I SA/Wa 1051/22
WyrokWSA w Warszawie2023-06-02
Skład orzekający: Monika Sawa, Joanna Skiba, Anna Milicka-Stojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wcześniej sąd administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalił skargę na tę decyzję, a strona nie przedstawiła nowych dowodów, które nie były przedmiotem oceny sądu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na tę decyzję stanowi przeszkodę przedmiotową do ponownego rozpoznania sprawy co do istoty. W sytuacji, gdy strona nie przedstawiła nowych dowodów, które nie były przedmiotem oceny sądu, organ nie może wydać merytorycznej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności, a jedynie powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2012 r., która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą, że nieruchomość gruntowa o powierzchni 104,01 ha podpadała pod działanie dekretu o reformie rolnej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, powołując się na prawomocny wyrok WSA z 8 sierpnia 2012 r. oddalający skargę na decyzję z 2 marca 2012 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i prawa materialnego, wskazując na nowe dowody i błędną ocenę prawną organu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa (spr.), sędzia WSA Joanna Skiba, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2022 r. nr GZ.rn.625.16.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Decyzją z 10 marca 2022 nr GZ.rn.625.16.2020 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister/organ) po rozpatrzeniu wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2012 r., nr Gzrn-057-625/371/11.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Wnioskiem z 13 stycznia 2020 r., Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] wniósł o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2012 r., nr Gzrn-057-625/371/11.
Organ wskazał, że wskazana wyżej decyzja została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania Z. P. od pkt 2 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], w którym Wojewoda [...] stwierdził, że nieruchomość gruntowa o powierzchni 104,01 ha położona w [...], obręb [...], gm. [...], zapisana w księdze wieczystej [...] tom I karta 1, której właścicielem był T. P., podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3 poz. 13, ze zm., zwanego dalej "dekretem").
Decyzją z 2 marca 2012 r., znak: GZm-057-625-371/11, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił ww. decyzję Wojewody [...] w zaskarżonej części i stwierdził, że ww. nieruchomość gruntowa nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ II instancji wskazał, że przy określaniu powierzchni ogólnej nieruchomości ziemskiej podlegającej przejęciu na cele reformy rolnej nie można brać pod uwagę lasów, które zostały przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 1 ust. 1 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. z 1944 r. Nr 15, poz. 82, z późn. zm., zwanego dalej "dekretem leśnym"), tj. lasów i gruntów leśnych o obszarze ponad 25 ha, stanowiących własność lub współwłasność osób fizycznych i prawnych. Minister wyjaśnił, że lasy z majątku [...], o powierzchni 32,0823 ha, spełniały powyższą przesłankę, a po odliczeniu ich powierzchni od całkowitej powierzchni majątku, nieruchomość gruntowa [...] nie spełniała już normy powierzchni wynikającej z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu dla województwa pomorskiego, a tym samym nie mogła zostać przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie tego przepisu.
Wyrokiem z 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 738/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Nadleśnictwa [...] na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2012 r., znak: GZm-057-625-371/11.
We wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Nadleśnictwo [...] wskazało, że areał gruntów spełniał normy dekretu o reformie rolnej, a skutki dekretu dotyczącego terenów leśnych stawały się aktualne dopiero wtedy, gdy całość nie podlegała reformie rolnej. W ocenie wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma ustalenie, czy nieruchomości wchodzące w skład tego dekretu nadawały się na cele reformy rolnej, a na to wskazuje treść protokołu przejęcia nieruchomości z [...] listopada 1945 r., w którym wykazano budynki oraz przedmioty służące do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Do wniosku Nadleśnictwo [...] załączyło opinię geodety uprawnionego, biegłego sądowego w sprawie [...] z powództwa Z. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe w zarządzie Nadleśnictwa [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, sporządzoną [...] listopada 2014 r.
Przy piśmie z 12 stycznia 2022 r., które wpłynęło do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi 18 stycznia 2022 r., Nadleśnictwo [...] przekazało dokumenty potwierdzające, że nieruchomość [...] o powierzchni 104,0121 ha przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, a T. P. otrzymał na podstawie art. 17 dekretu stosowne zaopatrzenie miesięczne.
Ponownie rozpoznając sprawę Minister wskazał, że w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma treść uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, zgodnie z którą żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 Kpa) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 Kpa.
W pierwszej kolejności Minister zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie dla ustalenia, czy zaistniały przesłanki umożliwiające wydanie merytorycznej decyzji w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem, konieczne było nie tylko przeanalizowanie wniosku i uzupełniającego go pisma z 12 stycznia 2022 r., treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającego skargę na tę decyzję, lecz również pozyskanie akt od organu I instancji i dokonanie ich analizy. Z uwagi na tę okoliczność Minister uznał, że w sprawie toczyło się postępowanie wyjaśniające, a tym samym postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie byłoby rozstrzygnięciem właściwym. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że istnienie przeszkody uniemożliwiającej wszczęcie i prowadzenie postępowania musi być oczywiste, a więc takie, której ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 744/19).
Następnie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie kluczowym było ustalenie, czy wniosek Nadleśnictwa [...], uzupełniony pismem z 12 stycznia 2022 r. zawiera przesłanki, które nie zostały uwzględnione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku oddalającym skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2012 r., znak: GZm-057-625-371/11.
Nadleśnictwo [...] zarzuciło Ministrowi; że w przedmiotowej sprawie błędnie ustalił, że po odliczeniu powierzchni lasów od całkowitej powierzchni nieruchomości gruntowej [...], powierzchnia tego majątku nie spełniała już normy powierzchni wynikającej z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. W ocenie wnioskodawcy kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość miała charakter nieruchomości rolnej. Minister podkreślił, że w przedmiotowej sprawie charakter rolny nieruchomości ziemskiej, poza jej częścią stanowiącą lasy, nie ulegał wątpliwości i nie był podważany. Sam fakt przejęcia majątku [...] na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu również nie był w żadnym miejscu kwestionowany, zarówno przez Wojewodę [...], Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zatem przedkładanie dodatkowych dokumentów potwierdzających te ustalenia, w tym dokumentów potwierdzających otrzymanie przez byłego właściciela majątku stosownego zaopatrzenia, nie może, zdaniem organu, stanowić przesłanki do podważenia ustaleń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 738/12. W świetle uzasadnienia przywołanego wyżej wyroku, nie ma znaczenia, zdaniem organu, sposób wykorzystania rolniczej części majątku [...] po przejęciu tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
Organ wskazał, że kluczowym elementem przesądzającym o uznaniu, że majątek [...] nie spełniał przesłanki wynikającej z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu był nie ogólny charakter tej nieruchomości, a okoliczność, że po odliczeniu od jego powierzchni obszaru lasów, które podlegały przejęciu na podstawie dekretu leśnego, pozostała część nie przekraczała powierzchni 100 ha.
Organ wskazał, że Wojewódzki Sądu Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 738/12 wskazał, że: "(...) ponieważ w skład nieruchomości ziemskiej [...] wchodziły lasy o powierzchni 32,0823 ha, pozostała część tej nieruchomości nie spełniała normy obszarowej dla województwa pomorskiego, stanowiąca przesłankę przejęcia nieruchomości na podstawie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sąd zgodził się z organem, że lasy i grunty leśne, wchodzące w skład majątków ziemskich, nie przechodziły na własność Państwa na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej, lecz podlegały przejściu na własność Państwa z mocy prawa, jeżeli spełniały kryteria określone w dekrecie z dnia 12 grudnia 1944 roku o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie (...)."
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przedmiotowej sprawie przesądził, że po odliczeniu powierzchni lasów wchodzących w skład majątku [...], powierzchnia tej nieruchomości nie spełniała norm powierzchni wynikających z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
Organ odwołał się także do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrażonego w przytoczonej wyżej uchwale z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, gdzie wskazano, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu administracyjnego oceną prawną odnosi się do określonych elementów uzasadnienia zapadłego wyroku. Pomimo bowiem użycia w art. 153 ww. ustawy pojęcia "orzeczenie", chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz także o uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. To w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala także na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego ferowanych ocen, tj. ustalenie, co wziął pod uwagę sąd uwzględniając wniesioną skargę lub oddalając ją. Oceny te są zawsze rezultatem konstruowania tzw. zwrotów stosunkowych o zgodności/niezgodności z normą prawną zaskarżanych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Dokonując tak pojmowanych zabiegów, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może on wykroczyć poza zakres podniesionych zarzutów, uwzględniając także okoliczności i naruszenia prawa, których nie podniosła strona skarżąca.
Organ wskazał, że rozbieżności występujące w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym w orzecznictwie przywołanym we wniosku w zakresie sposobu dokonania oceny, czy dana nieruchomość podlegała przejęciu na cele reformy rolnej, nie może zostać uwzględniona w sytuacji, gdy przedmiotowa sprawa została zakończona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym potwierdzono prawidłowość decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2012r., znak: GZ.m-05 7-625-371/11, a także jednoznacznie wskazano, że majątek [...] nie podlegał przejęciu na cele reformy rolnej.
Organ wskazał także, że podniesiony we wniosku Nadleśnictwa [...] zarzut, że wchodzące w skład nieruchomości ziemskiej [...] lasy nie spełniały norm powierzchni umożliwiających przejęcie ich na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa nie został przez wnioskodawcę udowodniony, ani nawet uprawdopodobniony odpowiednimi dokumentami. W załączonej do wniosku opinii nie zawarto takiego stwierdzenia, a jedynie wskazano, że na podstawie badanych dokumentów autor tego opracowania nie był w stanie określić, jaka część nieruchomości była zalesiona w dniu 31 sierpnia 1939 r. lub 20 lipca 1945 r. We wniosku podniesiono również zarzut, że żadna z wchodzących w skład majątku [...] parcel, dla których jako użytek wskazano las, nie przekraczała powierzchni 25 ha. Minister podkreślił, że zarówno w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2012 r., jak i w przywołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazano jednoznacznie, że to ogólna powierzchnia lasów majątku [...] miała znaczenie dla ustalenia, że majątek ten nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
Organ wskazał, że z uwagi na związanie organu ww. wyrokiem sądu administracyjnego z 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 738/12, nie jest możliwe wydanie merytorycznej decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2012 r., znak: GZm-057-625- 371/11, w związku z czym niniejsze postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (skarżący), zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił
Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, w tym w szczególności:
1. art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2021.735, dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie jest możliwe wydanie merytorycznej decyzji w sprawie z uwagi na związanie organu wyrokiem Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 738/12 wobec czego postępowanie wszczęte z wniosku skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji winno ulec umorzeniu, podczas gdy organ winien stwierdzić nieważność wydanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 marca 2012 roku (nr GZ Rn-057-625-371/11) jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdyż Nadleśnictwo [...] przedstawiło szereg dodatkowych dowodów potwierdzających przejście gruntu na podstawie dekretu o reformie rolnej, w tym dowodów potwierdzających, że T. P. występował do organów o przyznanie zaopatrzenia miesięcznego zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu §17 dekretu o reformie rolnej z 6 września 1944 r.
2. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, które polegało na niepodjęciu przez organ czynności mających na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji rażąco naruszającej przepisy prawa, podczas gdy organ winien stwierdzić nieważność decyzji wydanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 marca 2012 roku (nr GZ Rn-057-625-371/11);
3. art. 17 §1 w zw. z art. 80 k.p.a. albowiem organ nie uwzględnił całokształtu okoliczności sprawy, dokonując wybiórczej i niewszechstronnej oceny materiału dowodowego, pomijając następujące dowody (nie ocenione nigdy wcześniej przez WSA):
a. wniosek T. P. z dnia [...] maja 1957 r. o przyznanie zaopatrzenia;
b. pismo Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 3 lipca 1957 r.;
c. orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia lipca 1957 r. w przedmiocie przyznania zaopatrzenia miesięcznego na rzecz T. P.;
d. pismo Zarządu Urządzeń Rolnych z dnia [...] lipca 1957 r. o przyznaniu zaopatrzenia miesięcznego na rzecz T. P. od dnia 1 listopada 1956 r.;
e. pismo Biura Wojewódzkiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w [...] z [...] czerwca 1957 r. do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z prośba o załatwienie sprawy miesięcznego płacenia zaopatrzenia na rzecz T. P.,
a świadczące wprost o tym, że sporny grunt przeszedł na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej, a Z. P. przyznano zaopatrzenie na podstawie §17 tego dekretu;
4. art. 77 §1 w zw. z art. 80 k.p.a. albowiem organ nie uwzględnił całokształtu okoliczności sprawy, dokonując wybiórczej i nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, pomijając dowód, który nie został nigdy oceniony przez WSA, tj. opinia biegłego sądowego K. W. sporządzona na potrzeby postępowania sądowego toczącego przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział I Cywilny (sygn. akt: [...]), a z której wynika, że przedmiotowa nieruchomość dzieliła się na parcele, o konkretnych numerach, a żadna z tych parcel zarówno pokryta lasem, jak i rolna nie miała powierzchni 25 ha, a zatem przedmiotowe grunty leśne nie przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa;
5. art. 80 k.p.a. pomijając rażąco następujące okoliczności: areał spornych gruntów spełniał normy dekretu o reformie rolnej, a skutki dekretu dotyczące terenów leśnych stawały się aktualne dopiero wtedy, gdy całość nie podległa reformie rolnej,
6. art. 80 k.p.a. poprzez stwierdzenie, iż Nadleśnictwo [...] wnosząc skargę o stwierdzenie nieważności decyzji stara się wykazać charakter rolny nieruchomości w części, która nie jest lasem, co świadczy o kompletnym braku zrozumieniu argumentacji Nadleśnictwa [...] zaprezentowanej w skardze o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż argumentacja Nadleśnictwa [...] oparta jest na wykazaniu, że cała nieruchomość sporna miała charakter rolniczy, w tym część zalesiona, co pozwoliło spełnić kryterium obszarowe dla przejęcia nieruchomości na podstawie dekretu o reformie rolnej,
7. art. 12 k.p.a. polegające na niezasadnym przedłużaniu postępowania wszczętego z wniosku skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 marca 2012 roku (nr GZ Rn-057- 625-371/11), podczas gdy organ powinien dążyć do szybkiego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych i załatwienia sprawy w rozsądnym terminie.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1. §17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu o reformie rolnej poprzez jego pominięcie i nie uwzględnienie, iż protokół w sprawie przekazania gruntów Nadleśnictwu [...] z roku 1945 r. został sporządzony przez Powiatowy Urząd Miejski w [...],
2. §17 dekretu o reformie rolnej z 6 września 1944 r. poprzez jego pominięcie i nie uwzględnienie, iż T. P. występował do organów o przyznanie zaopatrzenia miesięcznego zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i na podstawie art. 145a § ust. 1 p.p.s.a zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 marca 2012 r. (nr GZrn-057-625-371/11);
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga nie jest uzasadniona
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu administracji oceną prawną odnosi się do określonych elementów uzasadnienia zapadłego wyroku. Pomimo bowiem użycia w art. 153 p.p.s.a. pojęcia "orzeczenie", chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz także o uzasadnienie rozstrzygnięcia. To w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do konkluzji prawnej. Analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala także na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego ferowanych ocen, to jest ustalenie, co wziął pod uwagę sąd uwzględniając wniesioną skargę lub oddalając ją. Oceny te są zawsze rezultatem tworzenia tzw. zwrotów stosunkowych o zgodności/niezgodności z normą prawną zaskarżanych aktów lub czynności organów administracji publicznej (teoretyczne podstawy tej koncepcji wytyczył J. Wróblewski: Zwroty stosunkowe - wypowiedzi o zgodności z normą, "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego", Nauki Humanistyczno-Społeczne, seria I, Prawo, z. 62, Łódź 1969, s. 3 i nast.). Dokonując tak pojmowanych zabiegów, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Może on wykroczyć poza zakres podniesionych zarzutów, uwzględniając także okoliczności i naruszenia prawa, których nie wskazała strona skarżąca.
Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2012r., znak: GZ.m-05 7-625-371/11. W uzasadnieniu wskazał, że "ponieważ w skład nieruchomości ziemskiej [...] wchodziły lasy o powierzchni 32,0823 ha, pozostała część tej nieruchomości nie spełniała normy obszarowej dla województwa pomorskiego stanowiącą przesłankę przejęcia nieruchomości na podstawie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Zgodzić bowiem należy się z organem, iż lasy i grunty leśne wchodzące w skład majątków ziemskich nie przechodziły na własność Państwa na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, lecz podlegały przejściu na własność Państwa z mocy prawa, jeżeli spełniały kryteria określone w dekrecie z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie." Wobec zatem faktu, że prawidłowość decyzji organu została potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego to postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji powinno zostać załatwione przez odmowę wszczęcia postępowania. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanej przez organ uchwale składu 7 sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r. w sprawie I OPS 6/09, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej jest obowiązany rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że okoliczności , które stanowiły podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji z 2 marca 2012 były przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który rozstrzygał skargę. Obecnie ani we wniosku o stwierdzenie nieważności ani w skardze ani w toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby stanowić podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Oddalenie skargi wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2012 r. przez WSA w Warszawie nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 K.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Słusznie zatem organy uznały, że wydany wyrok zamknął organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej - materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd w powołanym wyroku, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji. Jednak z uwagi na fakt, że organ wszczął postępowanie i przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które pozwoliło mu na ocenę czy przedmiotem oceny WSA były również okoliczności wskazywane przez skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organ prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe wobec braku podstaw do uruchomienia postępowania w sprawie. Sąd podziela także stanowisko organu, że podniesiony we wniosku Nadleśnictwa [...] a powielony w skardze zarzut, że wchodzące w skład nieruchomości ziemskiej [...] lasy nie spełniały norm powierzchni umożliwiających przejęcie ich na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa nie został przez wnioskodawcę udowodniony, ani nawet uprawdopodobniony odpowiednimi dokumentami. W załączonej do wniosku opinii nie zawarto takiego stwierdzenia, a jedynie wskazano, że na podstawie badanych dokumentów autor tego opracowania nie był w stanie określić, jaka część nieruchomości była zalesiona w dniu 31 sierpnia 1939 r. lub 20 lipca 1945 r. Podkreślić należy także za organem, że zarówno w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2012 r., jak i w przywołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazano jednoznacznie, że to ogólna powierzchnia lasów majątku [...] miała przede wszystkim znaczenie dla ustalenia, że majątek ten nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Tym samym, jak słusznie wskazał organ ani sposób wykorzystania części majątku [...] po przejęciu tej nieruchomości na rzecz Skarbu państwa a ni fakt otrzymania stosownego zabezpieczenia przez byłego właściciela tego majątku nie mogły stanowić podstawy do zakwestionowania ustaleń wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2012 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło