SA/Sz 2341/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski/ spr. / Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant: Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] r. . Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (DzU. Nr 87 poz. 960 z 2001 roku) oraz art. 104 Kpa na wniosek M. M. Burmistrz Miasta i Gminy [...] wymeldował W. M. z pobytu stałego z lokalu przy ul. Generała Sikorskiego 3/8 w [...] . Podstawą tej decyzji było ustalenie, że W. M. w lokalu tym, którego zarządcą jest Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w[...] , zamieszkał wraz z rodziną od [... ]roku. Dnia [...] roku małżeństwo W. M. i M. M. zostało rozwiązane przez rozwód. Tym samym wyrokiem Sąd dokonał też podziału mieszkania do korzystania przez czas wspólnego zamieszkiwania stron, przyznając W. M. do wyłącznego użytku pokój z balkonem. W dniu [...] roku Sad Rejonowy w Drawsku Pomorskim postanowieniem sygn. akt INs 353/1999 dokonał podziału majątku wspólnego stron w ten sposób, że prawo najmu w/w mieszkania przyznał M. M. i nakazał W. M., aby opuścił i opróżnił z rzeczy przedmiotowe mieszkanie. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] dn. [...] roku dokonał opróżnienia tego lokalu mieszkalnego i przekazał go M. M. Po wszczęciu postępowania o wymeldowanie W. M. dostarczył postanowienie Sądu Rejonowego w [...] o wstrzymaniu wykonania punktu IV postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dn. [...] roku sygn. I MS [...] dot. opuszczenia i opróżnienia lokalu. Dokument ten nie był jednak brany pod uwagę przez organ meldunkowy, który stwierdził, że jego adresatem powinien być Komornik przy Sądzie Rejonowym w [...] . Po rozpatrzeniu wniesionego przez W. M. odwołania z dnia[...] . w którym domagał się on uchylenia decyzji o wymeldowaniu zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa Wojewoda [...] decyzją z dnia[...] . znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001r.. Nr 87 . poz. 960 z póżń. zm.) uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu, przy Wydawaniu decyzji w sprawie o wymeldowanie należy brać pod uwagę wyrok Trybunału 3 Sygn.akt SA/Sz 2341/02 Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. orzekający o niezgodności art. 9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wprawdzie sentencja . powyższego orzeczenia nie odnosi się do art. 15 ust. 2 wyżej powołanej ustawy to jednak ma istotne znaczenie w przedmiocie stosowania tego przepisu. Zgodnie z pierwszą częścią tego przepisu można wydać decyzję o wymeldowaniu w stosunku do osoby która utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. Mając na uwadze fakt, iż przepis ten - art. 9 ust 2 -przestał obowiązywać w dniu 19 czerwca 2002r. tzn. w dniu jego publikacji w dzienniku ustaw Nr 78 poz. 716 z 2002r./należy stosować przepis art. 15 ust.2 z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wydając decyzję o wymeldowaniu należy zatem brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, nie badając kwestii utraty uprawnień wymienionych w art. 9 ust. 2 gdyż przepis ten utracił moc obowiązującą. Zgodnie z przepisem art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ gminy winien dążyć do wyjaśnienia czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, gdyż w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko takie opuszczenie lokalu jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Bezspornym w sprawie jest' fakt, iż Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] w dniu [...] r. dokonał czynności opróżnienia lokalu mieszkalnego i wydania go wierzycielowi. W efekcie tej czynności usunął z lokalu W. M. i wydał lokal M.M.. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonana eksmisja jest równoznaczna z opuszczeniem lokalu w rozumieniu wyżej powołanego przepisu art. 15 ust.2. Jednakże w trakcie postępowania W. M. przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny wydanego w sprawie z wniosku M.i M. przeciwko W. M. o podział majątku. W postanowieniu tym Sąd wstrzymał wykonanie punktu IV postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. Sygn. akt. INs. [...] , nakazującego W.i M. aby opuścił i opróżnił z rzeczy ruchomych mieszkanie położone w [...] przy ul. [...] . Pomimo wydania wyżej wymienionego postanowienia komornik sądowy wykonał czynności egzekucyjne. Organ I instancji uzasadniając swoją decyzję stwierdził iż wyżej powołane postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] r. nie było brane pod uwagę, a jego adresatem 4 Sygn.akt SA/Sz 2341/02 powinien być Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w[...] . Nie uwzględniając tego dowodu przedstawionego przez stronę naruszył przepisy postępowania dowodowego (art. 75, 77 § 1, 78 kpa) i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. W szczególności winien był ustalić w toku postępowania w jaki sposób doszło de eksmisji pomimo, iż sąd wstrzymał jej wykonanie i przeprowadzić w tym przedmiocie postępowanie wyjaśniające. W odwołaniu podniesiono także, iż w związku z wykonanymi przez komornika sądowego czynnościami eksmisyjnymi została złożona skarga na czynności komornika. Organ pierwszej instancji winien był zatem ustalić jakie w tym przedmiocie zapadło rozstrzygnięcie gdyż ma to znaczenie dla właściwego rozstrzygnięci sprawy. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, iż decyzja organu I instancji została wydana przedwcześnie i z naruszeniem w/w przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z czym należało ją uchylić. W sprawie należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w znacznej części, co uzasadnia zastosowanie /art 138 § 2 KPA/.. Powyższą decyzję M. M. zaskarżyła skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania . Podniosła w niej, że organ I instancji wydał swą decyzję dnia[...] . zaś pełnomocnik W. M. odwołanie do organu I instancji złożył po upływie 14-dniowego terminu tj. [...] r. Organ I instancji nie uwzględnił upływu terminu i odwołanie przekazał do II instancji, który uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta - zdaniem skarżącej - rażąco narusza art. 129 § 2 kp.a. Termin czternastodniowy do wniesienia odwołania jest terminem prekluzyjnym dla strony, która brała udział w postępowaniu przed 1 instancją. Natomiast stronie, która nie brała udziału w postępowaniu I instancji i która dowiedziała się o decyzji po upływie 14 dni od jej ogłoszenia lub doręczenia drugiej stronie (a strona ta nie wniosła odwołania i decyzja stała się przez to ostateczna) odwołanie nie przysługuje, a jedynie może ona żądać wznowienia postępowania (art. 145 § I pkt. 4 kp.a.) Skoro zatem strona nie wniosła w przypisanym terminie odwołania bądź też termin ten nie został stronie przywrócony w trybie art. 58 i 59 kp.a., to przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Zaskarżona decyzja narusza zatem procedury nakreślone postanowieniami Kodeksu postępowania administracyjnego (w szczególności art. 145 kp.a. i nast.) dla skutecznego wzruszenia decyzji wydanej przez organ I instancji. 5 Sygn.akt SA/Sz 2341/02 Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, iż zarzuty skargi są bezzasadne, gdyż w przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji organu I instancji do Wojewody [...] zostało złożone w dniu[...] . z tym , że wpłynęło ono do Urzędu Miasta i Gminy w [...] podczas gdy właściwym organem za którego pośrednictwem, którego odwołanie winno było być wniesione był Burmistrz Miasta i Gminy[...] . Zgodnie z przepisem art. 65 § 1 kp.a. organ niewłaściwy w sprawie powinien był niezwłocznie przekazać był to odwołanie do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie. W przedmiotowej sprawie mylnie skierowane odwołanie nie zostało przekazane do organu właściwego w sprawie a zwrócone stronie. Czynność ta została więc dokonana z naruszeniem art. 65 § 1 kpa. Biorąc pod uwagę fakt, iż odwołanie to zostało wniesione do Urzędu Miasta i Gminy w [...] w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania należy uznać, mając na uwadze przepis art. 65 § 2 kp.a., iż odwołanie zostało wniesione w terminie. Zwrot odwołania stronie, przez organ niewłaściwy w sprawie, spowodowany nie zastosowaniem art. 65 § 1 kpa nie skutkował uchybieniem terminu przez stronę w związku z czym organ odwoławczy rozpatrywał odwołanie jako wniesione w terminie. Wprawdzie odwołujący się złożył wraz z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu, jednak nie był on rozpatrywany gdyż organ odwoławczy uznał, iż strona terminowi nie uchybiła i wydał decyzję w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art.97 § 1 w związku z art.85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo O postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 0. stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/dalej: P.p.s.a. Argumenty skargi okazały się nietrafne. Zawarte w odpowiedzi na skargę stanowisko organu odwoławczego w kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołania uznać należy za trafne i odpowiadające prawu. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego decyzja organu I instancji została doręczona W. M.[...] . W dniu [...] . /a więc w ostatnim dniu 14-dniowego terminu określonego w art. 129 § 2 kpa jego pełnomocnik wniósł odwołanie do Wojewody[...] , mylnie adresując kopertę do Burmistrza Miasta i Gminy Sygn.akt SA/Sz 2341/02 [...] zamiast [...] /o czym świadczy ksero koperty i zapisu w Książce nadawczej/. W dniu[...] . urząd Miast i Gminy w [...] z naruszeniem art. 65 § 1 Kpa zwrócił pełnomocnikowi skarżącego odwołanie -jako mylnie skierowane. Zgodnie z art. 65 § 2 kpa pismo wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przewidzianego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Argumentacja skargi, oparta na zarzucie, iż organ odwoławczy merytorycznie rozpoznał odwołanie wniesione po terminie jest więc chybiona. Natomiast jeżeli chodzi o merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji to ma ona charakter kasacyjny. Oznacza to, że organ I instancji, który w postępowaniu nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy musi przeprowadzić ponowne postępowanie i wydać decyzję odpowiadającą jego wynikom. W rozpatrywanej sprawie chodzi o jednoznaczne ustalenie czy i w jakich okolicznościach W. M. opuścił sporny lokal, co ma też związek z przeprowadzoną wobec niego w tym zakresie egzekucją komorniczą. Uzasadniało to zastosowanie art. 138 § 2 kpa. Organ I instancji w swej decyzji skoncentrował się na utracie przez niego uprawnień do przebywania w lokalu, co w świetle zmienionego stanu prawnego spowodowanego utratą mocy prawnej art., 9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i odwodach osobistych nie jest istotne. Istotny jest stan faktyczny tj. czy dana osoba faktycznie pod danym adresem zamieszkuje i stanowi ono jej centrum życiowe. Wynika ono z czysto technicznej, ewidencyjnej funkcji instytucji zameldowania a nie odnosi się do kwestii uprawnień do przebywania i zamieszkiwania pod danym adresem . W tej sytuacji uznać należało, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.