienia wniosku o ukaranie grzywną skarga nie została przekazana do sądu administracyjnego. W wykonaniu zarządzeń z 17 maja 2023 r. oraz 4 lipca 2023 r. sąd przesłał do organu odpis wniosku o ukaranie grzywna za nieprzekazanie skargi i zobowiązał (dwukrotnie) organ do ustosunkowania się w wyznaczonym terminie pod rygorem rozpoznania sprawy na podstawie akt sprawy. Organ nie udzielił odpowiedzi. Dodatkowo sąd przeprowadził analizę sprawy pod kątem prawidłowej reprezentacji organu zobowiązanego i w tym zakresie uznał, że organ zobowiązany, jako spółka prawa handlowego jest prawidłowo reprezentowany przez prokurentów na zasadzie prokury łącznej. W tych okolicznościach sąd uznał, że nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania sądowego, czemu dał wyraz w prawomocnym postanowieniu odmawiającym zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Powyższe przesądza, również o możliwości wypowiedzenia się w toku postępowania przez organ zobowiązany, w zakresie przedmiotowego wniosku. Tego jednak organ zobowiązany do dnia rozpoznania sprawy nie uczynił i nie nadesłał odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do postanowień art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, w sprawie należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.", który jest przepisem szczególnym wobec przepisów p.p.s.a. Zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., czy też w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., jednakże wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA zdnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Sąd wskazuje, że zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a., wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę wszelkie okoliczności danej sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy (por. postanowienia NSA: z 19 listopada 2008 r., sygn. akt I OZ 850/08; z 2 marca 2023 r., sygn. akt III OZ 91/23). Sąd podkreśla, że w tym zakresie aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w orzecznictwie oraz doktrynie, w zakresie uchybienia przez organ terminowi, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 204). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem, także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Dodatkowo przyjmuje się, że niezbędnym warunkiem wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. jest złożenie skargi do organu, ponieważ to działanie powoduje, że aktualizuje się obowiązek organu do przekazania akt sądowi z odpowiedzią na skargę. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowania sąd na podstawie wiedzy posiadanej z urzędu włączył do materiału dowodowego niniejszej sprawy kserokopie dokumentów z akt sprawy II SAB 83/23 (w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej). Poddał w tym zakresie analizie kopie pisma organu zobowiązanego z dnia 6 czerwca 2023 r.; skargi na bezczynność z 22 grudnia 2023 r.; koperty dot. korespondencji do organu obejmującej skargę na bezczynność z 22 grudnia 2023 r. oraz koperty dot. korespondencji do sądu administracyjnego przekazującej skargę na bezczynność z 22 grudnia 2023 r. W opinii sądu poza sporem pozostaje okoliczność wpływu skargi do organu i data, w jakiej to nastąpiło, czyli 29 grudnia 2023 r. (data nadania 22 grudnia 2023 r.). Okoliczność tę potwierdzają dane zamieszczone na kopercie (data nadania) i na skardze z 22 grudnia 2022 r. (data wpływu). które znajdują się w aktach sprawy. Przedmiotowa skarga została przez organ zobowiązany nadana do sądu wraz odpowiedzią na skargę dopiero 6 czerwca 2023 r., a jej wpływ do sądu nastąpił 9 czerwca 2023 r. Okoliczność ta została ustalona na podstawie danych widniejących na kopercie dot. korespondencji, w której przekazano skargę do sądu (data nadania) oraz odpowiedzi na skargę (data wpływu i adnotacja). Sąd stwierdza, że skoro termin na przekazanie skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej upływał w dniu 13 stycznia 2023 r., to wykonanie tego obowiązku przez organ zobowiązany w dniu 6 czerwca 2023 r., nastąpiło po terminie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie wykonał bowiem obowiązku wynikającego z tej regulacji w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W związku z nie wywiązaniem się z nałożonego na organ obowiązkiem do ustosunkowania się do wniosku o ukaranie grzywną, sąd rozpoznał sprawę w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. W opinii sądu, nie sposób nie zauważyć, że za realizację ustawowych obowiązków, w tym w zakresie terminowego przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi odpowiada organ administracji. W niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności do wyłączenia odpowiedzialności organu i usprawiedliwienia uchybienia terminu w przekazaniu skargi do sądu administracyjnego. Co więcej organ zobowiązany nie wypowiedział się w tym zakresie. Uwzględniając okoliczności przekroczenia terminu do przekazania skargi oraz całokształt sprawy, sąd uznał żądanie wnioskodawcy za uzasadnione i korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] złotych. Określając wysokość grzywny sąd miał na uwadze, także to, iż skarga dotyczyła udostępnienia informacji publicznej, w której znaczenie mają szczególne regulacje u.d.i.p. W materiale dowodowym brak, również potwierdzenia dla okoliczności usprawiedliwiających organ zobowiązany. Podkreślić należy, że od dnia wpływu skargi do organu (29 grudnia 2023 r.), do dnia przekazania skargi przez organ do sadu (6 czerwca 2023 r.) minęły 144 dni. Tym samym ww. okres stanowi obiektywną okoliczność uzasadniającą słuszność wymiaru przedmiotowej grzywny. Grzywnę, zgodnie z art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się do wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2023 r. (M.P. z 2023 r. poz. 218), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2022 r. wyniosło 5540,25 zł, a w drugim półroczu 2022 r. wyniosło 5783,75 zł. Z tych względów sąd, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., orzekł jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego oparte zostało na treści art. 200 p.p.s.a., który statuuje zasadę odpowiedzialności organu za wynik postępowania, art. 205 § 1 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania (pkt II sentencji) składa się kwota 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi ustalona na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Powołane orzeczenia dostępne są w internetowych bazach orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.