I SA/Wa 1151/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w L. przy ul. [...]. Organ przedstawił następująco stan faktyczny: Pismem z dnia 26 lutego 2004 r. W. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w L. przy ul. [...] o pow. [...] m², stanowiącą własność J. i M. P. Jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawca podał art. 145 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] Wojewoda Lubelski odmówił wznowienia postępowania w niniejszej sprawie ze względu na niemożność występowania przez W. K. w postępowaniu wznowieniowym w charakterze strony z uwagi na wygaśnięcie - wraz ze śmiercią M. P. – udzielonego mu pełnomocnictwa. Rozpoznając odwołanie W. K. od powyższej decyzji, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] marca 2004 r. Następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 877/04 uchylono decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] marca 2004 r. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] Wojewoda Lubelski wznowił postępowanie w niniejszej sprawie. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] Wojewoda Lubelski odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2003 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, iż zwrócił się do W. K. pismem z dnia 14 grudnia 2004 r. o wskazanie dokumentów, które jego zdaniem zostały sfałszowane oraz o wskazanie dokumentu na podstawie którego oparł swoje twierdzenie podając jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Z uwagi na fakt, iż W. K. nie przedłożył stosowanego dokumentu świadczącego o sfałszowaniu lub przerobieniu dokumentacji wywłaszczeniowej, ani też nie wskazał okoliczności z jakich swoje przypuszczenia wywiódł, organ nie stwierdził, aby miały miejsce zdarzenia, na które się on powołuje. Na powyższą decyzję odwołanie wniósł W. K. Odwołujący wskazał, iż mimo kilkakrotnego nakłaniania go przez organ do przedstawienia sfałszowanych dokumentów, uzasadniających zaistnienie przesłanki wynikającej z treści art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., nie mógł ich dostarczyć, gdyż nie był w ich posiadaniu i nie były mu one znane. Stwierdził, iż w swych pismach skierowanych do Wojewody Lubelskiego powoływał się na konkretne dowody. W ocenie odwołującego zaistnienie przesłanki wznowieniowej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. wynika z faktu, iż obowiązujący w latach 50 – tych ubiegłego wieku ustrój państwa powodował niezgodne z prawem postępowanie organów administracji. Rozpoznając powyższe odwołanie Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2006 r. i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż organ pierwszej instancji naruszył normy procesowe, bowiem nie zbadał przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, tzn. w ogóle nie zbadał okoliczności zachowania przez W. K. terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1093/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż organ nie miał podstaw do umorzenia postępowania wznowionego postanowieniem Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2006 r. W ocenie Sądu z uwagi na fakt, iż organ administracji publicznej zobowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz mając na uwadze, że woli strony nie wolno domniemywać, a wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być wyjaśnione przez organ prowadzący postępowanie, powinien on ocenić charakter pisma W. K.z dnia 6 stycznia 2004 r. informującego o śmierci M. P.i zawierającego wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie o odszkodowanie w kontekście zainicjowania wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto rolą organu prowadzącego postępowanie było zbadanie, czy przesłanka wznowienia postępowania, w rzeczywistości wystąpiła w danej sprawie. Zdaniem Sądu organ odwoławczy błędnie przyjął, że niezgodne z prawem było wydanie przez organ I instancji decyzji zawierającej merytoryczne rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, iż zastosowanie rozstrzygnięcia niemerytorycznego jest możliwe tylko w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a. (uzasadniający umorzenie postępowania), a żadna z podstaw umorzenia postępowania nie zaistniała w postępowaniu odwoławczym. Na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. odwołanie W. K. od decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2006 r. należało rozpatrzeć na nowo. Mając powyższe na względzie, Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lutego 2006 r. 2006 r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż zgodnie z aktualnym orzecznictwem strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.), musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. W związku z powyższym nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie. Organ wskazał, iż W. K. nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego fakt sfałszowania lub przerobienia dokumentacji wywłaszczeniowej. Odnosząc się do okoliczności zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ podkreślił, iż W. K. był stroną zarówno decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2003 r., jak również utrzymującej ją w mocy decyzji Prezydenta Miasta L. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a więc nie wystąpiła okoliczność wskazana w tym artykule skoro strona brała udział w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2003 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w L. przy ul. [...], co znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. K. W skardze przedstawił dotychczasowy przebieg okoliczności zaistniałych w sprawie. Skarżący podniósł, iż ówczesna decyzja z 1954 r. o wywłaszczeniu działki miała charakter polityczny, a wysokość przyznanego odszkodowania ustalono w oparciu o nieprawdziwą wartość nieruchomości, rażąco odbiegającą od "normalnych praw ekonomicznych". Zdaniem skarżącego powinno nastąpić wznowienie postępowania wywłaszczeniowego, gdyż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Zgodnie z treścią art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez W. K., który jako podstawę wznowienia podał treść art. 145 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. Artykuł 145 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi, iż wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, zaś na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Odnosząc się do przesłanki wynikającej z treści art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. należy podkreślić, iż – zgodnie z utrwalonym w tej materii orzecznictwem - sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, a strona, która domaga się wznowienia na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. W związku z tym nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji zwracał się do skarżącego z prośbą o przedłożenie dokumentów, które zdaniem skarżącego zostały sfałszowane, jednak skarżący tego wezwania nie wykonał, gdyż nie podał konkretnych dokumentów, które wskazywałyby na sfałszowanie dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne w niniejszym postępowaniu wywłaszczeniowym. Zatem zarzut skarżącego, iż powinno nastąpić wznowienie postępowania wywłaszczeniowego, gdyż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe należy uznać za bezzasadny i nie mający żadnego potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym niniejszego postępowania. Ustosunkowując się do drugiej przesłanki, wynikającej z treści art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. należy podnieść, iż pod pojęciem udziału strony w postępowaniu należy rozumieć udział strony w całym ciągu czynności przygotowawczych postępowania administracyjnego prowadzonych przez organ administracji publicznej. Należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie W. K. brał udział w postępowaniu administracyjnym, gdyż był stroną zarówno decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...], jak również utrzymującej ją w mocy decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w L. przy ul. [...]. Z przyczyn powyższych zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. należy także uznać za bezpodstawny. Tak więc w okolicznościach niniejszej sprawy, argumenty prezentowane w skardze, dotyczące słuszności wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. nie mogą zostać uwzględnione. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.