SA/Sz 1821/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-01-06

Skład orzekający: Zygmunt Chorzępa, Zofia Przegalińska, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatkowanie przychodu ze sprzedaży własnego lokalu mieszkalnego na remont lokalu stanowiącego majątek odrębny męża, po zawarciu umowy majątkowej rozszerzającej wspólność ustawową na ten lokal, pozwala na skorzystanie ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatkowanie przychodu ze sprzedaży własnego lokalu mieszkalnego na remont lokalu stanowiącego majątek odrębny męża, po zawarciu umowy majątkowej rozszerzającej wspólność ustawową na ten lokal, pozwala na skorzystanie ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Kluczowe było to, że umowa majątkowa działała wstecz, włączając remontowany lokal do majątku wspólnego, a skarżąca zamieszkiwała w nim wspólnie z mężem i poniosła wydatki w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W. sprzedała swój lokal mieszkalny i złożyła oświadczenie o przeznaczeniu uzyskanej kwoty na remont mieszkania, które formalnie było wyłączną własnością jej męża, J. W., nabyte przed zawarciem związku małżeńskiego. Po zawarciu związku małżeńskiego, a przed wszczęciem postępowania podatkowego, małżonkowie zawarli umowę majątkową rozszerzającą wspólność ustawową na remontowany lokal. Organy podatkowe odmówiły zwolnienia od podatku, uznając, że remont dotyczył lokalu niebędącego własnością skarżącej. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant st.sekr. Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzję wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 19997r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm ./ oraz art. 10 ust.1 pkt 8, art. 19 ust.1, art . 21 ust.1 pkt 32 lit.a, art. 28 ust.1-3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 2000r. nr 14, poz. 176 ze zm./, Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]. nr [...] określającą A. W. zam. w [...] zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego ze sprzedaży w dniu 28 kwietnia 2001r. lokalu mieszkalnego [...] Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika , że w dniu 18 kwietnia 2001r., aktem notarialnym Rep. A Nr [...] A. W. dokonała sprzedaży lokalu mieszkalnego za cenę [...] zł. Lokal ten został nabyty w dniu 29 grudnia 1997r. w oparciu o art. 28 ust.2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatniczka złożyła oświadczenia /30 kwietnia 2001r./, że uzyskany ze sprzedaży przychód przeznaczony w ciągu dwóch lat na cele wymienione w art. 21 ust.1 pkt 32 lit. powyższej ustawy. Ponieważ podatniczka nie przedstawiła dowodów o poniesieniu wydatków w ustawowym okresie na cele określone w oświadczeniu, Urząd Skarbowy wszczął postępowanie podatkowe w dniu 9 maja 2003r., a następnie na podstawie zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...]. określił podatniczce zobowiązanie w kwocie [...] zł z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od [...] zł, na który składał się przychód uzyskany ze sprzedaży lokalu tj. [...] zł. pomniejszony o wydatki poniesione przez podatniczkę na cele określone art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. o kwotę [...] zł spłacanych w okresie od 18 kwietnia 2001r. do 18 kwietnia 2003r. rat kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe. W postępowaniu podatkowym podatniczka przedstawiła rachunki i inne dowody dokumentujące poniesione wydatki na kwotę [...] zł, które w jej ocenie stanowią podstawę do zwolnienia przychodu ze sprzedaży od zryczałtowanego podatku. Urząd Skarbowy ocenił jednak, że ze zwolnienia od podatku nie korzystają przychody w kwocie [...] zł. udokumentowane imiennymi fakturami VAT, gdyż wydatki te zostały poniesione na remont i modernizację lokalu mieszkalnego Nr 2 w [...] będącego wyłączną własnością męża podatniczki J.W.. Dotyczy to również kwoty [...] zł poniesionej na zakup tego lokalu, gdyż wydatek ten został poniesiony przez męża podatniczki przed zawarciem umowy o rozszerzeniu wspólności majątkowej małżeńskiej. W odwołaniu podatniczka domagając się uchylenia decyzji organu podaniowego I instancji podnosząc [...] zł poniesionych na remont i modernizację lokalu mieszkalnego w [...]. Podatniczka wyjaśniła, że była przekonana w oparciu o informacje uzyskane w Urzędzie Skarbowym, iż aby skorzystać ze zwolnienia od podatku, przychód uzyskany ze sprzedaży własnego lokalu mieszkalnego może wydać na remont lokalu w którym zamieszkuje, a którego właścicielem jest jej mąż J. W.. Sądziła, że z dniem zawarcia związku małżeńskiego lokal będący wyłączną własnością jej męża stał się i jej własnością. Utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego I instancji Izba Skarbowa powołała się na art. 21 ust1 , pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 1 ust.1 pkt 8 lit.a-c w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość ... oraz na budowę rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Użyte w tym przepisie słowo - "własnego" - oznacza , że zwolnienie przedmiotowe odnosi się tylko do tych podatników, którzy dokonali remontu lub modernizacji budynku lub lokalu mieszkalnego będącego ich własnością. Organ odwoławczy [...]