I SA/Wa 1068/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W związku ze złożonym wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, został on wraz z uzasadnieniem doręczony osobiście skarżącemu w dniu 3 marca 2014 r. Po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2014 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie w całości z kosztów sądowych. Pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała o wyznaczeniu adw. R. S. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W dniu 13 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego nadał w Urzędzie Pocztowym skargę kasacyjną od w/w wyroku. Jednakże skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną, z uwagi na fakt złożenia jej po terminie. Pismem z dnia 2 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pełnomocnik skarżącego nie wiedział o uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i dowiedział się o tym fakcie dopiero z postanowienia z dnia 12 czerwca 2014 r. Kwestionując stanowisko Sądu wyrażone w ww. postanowieniu, iż postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazał, że przepisy art. 86 § 1 w zw. z art. 177 § 1 w zw. z art. 178 ppsa są wieloznaczne, a orzecznictwo niejednolite i powołał w tym zakresie orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynika, że bieg 30-dniowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu rozpoczyna się w dniu doręczenia pełnomocnikowi zawiadomienia o wyznaczeniu do wykonywania prawa pomocy. Jednocześnie stwierdził, że uwzględniając zaprezentowaną w zacytowanych orzeczeniach wykładnię ww. przepisów odstąpił od złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). W przedmiotowej sprawie niewątpliwe jest, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji złożony został z przekroczeniem terminu ustawowego. W związku z tym w pierwszej kolejności należało ocenić, czy zaistniały okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w jego wniesieniu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła ona dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007r., sygn. akt II OSK 479/07 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym wskazać można następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 1983/03 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl); awaria systemu informatycznego Krajowego Rejestru Sądowego, uniemożliwiająca stronie uzyskanie brakujących dokumentów w terminie określonym przez sąd (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1370/06 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl); obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA/Po 2646/00); nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu okoliczności podnoszone we wniosku nie mogły stanowić podstawy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przede wszystkim przepis art. 177 § 1 ppsa precyzyjnie wskazuje, że skargę kasacyjną wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z oświadczenia zawartego w skardze kasacyjnej wynika, że pismo zawiadamiające o wyznaczeniu adw. R.S. pełnomocnikiem z urzędu zostało mu doręczone w dniu 14 kwietnia 2014 r., a w dniu 15 kwietnia 2014 r. upoważniony przez niego radca prawny M.K. zapoznał się z aktami sprawy. Zatem należy przyjąć, że w dniu 15 kwietnia 2014 r. pełnomocnik miał wiedzę o zapadłym w sprawie wyroku, sporządzeniu uzasadnienia wyroku na wniosek skarżącego i doręczeniu wyroku wraz z uzasadnieniem skarżącemu w dniu 3 marca 2014 r. Zdaniem Sądu pełnomocnik profesjonalny, znający termin do wniesienia skargi kasacyjnej, po zapoznaniu się z aktami sprawy, wiedział już w dniu 15 kwietnia 2014 r., iż termin 30-dniowy na skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej upłynął w dniu 2 kwietnia 2014 r. Ponadto w skardze kasacyjnej pełnomocnik podał datę doręczenia wyroku z uzasadnieniem skarżącemu i datę odbioru przez niego informacji o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu. Oznacza, to że pełnomocnik sporządzając skargę kasacyjną miał świadomość, że termin do jej wniesienia zgodnie z art. 177 § 1 ppsa już minął. Oczywistym jest, że pełnomocnik poinformowany o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, powinien niezwłocznie podjąć konieczne czynności procesowe, w tym sporządzić i wnieść skargę kasacyjną, a wraz z nią wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej już spóźnionej czynności. Jednakże taki wniosek wraz ze skargą kasacyjną w niniejszej sprawie nie został wniesiony. W związku z powyższym Sąd nie podzielił twierdzenia pełnomocnika, że dopiero z postanowienia Sądu powziął wiadomość o wniesieniu skargi kasacyjnej po terminie. Odnosząc się do kolejnego argumentu wniosku o wieloznaczności przepisów i niejednolitym orzecznictwie, Sąd stwierdza, że orzecznictwo w tym zakresie ulegało zmianom. Niemniej jeżeli przyjąć, iż pełnomocnikowi z urzędu powinien przysługiwać taki sam termin do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej jak pełnomocnikowi z wyboru, to w przypadku kiedy termin dla pełnomocnika nie pokrywa się z terminem na wniesienie skargi kasacyjnej liczonym od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem, oczywistym jest, że dla skuteczności takiej skargi kasacyjnej koniecznym jest złożenie wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Orzekając o odmowie przywrócenia terminu Sąd miał również na uwadze, że pełnomocnik, jak sam wskazał we wniosku, odstąpił od złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Odstąpienie od dokonania czynności nie może być uznane za zachowanie staranności przy prowadzeniu sprawy i należyte dbanie o interes reprezentowanej strony, ponieważ należy traktować je w kategoriach niedbalstwa. Innymi słowy odstąpienie przez pełnomocnika od złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nawet w sytuacji gdy uważa, że orzecznictwo jest rozbieżne nie uprawdopodobnia braku winy w niewniesieniu wniosku o przywrócenie terminu, wręcz przeciwnie skoro pełnomocnik wie, że orzecznictwo jest rozbieżne, to tym bardziej z ostrożności procesowej taki wniosek powinien złożyć. W świetle powyższych rozważań pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w nieterminowym złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przywrócenia ww. terminu.