I SA/Wa 1045/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 lutego 2024 r. nr KOA/6336/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 7 listopada 2023 r. nr 1579/2023; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz E. B. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 26 lutego 2024 r., nr KOA/6336/Sr/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, dalej jako "SKO w Warszawie", "Kolegium" działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) dalej "k.p.a." po rozpatrzeniu odwołania E.B. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 7 listopada 2023 r., nr 1579/2023 odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na osobę: K. R., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : Wnioskiem z 25 kwietnia 2023 r. E. B. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – K. R. Do wniosku załączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z 27 marca 2023 r. z którego wynika, że K. R. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 12 stycznia 2023 r., natomiast nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. Do wniosku strona załączyła oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego (od 1 października 2022 r.). Z wydruku z systemu ZUS wynika, że wnioskodawczyni w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 14 lipca 2021 r. była ubezpieczona z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Obecny status działalności gospodarczej to "zawieszona". Z wydruku CEIDG wynika, że E. B. 15 lipca 2016 r. podjęła działalność gospodarczą i prowadziła ją w powiecie p. do 31 sierpnia 2022 r. Działalność została zawieszona od 1 września 2022 r. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się kopia decyzji Burmistrza B. R. z 6 lutego 2023 r. wymierzającej właścicielowi gospodarstwa – M.B. podatek rolny i leśny na 2023 r. Prezydent Miasta [...] decyzją z 18 maja 2023 r., nr [...] odmówił E. B. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na osobę: K. R. SKO w Warszawie decyzją z 21 września 2023 r., nr KOA/3673/Sr/23, uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z 18 maja 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania i uzupełnieniu materiału dowodowego Prezydent Miasta [...] decyzją z 7 listopada 2023 r., nr 1579/2023 odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na osobę: K. R. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przyczyną odmowy jest treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Ponadto, organ I instancji wskazał, że w momencie rezygnacji z prowadzonej działalności gospodarczej oraz pracy w gospodarstwie rolnym matka wnioskodawczyni nie legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zatem brak jest ścisłego związku pomiędzy momentem zaprzestania pracy zawodowej lub jej niepodejmowaniem a koniecznością zapewnienia stałej i osobistej opieki matce wnioskodawczyni. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. B. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Rozpoznając sprawę Kolegium wskazało, że w związku z faktem, że wniosek o świadczenie pielęgnacyjne strona złożyła przed 31 grudnia 2023 r. stosuje dotychczasowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z 28 listopada 2003 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) powoływanej dalej jako:"u.ś.r." Kolegium odnosząc się do kwestii oparcia przez organ I instancji odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na przepisie art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazało, że przepis art. 17 ust. 1b, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją. Podkreśliło, że niezależnie od zakresowego (interpretacyjnego) charakteru wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, nie negując faktu, że orzeczenie TK stanowi dyrektywę interpretacyjną dla ustawodawcy w procesie stanowienia prawa, zawiera on zalecenia dla organów i sądów wyłączenia skutku zastosowania art. 17 ust. 1b ww. ustawy, w zakresie w jakim różnicuje sytuację prawną podmiotów ze względu na czasokres powstania niepełnosprawności w sposób, który zagwarantuje realizację konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Kolegium wyjaśniło, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, niż do ukończenia 25 roku życia, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W ocenie Kolegium, okoliczność, że w niniejszej sprawie nie da się ustalić kiedy powstała niepełnosprawność K. R. nie stanowi przeszkody w przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przechodząc do oceny kolejnych przesłanek przyznania świadczenia organ podkreślił, że skarżąca ubiega się o przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jak stanowi art. 17b ust 1 pkt 2 w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. E. B. oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego od 1 października 2022 r. (oświadczenie z 25 kwietnia 2023 r.) oraz w kolejnym oświadczeniu z 23 października 2023 r. wskazała, że nie prowadzi działalności rolniczej. Ubezpieczenie w KRUS ma jako współmałżonek rolnika. Wnioskodawczyni jest małżonką rolnika, właściciela niewielkiego gospodarstwa rolnego o pow. nieznacznie przekraczającej 2h (sady). Organ wskazał, że z treści art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2023 r. poz. 208 ze zm. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.) wynika, że ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu na wniosek obejmuje się osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik lub domownik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej lub pracy w gospodarstwie rolnym w związku z nabyciem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie u.ś.r. albo zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przez okres pobierania tego świadczenia albo zasiłku do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z kolei z treści zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w [...] z 24 października 2023 r., nr [...] wynika, że E. B. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników m.in. w okresie od 19 sierpnia 2011 r. do chwili obecnej jako rolnik (małżonek). Kolegium stwierdziło, że skoro wnioskodawczyni nadal podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, to nie można uznać, że zaprzestała współprowadzenia gospodarstwa rolnego/wykonywania pracy w gospodarstwie. Zaznaczyło, że wielkość i charakter gospodarstwa nie uzasadnia tezy, że pomoc w jego prowadzeniu wyklucza możliwość sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W ocenie Kolegium, okoliczność ta jest potwierdzona oświadczeniem wnioskodawczyni, zgodnie z którym w miesiącach letnich (lipiec i sierpień) od 2016 r. wykonuje działalność gospodarczą w innym rejonie Polski (gmina [...], miejscowość [...]). Zgodnie z kodem PKD jest to działalność związana z obiektami noclegowymi turystycznymi i miejscami krótkotrwałego zakwaterowania. W zakresie dotyczącym działalności gospodarczej, wydruk z CEIDG wskazuje, że została ona zawieszona 1 września 2022 r. Działalność ta nie została wyrejestrowana. Reasumując, w ocenie organu, z akt sprawy nie wynika, aby faktycznie doszło do zaprzestania współprowadzenia gospodarstwa rolnego (zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym). Wnioskodawczyni nadal jest zarejestrowana w KRUS jako małżonka rolnika. Działalność gospodarcza nie została wyrejestrowana. Brak jest zatem przesłanek, że doszło do spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium zaznaczyło, że nawet gdyby uznać oświadczenie wnioskodawczyni za wiarygodne, to podziela ocenę organu I instancji, że w momencie w którym zgodnie z oświadczeniem zrezygnowała z prowadzonej działalności gospodarczej oraz pracy w gospodarstwie rolnym matka wnioskodawczyni nie legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie można zatem uznać, że zaistniał związek przyczynowy pomiędzy momentem zaprzestania pracy zawodowej lub jej niepodejmowaniem a koniecznością zapewnienia stałej i osobistej opieki matce przez wnioskodawczynię. Kolegium podkreśliło, że z pierwszego oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że nie pracuje zawodowo ok 20 lat. Wątpliwy jest zatem zakres pomocy wnioskodawczyni w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, które jest małym gospodarstwem rolnym. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 26 lutego 2024 r., nr KOA/6336/Sr/23 złożyła E. B. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z 7 listopada 2023 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła : naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że złożyła oświadczenie o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Organy administracyjne nie kwestionowały złożonego przez nią oświadczenia, natomiast nie przedstawiły żadnego dowodu obalającego prawdziwość złożonego oświadczenia. Dodała, że sam fakt, iż dany podmiot znajduje się w systemie ubezpieczeń KRUS nie przesądza o fakcie prowadzenia działalności rolniczej. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W związku z faktem, że wniosek o świadczenie pielęgnacyjne strona złożyła przed 31 grudnia 2023 r. stosuje się dotychczasowe przepisy o świadczeniach rodzinnych. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2003 r., poz. 390 ze zm.) o świadczeniach rodzinnych, dalej jako : "u.ś.r.". W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie zaś do art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (ust. 2). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że matka skarżącej – K. R., w związku z opieką nad którą skarżąca ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z 27 marca 2023 r.) Opieka nad K. R. sprawowana przez skarżącą stanowi zatem podstawę do ubiegania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym uzyskanie tego uprawnienia zależne jest dodatkowo od wykazania, że z powodu sprawowanej opieki skarżąca zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Spełnienie powyższej przesłanki przez rolników, ich małżonków i domowników wiąże się z koniecznością zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Jest to konsekwencją uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2012 r. (sygn. akt I OPS 5/12), w której stwierdzono, że świadczenia pielęgnacyjnego nie może otrzymywać rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, gdyż jest w takim przypadku osobą aktywną zawodowo. Przedmiotem sporu zawisłego przed Sądem w niniejszej sprawie jest właśnie ocena zachowania przez skarżącą warunku rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Organy orzekające w sprawie uznały, że w przypadku skarżącej warunek ten nie został spełniony, bowiem skoro skarżąca jest objęta nadal ubezpieczeniem społecznym rolników (co wynika z treści zaświadczenia KRUS Placówka Terenowa w [...] z 24 października 2023 r.) to nadal prowadzi gospodarstwo rolne lub wykonuje w nim pracę. Wniosek ten, zdaniem Sądu, jest nieuzasadniony. Zgodnie z art. 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (u.u.s.r.), ubezpieczenie społeczne rolników, obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników oraz pomocników rolnika, natomiast w myśl art. 6 pkt 1 tej ustawy, przez rolnika rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Z kolei zgodnie z art. 5 u.u.s.r. przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. Z objęcia ubezpieczeniem przysługującym rolnikowi wynika zatem jedynie domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tym bardziej z faktu objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników jako małżonek rolnika, wynika wyłącznie domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania w nim pracy, skoro dla stosowania do małżonka rolnika przepisów ustawy dotyczących ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi, nie jest nawet konieczne wykonywanie przez tego małżonka pracy w gospodarstwie rolnika, a wystarczy wykonywanie pracy w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z gospodarstwem rolnym. Przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi (małżonkowi rolnika) świadczenia pielęgnacyjnego nie opiera się natomiast na domniemaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz wynika z rzeczywistego stanu rzeczy. Fakt zaprzestania działalności rolniczej prowadzi do obalenia domniemania. Ciężar dowodu wykazania tego faktu ciąży na rolniku. Ustawodawca ściśle określił, jaki rodzaj dowodu będzie służyć temu celowi. Takim środkiem dowodowym, podlegającym ocenie na zasadach ogólnych, jest oświadczenie składane w trybie art. 17b ust. 2 u.ś.r. (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1273/20, LEX nr 3090598). Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 23 października 2023 r. uzupełniła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne o oświadczenie, w treści którego wskazała, że ubezpieczenie w KRUS posiada jako współmałżonek rolnika. Oświadczyła, że od listopada 2022 r. matka przebywa pod jej opieką i nie prowadzi działalności rolniczej. Skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej od 1 września 2022 r., gdyż została ona zawieszona. Wyjaśniła, że do 2022 r. prowadziła działalność gospodarczą przez okres 2 miesięcy (lipiec, sierpień) i w tym czasie opłacała podwójny KRUS. W pozostałych miesiącach do listopada 2022 r. prowadziła gospodarstwo rolne. Złożone oświadczenie zostało opatrzone klauzulą o treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżąca spełniła obowiązek przewidziany w art. 17b ust. 2 u.ś.r., odnoszący się do osób występujących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, będących rolnikami, małżonkami rolników bądź domownikami. Nie jest natomiast zasadna ocena oświadczenia skarżącej dokonana przez organy. Zakwestionowanie wiarygodności tego oświadczenia wynika bowiem – po pierwsze - z błędnej wykładni przepisów u.u.s.r., wyrażającej się w utożsamianiu faktu objęcia danej osoby ubezpieczeniem społecznym rolników w KRUS z faktycznym prowadzeniem przez tę osobę gospodarstwa rolnego lub wykonywaniem pracy w gospodarstwie rolnym oraz – po drugie – z pominięcia istotnych okoliczności przemawiających za przyznaniem przedmiotowemu oświadczeniu skarżącej mocy dowodowej. Podkreślić należy, że okoliczność, iż dana osoba jest objęta ubezpieczeniem społecznym rolników – i to niezależnie od tego, czy ubezpieczeniu temu podlega jako rolnik, czy jako małżonek rolnika – nie jest równoznaczna z prowadzeniem przez nią gospodarstwa rolnego lub wykonywaniem pracy w tym gospodarstwie, a tym samym nie może być samoistną podstawą do podważania wiarygodności oświadczenia złożonego na podstawie art. 17b ust. 2 u.ś.r. Należy zauważyć, że oświadczenie takie stanowi dopiero podstawę do wyłączenia wnioskodawcy z ubezpieczenia społecznego rolników, a następnie zgłoszenia go przez organ wypłacający świadczenie pielęgnacyjne do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS. Stąd też nie sposób oczekiwać, by wnioskodawczyni już w dacie złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym nie posiadała statusu osoby objętej ubezpieczeniem społecznym rolników. Niepodleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie może być zatem wymagane jako dowód na potwierdzenie zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, albowiem jest jedynie następstwem zaistnienia tego stanu faktycznego. Podstawy do zakwestionowania wiarygodności oświadczenia skarżącej nie stanowi również okoliczność, że gospodarstwo rolne, które – w świetle tego oświadczenia od listopada 2022 r. prowadzone jest samodzielnie przez męża skarżącej, jest gospodarstwem małym o powierzchni nieznacznie przekraczającej 2 h (sady). Podstawy do zakwestionowania wiarygodności oświadczenia skarżącej nie stanowi również okoliczność, że w miesiącach letnich (lipiec i sierpień) od 2016 r. wykonywała działalność gospodarczą w innym rejonie Polski. Jak wynika ze złożonego przez skarżącą oświadczenia (pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia) nie prowadzi działalności gospodarczej od 1 września 2022 r. Jak wynika z CEIDG działalność została od 1 września 2022 r. zawieszona. W ocenie Sądu, organy w żaden sposób nie wykazały, jakoby wbrew oświadczeniom i wyjaśnieniom skarżącej prowadziła ona nadal działalność gospodarczą, czy też nie doszło do faktycznego zaprzestania współprowadzenia gospodarstwa rolnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wbrew przekonaniu organów, nie dawał podstaw do zakwestionowania prawdziwości oświadczenia skarżącej z 23 października 2023 r., złożonego na podstawie art. 17b ust. 2 u.ś.r. Przeciwnie, z zawartej w aktach sprawy kopii decyzji Burmistrza [...] z 6 lutego 2023 r. wymierzającej podatek rolny i leśny na 2023 r. wynika, że właścicielem gospodarstwa rolnego – jest wyłącznie mąż skarżącej – M. B. Ponadto, z oświadczenia skarżącej, jak i zaświadczenia KRUS Placówka Terenowa w R. M. z 24 października 2023 r. wynika, że skarżąca była ubezpieczona jako współmałżonek rolnika. Odnosząc się natomiast do kwestii podnoszonej przez organ dotyczącej braku związku przyczynowego pomiędzy momentem zaprzestania pracy zawodowej lub jej niepodejmowaniem a koniecznością zapewnienia przez skarżącą stałej i osobistej opieki matce podkreślić należy, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane nawet osobom, które nigdy wcześniej nie pracowały. Bez znaczenia jest okoliczność, że z pierwszego oświadczenia skarżącej wynika, że nie pracuje zawodowo ok. 20 lat. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, czy aktualnie skarżąca nie podejmuje zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla żadnych ram czasowych co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek, to od wnioskodawcy zależy więc, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia o nie wystąpi. W tym też kontekście zwrócić należy uwagę na zasadny pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, który akcentuje, iż ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być zawsze dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 maja 2020 r., III SA/Gd 410/20). Istotne jest zatem to, czy na dzień złożenia wniosku (por. art. 24 ust. 2 u.ś.r.), a najpóźniej na dzień przyznania świadczenia decyzją administracyjną, skarżąca spełniała przesłanki przyznania oczekiwanego świadczenia, w tym, przesłankę niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki. W ocenie Sądu, błędne jest stanowisko Kolegium, że rezygnacja z prowadzonej działalności gospodarczej oraz pracy w gospodarstwie rolnym nie była spowodowana wyłącznie koniecznością sprawowania stałej i osobistej opieki nad matką. Zdaniem Sądu, organy wadliwie oceniły materiał dowodowy i w konsekwencji błędnie uznały, że skarżąca nie spełnia określonej w art. 17b ust. 1 pkt 2 u.ś.r. przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nią pracy w gospodarstwie rolnym. Tymczasem o spełnieniu tej przesłanki świadczy w niniejszej sprawie zarówno brak okoliczności dających podstawę do podważenia prawdziwości oświadczenia skarżącej o nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego i niewykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym od listopada 2022 r., jak i ustalenia przeprowadzonego w dniu 12 maja 2023 r. wywiadu środowiskowego, które nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką całkowicie wyklucza możliwość podjęcia przez nią jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nawet w wymiarze częściowym. Jak ustalono podczas wywiadu matka skarżącej z powodu przebytych udarów mózgu ma zaniki pamięci i wymaga pomocy osób trzecich. Sąd podziela stanowisko Kolegium, które uznało, że odmowy ustalenia skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie mogła uzasadniać okoliczność, że niepełnosprawność matki skarżącej powstała po ukończeniu przez nią 18 lub 25 roku życia. Powyższy przepis powinien być interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki. Zaprezentowane stanowisko odnośnie wykładni i stosowania art. 17 ust. 1b ustawy po wejściu w życie wyroku TK w sprawie o sygn. akt K 38/13 jest jednolite i utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 14 grudnia 2016r. sygn. akt I OSK 1614/16, z dnia 6 lipca 2016r. sygn. akt I OSK 223/16, z dnia 2 sierpnia 2016r. sygn. akt I OSK 923/16, z dnia 7 września 2016r. sygn. akt I OSK 755/16, z dnia 5 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1079/17, z dnia 11 lipca 2017r. sygn. akt I OSK 1600/16, dostępne w CBOSA). Zasadnie zatem Kolegium stwierdziło, że organ I instancji wadliwie wskazał jako podstawę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego art. 17 ust. 1b u.ś.r. Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 17b ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 17b ust. 2 u.ś.r. w zw. z art. 1, art. 5 i art. 6 pkt 2 u.u.s.r., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji uwzględni powyższe uwagi i wnioski. Organ będzie zatem zobowiązany przyjąć, że skarżąca spełnia określoną w art. 17b ust. 1 pkt 2 u.ś.r. przesłankę zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki nad matką oraz ocenić, czy skarżąca spełniła również pozostałe warunki uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. O ile zaś w sprawie nie wystąpią okoliczności świadczące o wystąpieniu którejkolwiek z przesłanek negatywnych wymienionych w art. 17 ust. 5 u.ś.r., obowiązkiem organu będzie przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej 480 zł – § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 t.j.).