. A. i J. W. rozszerzającą między małżonkami wspólność ustawową małżeńską na lokal mieszkalny stanowiący majątek odrębny J. W.. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej opisała przebieg zdarzeń związanych z postępowaniem podatkowym i oświadczyła, że działała w dobrej wierze, a pieniądze uzyskane ze sprzedaży własnego lokalu przeznaczyła na remont mieszkania, którym zamieszkiwała polepszając swoje warunki mieszkaniowe oraz własnej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. Skarżąca po zawarciu związku małżeńskiego, sprzedała swoje własne mieszkanie, i złożyła oświadczenie, że uzyskaną ze sprzedaży kwotą wydatkuje na remont kapitalny mieszkanie nabytego przez męża w dniu 23 maca 2001r. od gminy Nowogard. Przy czym skarżąca zawarła związek małżeński 15 kwietnia 2001r. a mieszkanie w Nowogardzie będące jej własnością sprzedała 18 kwietnia 2001r. zatem lokal, który jak oświadczyła, będzie remontowany stanowił majątek odrębny jej męża ponieważ nabyty został przed zawarciem związku małżeńskiego. W okresie dwóch lat od daty zbycia własnego mieszkania skarżąca dokonywała wydatków na remont mieszkania, które formalnie nie było jej własnością. Zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są przychody uzyskane ze sprzedaży lokalu mieszkalnego jeżeli w okresie 2-ch lat od daty sprzedaży zostaną wydatkowane na nabycie innego lokalu mieszkalnego lub remont innego własnego lokalu mieszkalnego. Wśród materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie znajduje się akt notarialny z dnia 23 kwietnia 2003r. będący umową majątkową małżeńsko-rozszerzającą wspólność ustawą małżeńską. Z treści tej umowy wynika, że "A. i J. małż. W. rozszerzają istniejącą między nimi małżeńską wspólność ustawową na majątek nabyty przez któregokolwiek z nich przed zawarciem związku małżeńskiego jak i po jego zawarciu, a więc na stanowiący dotychczas odrębną własność J.W., bo nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego /na podstawie umowy sprzedaży z dnia 23 marca 2001r. zawartej aktem notarialnym rep. A Nr [...].../ lokal mieszkalny Nr 2 o powierzchni użytkowej 57,75 m2 /.../, położony w [...] nr 19c /.../ w gminie [...]". Zawarcie tej umowy nastąpiło przed wszczęciem postępowania przez Urząd Skarbowy , które miło miejsce w drodze postanowienia z dnia 9 maja 2003r. Zgodnie z art. 47 § 1 i 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 25 lutego 1964r. /Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm./, małżonkowie mogą przez umowę wspólność ustawową rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć. Umowa powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Można ją zawrzeć także przed zawarciem małżeństwa. Małżonkowie mogą powoływać się względem osób trzecich na rozszerzenie, ograniczenie lub wyłączenie wspólności tylko wtedy, gdy zawarcie przez nich umowy majątkowej oraz jej rodzaj były tym osobom wiadome. W Komentarzu do Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego /Wydawnictwo C.H. BECH, Warszawa 2003 str. 473 i 477/ podaje się, że w zasadzie małżonkowie w zakresie objętym treścią umowy majątkowej regulują łączące ich stosunku majątkowe na przyszłość tj. od chwili zawarcia umowy. Jednakże małżonkowie mogą włączyć do majątku wspólnego także przedmioty należące przed zawarciem umowy do ich majątków odrębnych. Umowa ustanawiająca ogólną wspólność majątkową - zależnie od woli stron - może działać bądź tylko na przeszłość, bądź także wstecz. W pierwszym przypadku, do majątku objętego rozszerzoną wspólnością majątkową wejdą tylko przedmioty nabyte po zawarciu umowy majątkowej, w drugim wypadku - także przedmioty należące przed jej zawarciem do odrębnych majątków każdego z małżonków. Umowa majątkowa małż. A. i J. W. z dnia [...]. jak wynika z jej treści jest umową działającą wstecz gdyż małżonkowie postanowili włączyć do majątku wspólnego majątek odrębny J. W. nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego tj. przed 15 kwietnia 2001r. i w postępowaniu podatkowym prowadzonym po jego wszczęciu umowa majątkowa małż. W. została organowi podatkowemu przedłożona. Mając zatem na uwadze fakt zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej o opisanej powyższej treści, a także okoliczność, że skarżąca zamieszkiwała wspólnie z mężem w remontowanym ze środków uzyskanych ze sprzedaży własnego mieszkania, mieszkaniu stanowiącym jego majątek odrębny i wreszcie istotną okoliczność w sferze podatkowej czyli faktycznie poniesione wydatki w terminie ustawowym /2 lata/, Sąd uznał, że brak przesłanki jaki istniał w chwili wydatkowania przychodu przez skarżącą tzn. wydatek poniesiony został nie na własne mieszkanie lecz na mieszkanie męża został skutecznie usunięty przez zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej i w ten sposób skarżąca zachowała prawo do zwolnienia przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego od podatku na zasadzie art. 21 ust.1 pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 ust.1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło