I SA/Wa 1044/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę. I SA/Wa 1044/16 UZASADNIENIE Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 6 kwietnia 2016 r. K. K. i J. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do podjęcia zawieszonego na wniosek K. K. i J. N. postępowania administracyjnego w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. N. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w W., woj. [...] w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., postanowił – zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. Przedmiotowe postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: W dniu 31 grudnia .2008 r. K. K. i J. N. wystąpili do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez J. N. w W. oraz w S. Z uwagi na trwające postępowanie wyjaśniające w zakresie składników mienia pozostawionego w W., organ wyodrębnił dwa postępowania, tj. za mienie pozostawione w S. oraz za mienie pozostawione w W. W zakresie nieruchomości pozostawionej przez J. N. w W., strony w dniu 27 lutego 2013 r. wystąpiły do Wojewody o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Wojewoda [...] zawiesił na wniosek stron postępowanie w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego, w zakresie nieruchomości pozostawionej w W. Jednocześnie w treści postanowienia organ zaznaczył, że postępowanie w zakresie nieruchomości położonej w S. nie podlega zawieszeniu. Organ również pouczył strony, że jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania strony nie zwrócą się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Postanowienie zostało doręczone K. K. w dniu 05 marca 2013 r., zaś J. N. w dniu 11 marca 2013 r. W dniu 29 marca 2016 r. J. N. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie rekompensaty z tytułu mienia pozostawionego poza granicami kraju w m. W. oraz o przedłużenie zawieszenia tego postępowania. W treści wniosku J. N. wskazał, że zarówno on, jak i siostra byli przekonani, że termin na wznowienie zawieszonego postępowania wyznaczony był do dnia 1 kwietnia 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do podjęcia zawieszonego na wniosek K. K. i J. N. postępowania administracyjnego w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. N. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w W., woj. [...], w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Pismem z dnia 6 kwietnia 2016 r. K. K. i J. N. wnieśli zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016r. Po rozparzeniu zażalenia Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] – zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Minister Skarbu Państwa w uzasadnieniu zażalenia wskazał iż kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2014r., poz. 1090). Na podstawie art. 9 powołanej ustawy, organem wyższego stopnia w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Organ odwoławczy wskazał, że Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. zawieszenie postępowania może nastąpić na wniosek strony. Dla zawieszenia postępowania konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniosek o zawieszenie postępowania złożyła strona, na której żądanie wszczęto postępowanie, żądaniu zawieszenia postępowania nie sprzeciwiają się inne strony, zawieszenie postępowania nie zagraża interesowi społecznemu. Natomiast zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a., jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. (sygn. akt I SA/Wa 597/12) data początkowa, od której zaczyna biec termin 3 lat musi być datą jednakową dla wszystkich stron postępowania, dlatego moment początkowy biegu tego terminu wyznacza data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie data doręczenia tego postanowienia stronie. Brak szczegółowej regulacji w tym zakresie, świadczy o tym, że założeniem ustawodawcy było, aby termin 3 lat miał swoje źródło w jednym zdarzeniu. Organ podkreślił, że zgodnie z przyjętym stanowiskiem doktryny termin do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania określony w art. 98 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym. Oznacza to, że bez względu na okoliczności jest to termin o charakterze nieprzywracalnym, o czym świadczy ugruntowane stanowisko doktryny i orzecznictwa. W związku z powyższym przytoczone przez stronę okoliczności dotyczące uchybienia terminu związane z wiekiem stron, niezbyt dobrą pamięcią – pozostają, zdaniem organu, bez wpływu na możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o podjęcie postępowania. Tak więc Wojewoda [...] prawidłowo odmówił stronie przywrócenia terminu do podjęcia zawieszonego postępowania z tytułu pozostawienia przez J. N. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w W., woj. [...], w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu wniósł J. N. Wnosił o : 1. Uchylenie obu w/w postanowień. 2. Przywrócenie terminu do podjęcia zawieszonego postępowania. 3. Przedłużenie przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał problemy jakie napotkał podczas poszukiwań dokumentów potwierdzających pozostawienie nieruchomości w W. Podkreślił, że opóźnienie uzyskania dowodów potwierdzających prawo do przedmiotowej nieruchomości wynikło z fałszywej informacji Państwa [...] zawartych w pierwszej korespondencji z 2013 r., z której wynikało, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] była dzierżawiona podczas gdy stanowiła ona własność poprzednika prawnego skarżącego. A więc przekroczenie tego terminu zdaniem skarżącego nie było zawinione. Wskazał, że nie jest prawnikiem i nie wiedział, że przekroczenie terminu może odebrać mu prawo do rekompensaty. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Skarbu Państwa utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] o odmowie przywrócenia terminu do podjęcia zawieszonego na wniosek K. K. i J. N. postepowania administracyjnego w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP w W., przez J. N. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę, dokonał prawidłowych ustaleń, procedował w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołał i zastosował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Bezsporne jest, że na wniosek skarżących postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. organ I instancji zawiesił postępowanie na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. Art. 98 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w doktrynie, które podziela również Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, oparcie fakultatywnego zawieszenia postępowania na zasadzie dyspozycyjności rozciąga się również na podjęcie zawieszonego postępowania, z tym jednak zastrzeżeniem, że w tym przypadku należy przyjąć pełną dyspozycyjność stron (patrz: B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005, s. 450 oraz H. Knysiak-Molczyk, Uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym, Zakamycze 2004, str. 126). Zgodnie z treścią art. 98 § 2 k.p.a. brak wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w okresie trzech lat od dnia jego zawieszenia obliguje organ do uznania za wycofane żądania wszczęcia postępowania. W przypadku niezwrócenia się strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania o podjęcie postępowania, a więc zaistnienia sytuacji, w której żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyłe (art. 98 § 2 k.p.a.), należy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyć postępowanie w formie decyzji. Skarżący J. N. w dniu 29 marca 2016 r, złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postepowania. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do podjęcia zawieszonego na wniosek K. K. i J. N. postępowania administracyjnego w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. N. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w W., woj. [...], w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., w Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. utrzymał je w mocy. Skarżący J. N. zarzucił organom nieuwzględnienie faktu, ze opóźnienie w złożeniu wniosku o podjęcie zawieszonego postepowania nastąpiło bez winy skarżących, albowiem niezbędne dokumenty otrzymali oni po upływie trzyletniego terminu. Rozpoznając skargę należy mieć na uwadze, ze zwrot "w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania" użyty w przepisie art. 98 § 2 k.p.a. odnosi się - jeżeli chodzi o rozpoczęcie biegu terminu 3 lat - do daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Postepowanie zostało zawieszone postanowieniem Wojewody [...] w dniu [...] marca 2013 r. Z tego też względu stwierdzić należy, że termin trzyletni w przedmiotowej sprawie rozpoczął bieg w dniu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., tj. w dniu [...] marca 2013 ., a zakończył się w dniu [...] marca 2016 r. Skarżący J. N. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie postepowania złożył w dniu 29 marca 2016 r. Termin do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, określony w ww. przepisie, jest terminem prekluzyjnym, o czym świadczy ugruntowane stanowisko doktryny i orzecznictwa (vide: wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1692/14, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wydanie 11, 2011, s. 382). Bez względu więc na okoliczności jest to termin o charakterze nieprzywracalnym a zatem do wniosku o podjęcie postępowania zawieszonego na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. nie odnajdują zastosowania przesłanki zawarte w art. 58-60 k.p.a., dotyczących przywrócenia terminu procesowego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.