I SA/Wa 1043/24
WyrokWSA w Warszawie2024-09-18
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Monika Sawa, Justyna Wtulich-Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca gospodarstwo rolne, która zawarła umowę dzierżawy części tego gospodarstwa bez czynszu, może być uznana za osobę, która zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, co jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji zbyt pochopnie odrzuciły umowę dzierżawy bez czynszu jako nieważną i nie zbadały wystarczająco, czy skarżąca faktycznie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Samo figurowanie w ewidencji ARiMR bez korzystania z płatności nie przesądza o prowadzeniu gospodarstwa. Sprawa wymaga ponownego zbadania okoliczności faktycznych, w tym sytuacji rodzinnej skarżącej, faktycznego korzystania z dzierżawionego gruntu oraz podstawy prawnej otrzymanych płatności z ARiMR.Stan faktyczny
Skarżąca A. G. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, na co wskazywały m.in. złożone wnioski o płatności ARiMR i aktywny status w ewidencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, kwestionując ważność umowy dzierżawy części gospodarstwa bez czynszu i uznając, że skarżąca nadal prowadzi działalność rolniczą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) sędzia WSA Monika Sawa asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska Protokolant starszy referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 29 lutego 2024 r. nr SKO.4000-341/2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 2 lutego 2024 r. nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], decyzją z 29 lutego 2024 r. nr SKO.4000-341/2024 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 2 lutego 2024 r. nr GOPS.OŚ.4462.19.2023 odmawiającą [...] przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z 12 grudnia 2023 roku (data wpływu) [...] wystąpiła do Wójta Gminy [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z związku z opieką nad niepełnosprawną matką [...]. Do wniosku załączono orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z 19 maja 2020 r. nr ZO/4212/37174/20, z którego wynika, że [...] wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwości samodzielnej egzystencji, zaś ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 2 kwietnia 2020 r.
5 stycznia 2024 r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w celu ustalenia, czy [...] sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawną matką [...], jakie dokładnie czynności wykonuje sprawując opiekę nad matką oraz czy stan niepełnosprawnej uniemożliwia podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stwierdzono, że [...] sprawuje stałą i całodobową opiekę nad swoją niepełnosprawną matką [...], która całkowicie ogranicza możliwość zatrudnienia i podjęcia pracy zarobkowej.
Wójt Gminy [...] decyzją z 2 lutego 2024 r. odmówił [...] przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przyczyną odmowy jest fakt, iż nie doszło do rezygnacji wnioskodawczyni z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jak również zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. W ocenie organu powyższa okoliczność wynika z zaświadczenia ARiMR z 4 stycznia 2024 r. oraz z 16 stycznia 2024 r., które potwierdzają, że [...] złożyła wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2023, a następnie na podstawie decyzji z 28 listopada 2023 r. otrzymała płatność. Organ wskazał nadto, że z pisma z 16 stycznia 2024 r. wynika, [...] figuruje w ARiMR, nr gospodarstwa ma stan "aktywny" i nie wystąpiono z wnioskiem o zawieszenie lub wykreślenie z ewidencji producentów rolnych ARiMR.
Od powyższej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu, strona złożyła odwołanie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem. Odwołująca się wskazała, że jej matka wymaga całodobowej opieki, co uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy, zaś stan zdrowia matki został potwierdzony w wywiadzie środowiskowym. Odwołująca się wskazała nadto, że do 5 grudnia 2023 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne na ojca [...] ze względu na jego stan zdrowia. Wówczas opieki wymagała również matka [...], którą to opiekę odwołująca się sprawowała. [...] wskazuje, że po śmierci ojca jej matka nie nadaje się do tego, aby zostawić ją samą w domu i wrócić do pracy, wobec czego prosi o zmianę decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 29 lutego 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 2 lutego 2024 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów nie można uznać, że odwołująca się zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, co jest pierwotną i podstawową przesłanką dla oceny prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Stosowanie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą" według stanu obowiązującego do 31 grudnia 2023 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmowali lub rezygnowali z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Jak stanowi art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Zgodnie z art. 17b ustawy, w przypadku gdy o świadczenie ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania przez nich prowadzenia gospodarstwa rolnego, 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że główną przesłankę odmowy przyznania wnioskowanego na [...] świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji stanowiła okoliczność, iż w ocenie organu nie doszło do rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jak również zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Kolegium podzieliło ocenę organu I instancji i uznało, że na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów nie można uznać, że odwołująca się zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Kolegium podkreśliło, że w świetle art. 17b ust. 2 ustawy rodzinnych dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego – takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej).
Zgodnie z oświadczeniem odwołującej się z 8 grudnia 2023 r., [...] zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego 1 kwietnia 2020 r.
Kolegium wskazało, że [...] jest płatnikiem podatku z gruntu rolnego położonego na terenie gminy [...] o pow. 3,22 ha fiz., tj. 3,1855 ha przeliczeniowych, czego dowodem jest pismo Wójta Gminy [...] z 5 stycznia 2024 r. nr Fn.3140.2.2024.
Kolegium wskazało nadto, że 3 stycznia 2024 r. strona załączyła do akt umowę dzierżawy gruntu z 17 maja 2018 r., na podstawie której wydzierżawiła na okres 10 lat grunt o pow. 2,41 ha, stanowiący działkę nr [...], położoną w miejscowości [...]. Dzierżawca nie jest zobowiązany do zapłaty czynszu dzierżawnego. W związku z tym - w ocenie Kolegium – umowa dzierżawy nie spełniła wymogów formalnych takiego aktu. Zgodnie z art. 693 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego przedmiotem umowy dzierżawy jest oddanie rzeczy do używania i pobierania pożytków, a od strony dzierżawcy obowiązek płacenia wydzierżawiającemu umówionego czynszu. W ocenie Kolegium okoliczność, że strony nie ustaliły wysokości czynszu oznacza, że umowa nie spełnia wymogów prawa, to zaś świadczy o jej pozorności (sporządzeniu na potrzeby postępowania o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego).
Organ II instancji wskazał, że [...] w 2022 i 2023 r. nie ubiegała się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, czego dowodem jest pismo Wójta Gminy [...] z 3 stycznia 2024 r. nr Fn.3140/1/2024, jednakże według pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 3 stycznia 2024 r. nr BP146.0163.01.2024.AS złożyła wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2023, a w wyniku decyzji wydanej 28 listopada 2023 r. otrzymała płatność w wysokości 1.667,27 zł. Organ podkreślił, że płatności z ARiMR przyznawane są wyłącznie rolnikom.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zgromadzone dowody czynią nierzetelnym i sprzecznym z udokumentowanymi faktami oświadczenie odwołującej o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego od 1 kwietnia 2020, jak i jego wydzierżawienie.
Kolegium wskazało, że wykreślenie wpisu w ewidencji producentów [...] i uchylenie numeru identyfikacyjnego decyzją ARiMR z 31 stycznia 2024 r. nie może skutkować zmianą rozstrzygnięcia, ponieważ na dzień złożenia wniosku, tj. na 8 grudnia 2023 r., jak i na 31 grudnia 2023 r., a więc na dzień, do którego obowiązywała ustawa w poprzednim stanie prawnym, [...] nie spełniała warunku do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. nie zrezygnowała z pracy w gospodarstwie rolnym, a jej oświadczenia w tym zakresie były niezgodne z prawdą.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 29 lutego 2024 r. [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ocenę, że [...] wykonuje działalność rolniczą i prowadzi gospodarstwo rolne; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 1, art. 2 i 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez niewyjaśnienie okoliczności, że [...] faktycznie nie wykonuje działalności rolniczej i nie prowadzi gospodarstwa oraz art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 1, art. 2 i 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodów na okoliczność, że [...] faktycznie nie wykonuje działalności rolniczej i nie prowadzi gospodarstwa rolnego; 3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez uznanie, że [...] nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 29 lutego 2024 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 17b ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 1). Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (ust. 2).
Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1393/21 pojęcie "prowadzenie gospodarstwa rolnego" nie zostało dotychczas prawnie zdefiniowane. Pojęcie to było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w wielu orzeczeniach zapadłych na gruncie przepisów z zakresu ubezpieczenia społecznego rolników (por. uchwała SN z 18 lipca 1986 r. sygn. akt III UZP 29/86 oraz wyroki SN: z 22 kwietnia 1987 r. sygn. akt II URN 50/87, z 23 listopada 1987 r. sygn. akt II URN 65/87, z 16 lipca 1987 r. sygn. akt II URN 118/87, z 3 lipca 1987 r. sygn. akt II URN 132/87, z 11 maja 1987 r. sygn. akt II URN 63/87). Sąd Najwyższy wyjaśniał, że prowadzi gospodarstwo rolne ten, kto władając nim w sensie prawnym - jak właściciel, użytkownik, posiadacz samoistny lub zależny - wykonuje czynności natury funkcjonalnej, niezbędne dla racjonalnej gospodarki w konkretnym gospodarstwie rolnym. W każdym przypadku chodzi o takie czynności, bez których funkcja gospodarstwa nie mogłaby być zrealizowana.
Jak z kolei wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12 prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter zarówno wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzanie gospodarstwem. Jak wskazano w cytowanej uchwale pojęcie "prowadzenie gospodarstwa rolnego" mieści w sobie cały zespół czynności. Słowo "prowadzenie" w języku polskim oznacza bowiem sprawowanie nad czymś nadzoru, zarządzanie, kierowanie czymś, zajmowanie się czymś, trudnienie się czymś, realizowanie jakiegoś celu. Prowadzenie gospodarstwa rolnego może polegać zatem tylko na zarządzaniu nim.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy organy dysponowały z jednej strony oświadczeniem skarżącej złożonym w trybie art. 17b ust. 2 ustawy, a więc pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, w świetle którego skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego (o pow. 3.22 ha fizycznych) oraz umową z której wynikało, że ktoś inny korzysta z większej części tego gospodarstwa (2,41 ha), jak i dowodem potwierdzającym, że skarżąca wg stanu z 31 grudnia 2023 r. widniała w Ewidencji producentów ARiMR oraz że korzystała w 2023 r. z rolniczego wsparcia finansowego.
Zdaniem Sądu zbyt daleko idące było stanowisko Kolegium, że umowa z 17 maja 2018 r. zawarta przez [...] z [...] była zawarta dla pozoru z tego powodu, że umowa dzierżawy winna zawierać zobowiązanie dzierżawcy do zapłaty czynszu za korzystanie z nieruchomości, a umowa ta tego składnika nie zawiera.
Zdaniem Sądu organ winien przesłuchać w charakterze świadka [...], aby ustalić czy ta osoba faktycznie korzystała w 2023 r. z gruntu stanowiącego przedmiot tej umowy.
Trzeba też mieć na uwadze, że samo zawarcie umowy o korzystanie z gruntu na druku "umowa dzierżawy" bez wskazania w treści tej umowy czynszu dzierżawnego może świadczyć o tym, że [...] korzystał bądź nadal korzysta z gruntu na podstawie umowy użyczenia (art. 710 Kodeksu cywilnego). Opłacanie podatku od nieruchomości przez [...] nie zaprzecza tego rodzaju umowie. Wydatki związane m.in. z podatkami nie obciążają biorącego rzecz do używania. Są to bowiem koszty stałe, związane z samym faktem istnienia rzeczy i niezależne od stosunku prawnego łączącego strony. Koszty te nie mogą obciążać biorącego rzecz do używania. Gdyby bowiem obciążenia te przerzucić na biorącego rzecz do używania, umowa użyczenia traciłaby swój darmy charakter - opłaty te stanowiłyby w istocie ekwiwalent za oddanie rzeczy do używania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 marca 2013 r. sygn. akt I ACa 1166/12). Poza tym tylko wówczas, gdy grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych, podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca (art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym – Dz.U. z 2020 r. poz. 333).
Sąd nie zgodził się także z Kolegium, że samo formalne figurowanie w 2023 r. [...] w Ewidencji producentów ARiMR przesądzało o prowadzeniu przez skarżącą działalności rolniczej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2024 r. sygn. akt I OSK 2741/23 wymóg usunięcia rolnika z wpisu z ewidencji producentów rolnych dla uznania, iż rolnik zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego nie wynika wprost z przepisów ustawy, która normuje zasady przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Mając na uwadze cel świadczenia pielęgnacyjnego, tj. zastąpienie dochodu uzyskiwanego dotychczas z wykonywanej pracy (w tym przypadku w rolnictwie) nie można traktować, jako czynnika decydującego o wyłączeniu możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wyłącznie faktu zarejestrowania w systemie ARiMR w charakterze producenta rolnego, w sytuacji gdy dana osoba nie korzysta ze świadczeń finansowych z tym związanych. Sam fakt rejestracji jest więc obojętny prawnie, jeśli nie łączy się z uzyskiwaniem realnych korzyści z tym związanych.
Z akt sprawy wynika, że [...] złożyła wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2023 r. Otrzymała decyzję z 28 listopada 2023 r. w przedmiocie płatności w wysokości 1667,27 zł.
Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie winny pozyskać egzemplarz tej decyzji, aby ustalić kiedy skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności i na jakiej podstawie prawnej skarżąca otrzymała w 2023 r. wsparcie finansowe. Brak tej decyzji uniemożliwia ustalenie, kto wówczas był uprawniony do opisanego wyżej wsparcia (posiadacz gospodarstwa rolnego, właściciel gospodarstwa rolnego, rolnik w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) i jakie były warunki jego otrzymania.
Sąd zwraca uwagę, że stan faktyczny niniejszej sprawy nie został wyjaśniony w sposób dokładny i wszechstronny, jak tego wymagają art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z akt sprawy nie wynika, jaka jest sytuacja rodzinna [...] wg stanu na 31 grudnia 2023 r. Nie wiadomo, czy pod adresem: [...], gm. [...] skarżąca zamieszkiwała tylko z matką [...], czy może z innymi osobami jej bliskimi, domownikami, czy członkami rodziny. Okoliczności te mogą mieć wpływ dla ustalenia kto prowadził część gospodarstwa rolnego nieobjętą umową z 17 maja 2018 r. Nie wiadomo, czy umowa z 17 maja 2018 r. o korzystanie z części gospodarstwa o pow. 2,41 ha była realizowana przez [...] wg stanu na 31 grudnia 2023 r. Brak jest ustaleń w jakim okresie roku 2023 [...] podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników i czy w 2023 r. opłaciła składki ubezpieczeniowe, a w konsekwencji, czy miała wówczas status rolnika w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2023 r. poz. 208 ze zm.).
Wobec tego sprawa wymaga bardziej wnikliwej analizy i oceny w kontekście zaprzestania przez [...] prowadzenia gospodarstwa rolnego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Wójt Gminy [...] zastosuje się do oceny prawnej zaprezentowanej w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ I instancji wyjaśni opisane wyżej zagadnienia dotyczące: sytuacji osobistej skarżącej w zakresie ustalenia kto użytkował pozostałą część gospodarstwa rolnego, wykonywania umowy o korzystanie z części gospodarstwa o pow. 2,41 ha, podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu społecznemu rolników.
Organ wyjaśni także kiedy skarżąca złożyła do ARiMR wniosek o płatności oraz jaka była podstawa prawna uzyskania wsparcia finansowego, w tym czy uzyskanie tychże środków było uzależnione od bycia rolnikiem i prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego. Przy ocenie tej kwestii organ będzie miał także na uwadze to, że decyzja przyznająca wsparcie finansowe została wydana jeszcze przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i to, że dla niniejszej sprawy znaczenie ma stan faktyczny i prawny sprawy na 31 grudnia 2023 r. (także w zakresie oceny przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego). Organ weźmie pod uwagę to, że już w styczniu 2024 r. [...] złożyła wniosek o wykreślenie wpisu z ewidencji producentów i 22 lutego 2024 r. wydano decyzję uwzględniającą jej wniosek.
Wójt Gminy [...] oceni całokształt okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 17b ustawy, w tym w zakresie wymogu zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.
W zależności od poczynionych ustaleń i ocen organ podejmie w sprawie dalsze czynności lub wyda stosowny akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Jeżeli okaże się, że skarżąca spełniła przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wg stanu na 31 grudnia 2023 r. organ będzie miał na uwadze art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przede sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło