SA/Sz 2191/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-05-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia NSA Krystyna Zaremba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który skorzystał z odliczenia ulgi mieszkaniowej od podatku w zeznaniu rocznym, może po terminie złożenia zeznania złożyć korektę i domagać się stwierdzenia nadpłaty podatku, jeśli pierwotnie powinien był odliczyć tę ulgę od dochodu?Ratio decidendi
Podatnik, który był uprawniony do odliczenia wydatków mieszkaniowych od dochodu na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 1997 r., może złożyć korektę zeznania podatkowego po terminie jego złożenia, wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Organ podatkowy jest zobowiązany do merytorycznej oceny zasadności odliczenia i określenia rzeczywistej wysokości podatku oraz nadpłaty, zgodnie z art. 45 ust. 6 ustawy o p.d.o.f. i art. 79 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący U. i A. M. wykazali w zeznaniu PIT-36 za 2000 r. ulgę mieszkaniową odliczoną od podatku. Po otrzymaniu zwrotu nadpłaty, złożyli korektę zeznania, domagając się odliczenia ulgi od dochodu i stwierdzenia wyższej nadpłaty. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że podatnicy dokonali wyboru metody odliczenia od podatku i nie mogą jej zmienić. Skarżący wnieśli skargę do sądu, kwestionując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Asesor WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi U. i A. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z [...] r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Małżonkowie U. i A. M. w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2000 r. wykazali kwotę [...] zł przysługującej ulgi mieszkaniowej do odliczenia od podatku. Wykazana w zeznaniu nadpłata w kwocie [...] zł została przez Urząd Skarbowy zwrócona na rachunek bankowy podatników.
W dniu [...] r. podatnicy złożyli korektę zeznania podatkowego za 2000 r. wykazując odliczenie ulgi mieszkaniowej w kwocie [...] zł od dochodu, zamiast pierwotnego odliczenia od podatku, wobec czego nadpłata podatku wyniosła [...] zł i była o [...] zł wyższa od poprzednio wykazanej. Wraz z korektą podatnicy wnieśli o stwierdzenie nadpłaty uzasadniając, że w latach 1993 -1996 i w 1999 r. korzystali z odliczenia od dochodu wydatków na budowę domu mieszkalnego, natomiast w 1997 r. i 1998 z odliczeń tych nie korzystali. W 2000 r. kontynuowali budowę domu, lecz poniesione wydatki pomyłkowo odliczyli w ramach ulgi odliczanej od podatku.
Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nadpłaty. W uzasadnieniu decyzji organ przyznaje, że zgodnie z art. 4a ustawy z 8 maja 1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /.../ /Dz. U. Nr 74, poz. 471/ podatnikom, którzy w latach 1992-96 nabyli prawo do odliczenia od dochodu wydatków na cele określone w art. 26 ust.1 pkt 5 lit. "b", "e", "f" ustawy o p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 1997 r. i po tym dniu dokonali dalszych wydatków na te cele, przysługuje prawo do odliczenia tych wydatków na zasadach określonych w art. 26 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1997 r., a więc od dochodu. Jednakże, zdaniem organu I instancji, zwrot "przysługuje prawo do odliczenia" użyty w przytoczonym przepisie oznacza, że podatnikowi pozostawiono prawo wyboru sposobu, w jaki będzie dokonywać odliczeń, tzn. czy według zasad obowiązujących w 1996 r., czyli od dochodu, czy według zasad obowiązujących od 1 stycznia 1997 r. czyli od podatku. Jeśli więc podatnicy dokonali wyboru metody obowiązującej po 1 stycznia 1997 r. to nie mają możliwości jej zmiany, w związku z czym organ stwierdził, że nadpłata podatku nie występuje.
Izba Skarbowa nie uwzględniła odwołania podatników i decyzją z dnia [...] r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji podzielając w pełni jego stanowisko.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...] r./ podatnicy domagają się uchylenia decyzji obu instancji zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem prawa. Skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem organów podatkowych i wywodzą, że uprawnienie do żądania stwierdzenia nadpłaty przewidziane w art. 79 Ordynacji podatkowej nie zostało ograniczone terminem do złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy, w związku z czym Urząd Skarbowy był uprawiony i zobowiązany z mocy art. 45 ust. 6 ustawy o p.d.o.f. oraz art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej do określenia podatku w innej, rzeczywistej wysokości, a w konsekwencji do stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty, która powstała na skutek wykazania w zeznaniu rocznym wyższego niż należny podatku. Na poparcie skargi podatnicy powołali się na wyrok NSA z 17 grudnia 2001r. I SA/Ka 2043/00.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że skarżący byli uprawnieni w 2000 r. do odliczenia wydatków mieszkaniowych od dochodu na podstawie art. 2 ust. 4a ustawy z 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o p.d.o.f., zmienionej ustawą z 8 maja 1998r..
Nie ma uzasadnienia prawnego stanowisko organów podatkowych, że z powyższego uprawnienia podatnicy mogli skorzystać tylko w terminie do złożenia zeznania podatkowego.
Art. 45 ust. 1 ustawy o p.d.o.f. określa tylko termin do złożenia zeznania podatkowego, natomiast ust. 6 art. 45 wyraźnie przewiduje możliwość określenia w decyzji podatku w innej niż wynikająca z zeznania wysokości, co oznacza, że może to być zarówno wyższa jak i niższa kwota należnego podatku, przy czym postępowanie w sprawie wydania decyzji określającej rzeczywistą wysokość podatku może być wszczęte także z inicjatywy podatnika. Analogicznie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej przewiduje wydanie decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej lub stwierdzającej nadpłatę, jeżeli wskutek przeprowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji.
Żaden z przepisów ustawy o p.d.o.f. ani innego aktu normatywnego nie zawiera zakazu złożenia korekty zeznania podatkowego po upływie terminu do jego złożenia.
Wobec powyższego skarżący mogli złożyć taką korektę wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, zaś obowiązkiem Urzędu Skarbowego było dokonanie merytorycznej oceny zasadności dokonanego odliczenia wydatków mieszkaniowych i określenie wysokości należnego podatku za 2000 r. /art. 45 ust. 6 ustawy o p.d.o.f./ oraz wysokości nadpłaty /art. 79 § 2 pkt 1 lit. "a" Ordynacji podatkowej /obecnie art. 75 § 2 pkt 1 lit. "a"/.
Z tych wszystkich względów należało uchylić decyzje organów obu instancji, z uwagi na naruszenie powołanych wyżej przepisów prawa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z orzeczeniem o kosztach na podstawie art. 200 i o wstrzymaniu wykonalności na podstawie art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło