I SA/Wa 1203/22
WyrokWSA w Warszawie2022-10-04
Skład orzekający: Monika Sawa, Anna Fyda-Kawula, Łukasz Trochym
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez Polskie Koleje Państwowe S.A. z powodu zajęcia części nieruchomości pod drogę publiczną jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że działki zajęte w części pod drogę publiczną nie mogły być przedmiotem wyłącznego posiadania Polskich Kolei Państwowych S.A. i nie mogły podlegać uwłaszczeniu na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP. Ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną naruszałoby prawa osób trzecich, w szczególności zarządcy drogi, co jest sprzeczne z wymogiem poszanowania tych praw przy nabyciu użytkowania wieczystego.Stan faktyczny
Polskie Koleje Państwowe S.A. złożyły wniosek o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, obejmującej działki częściowo zajęte pod infrastrukturę kolejową i w przeważającej części pod drogę publiczną. Wojewoda Śląski odmówił stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z uwagi na zajęcie części nieruchomości pod drogę publiczną, co uniemożliwiało wyłączne posiadanie i uwłaszczenie. Minister Rozwoju i Technologii utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa (spr.), asesor WSA Anna Fyda-Kawula, sędzia WSA Łukasz Trochym, po rozpoznaniu w dniu 4 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 25 lutego 2022 r. nr DO-II.7610.42.2022.AB w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z 25 lutego 2021 r, nr DO-II.7610.42.2022.AB Minister Rozwoju i Technologii (Minister/organ) po rozpatrzeniu odwołania spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w Warszawie, utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 24 stycznia 2022 r., znak: NWIV.752.163.2014, odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" w Warszawie, prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w [...], oznaczonego na k.m. [...], obręb [...], obejmującego działki nr [...] pow. 1 ha 6850 m2 oraz nr [...] o pow. 1 ha 1770 m2, uregulowane w księdze wieczystej nr [...],
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2021 r., poz. 146 ze zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), decyzją z dnia 24 stycznia 2022 r., znak: NWIV.752.163.2014, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" w Warszawie, prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w [...], oznaczonego na k.m. [...], obręb [...], obejmującego działki nr [...] o pow. 1 ha 6850 m2 oraz nr [...] o pow. 1 ha 1770 m2, uregulowane w księdze wieczystej nr [...].
Pismem z dnia 11 lutego 2022 r., znak: NKa13.600.689.2014.JD/20 spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. złożyła w ustawowym terminie odwołanie od ww. decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 24 stycznia 2022 r., znak; NWIV.752.163.2014 wskazując, że organ wojewódzki błędnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Po rozpatrzeniu odwołania spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. oraz zbadaniu akt sprawy Minister odwołując się do treści art. 34 i 35 powołanej ustawy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że nieruchomość oznaczona jako działki nr [...], stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Podstawę ujawnienia własności Skarbu Państwa stanowi art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. nr 14, poz. 130 ze zm.). Okoliczności powyższe nie budziły wątpliwości Ministra Rozwoju i Technologii i nie zostały zakwestionowane przez skarżącą. Minister wskazał, że kolejną przesłanką, zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r., jest posiadanie gruntu przez Polskie Koleje Państwowe w dacie 5 grudnia 1990 r. Jednocześnie ww. przepis art. 34 przewiduje wymóg, by PKP nie legitymowała się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie prawem przewidzianej do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Organ wskazał, że stwierdzenie posiadania przez PKP S.A. gruntu Skarbu Państwa następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach.
Minister podał, że na potwierdzenie wykazania ww. przesłanki spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. przedłożyła do akt postępowania wyciągi z ewidencji środków trwałych według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. potwierdzające iż na przedmiotowej działce nr [...] znajdują się tory główne zasadnicze linii kolejowej nr [...], sieć trakcyjna oraz urządzenia srk na przejaździe kolejowym kat. A, a na działce nr [...] linia kolejowa nr [...], sieć trakcyjna [...], urządzenia srk stacyjne w okręgu nastawczym MKsC, urządzenia srk na przejaździe kolejowym kat. A oraz oświetlenie przejazdu, co zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. potwierdza posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowych działek nr [...].
Organ odwołując się do treści art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. wskazał, że nabycie przez PKP prawa użytkowania wieczystego oraz własności urządzeń znajdujących się na gruncie nie może naruszać praw osób trzecich. W związku z tym, że stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, w trybie art. 34 ust. 1, następuje z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 września 2000 r., tj. 27 października 2000 r., to uwłaszczenie nie może nastąpić z naruszeniem praw osób trzecich istniejących w tej właśnie dacie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1739/13, publ. CBOSA).
Minister wskazał że jak wynika z księgi wieczystej nr [...], działki nr [...] posiadają użytek dr - drogi. Potwierdza to również wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 19 maja 2014 r. (dla działki nr [...]) oraz na dzień 26 kwietnia 2016 r. (dla działki nr [...]). Ponadto z mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku z dnia 7 października 2014 r. oraz podglądu na Geoportalu2 wynika, że przedmiotowa nieruchomość tylko w niewielkim stopniu zajęta jest infrastrukturą kolejową, natomiast w przeważającej części znajduje się w pasie drogowym ul. [...]. Minister wskazał także, że jak wynika z pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 marca 2015 r. r., znak: GN-1.6841.13.2014.SK, w części działki nr [...] zlokalizowana jest infrastruktura kolejowa, natomiast przedmiotowa działka w przeważającej części znajduje się i znajdowała w dniu 5 grudnia 1990 r. w pasie drogowym tj. ul. [...], która to stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. ciąg drogi wojewódzkiej na podstawie Rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. ws. zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich. Natomiast z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy drogi zaliczonej do kategorii dróg publicznych wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).
Skoro zatem, zdaniem organu, działki nr [...] stanowiły w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę wojewódzką, a w dniu 27 października 2000 r. drogę powiatową, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.)], to nie mogły one pozostawać w wyłącznym posiadaniu Polskich Kolei Państwowych oraz nie mogły podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawami osób trzecich - zarządcy drogowego.
Organ wskazał ponadto, że zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, iż drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, co wynika bezpośrednio z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i znajduje swoje potwierdzenie w orzeczeniach sądowych np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 317/14, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1832/11 (publ. CBOSA) oraz w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt IV CSK 94/12 (publ. Legalis nr 551900 i w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt Ml CSK 323/14 (publ. Legalis nr 1263171). Jednocześnie na podstawie art. 22 ust. 1 ww. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organy drogowe. Zarząd ten powstał z mocy prawa.
Organ dodał także, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 674/16 wskazał, iż "... mając na uwadze, iż w tej dacie przedmiotowy grunt zajęty był pod drogę publiczną (drogę krajową) należało uwzględnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych z drogi takiej korzystać może każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, zaś zgodnie z art. 19 ust. 5 tejże ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 października 2000 r., w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, był zarząd miasta. Jednocześnie art. 232 Kodeksu cywilnego stanowi, że w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Już proste zestawienie ze sobą treści przywołanych wyżej regulacji wyraźnie wskazuje, iż ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu ogranicza inne niż użytkownik wieczysty osoby w prawie do korzystania z danej nieruchomości, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnym prawem do korzystania z drogi publicznej i uniemożliwia zarządcy drogi wykonywanie jego zadań, co pozwala na stwierdzenie, iż ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną w sposób oczywisty naruszałoby wynikający z art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", wymóg poszanowania przy nabyciu użytkowania wieczystego praw osób trzecich" (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1766/14 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Minister wskazał, że ustalenie przez organ I instancji, że działki nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. i w dniu 27 października 2000 r. w części były zajęte pod pas drogi publicznej, uniemożliwia wydanie przez organ decyzji uwłaszczającej PKP S.A. takimi działkami w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności. Wojewoda Śląski pismami z dnia 1 kwietnia 2016 r. oraz 14 lipca 2021 r., znak: NWIV.752.163.2014 poinformował wnioskodawcę, że ewentualnemu uwłaszczeniu może podlegać jedynie geodezyjnie wyodrębniona część zajęta linią kolejową. W związku z tym organ I instancji wezwał wnioskodawcę do przedłożenia projektu podziału geodezyjnego ww. działek, w celu zatwierdzenia podziału na podstawie art. 96 ust. 1b ugn.
Minister podał, że jak wynika z akt sprawy, PKP S.A. w piśmie z dnia 12 maja 2016 r. znak NKal 3.600.689.2014.JD/12 poinformowała, że przystąpiono do prac mających na celu wydzielenie z działek nr [...] gruntu zajętego infrastrukturą kolejową. Natomiast do wydania przez Wojewodę Śląskiego decyzji z dnia 24 stycznia 2022 r. znak NWIV.752.163.2014 wnioskodawczyni nie przedłożyła stosownych dokumentów świadczących o podziale przedmiotowych działek. Ponadto wnioskodawczyni nie udzieliła odpowiedzi na ww. pismo Wojewody Śląskiego z dnia 14 lipca 2021 r., znak: NWIV.752.163.2014, pomimo jego skutecznego doręczenia, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru ww. pisma datowane na dzień 19 lipca 2021 r.
Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącej, że brak wyłącznego posiadania (tzw. współposiadanie) przez PKP działek objętych wnioskiem o uwłaszczenie nie stanowi przeszkody do uwłaszczenia gruntu w trybie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r., Minister wskazał, że zarzut ten jest chybiony, a stanowisko skarżącego nie znajduje uzasadnienia ani w powołanych powyżej przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ani w ugruntowanym stanowisku prezentowanym przez sądy administracyjne, m. in. w przywołanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 674/16, a także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2004 r. sygn. akt I SA 2977/02, w którym sąd wyraźnie wskazał, iż wniosek o wydanie decyzji uwłaszczeniowej na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. powinien zawierać dowody wskazujące na wyłączne posiadanie przez wnioskodawcę danej nieruchomości.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka Polskie Koleje Państwowe SA zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a. art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: KPA) poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do
załatwienia sprawy,
b. art. 77 § 1 KPA oraz art. 80 KPA w zw. z art. 75 § 1 a KPA poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, tj. Dz.U. z 2018 poz. 1311 ze zm. (dalej jako PKP) poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz Spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tej Nieruchomości.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 24 stycznia 2022 r., znak NWIV.752.163.2014, oraz o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej, a także zwrot od organu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o którym mowa w art. 200 PPSA, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy, zgodnie z którym grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie praw, o których mowa nie może naruszać praw osób trzecich.
Jak wynika z akt sprawy, działki nr [...] ujawnione w księdze wieczystej nr [...],posiadają użytek dr – drogi, Powyższe wynika również z wypisu z rejestru gruntów sporządzonego według stanu na dzień 19 maja 2014 r. (dla działki nr [...]) oraz na dzień 26 kwietnia 2016 r. (dla działki nr [...]). Analiza mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku z dnia 7 października 2014 r. wskazuje ponadto, że przedmiotowa nieruchomość tylko w niewielkim stopniu zajęta jest infrastrukturą kolejową, natomiast w przeważającej części znajduje się w pasie drogowym ul. [...]. Z kolei z pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 marca 2015 r. r., znak: GN-1.6841.13.2014.SK, wynika, że tylko w części działki nr [...] zlokalizowana jest infrastruktura kolejowa, natomiast w przeważającej części przedmiotowa działka znajduje się i znajdowała w dniu 5 grudnia 1990 r. w pasie drogowym tj. ul. [...], która stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. ciąg drogi wojewódzkiej na podstawie Rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. ws. zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich. Natomiast z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy drogi zaliczonej do kategorii dróg publicznych wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).
Organy tym samym zasadnie uznały, że skoro, działki nr [...] stanowiły w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę wojewódzką, a w dniu 27 października 2000 r. drogę powiatową, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), to nie mogły one pozostawać w wyłącznym posiadaniu Polskich Kolei Państwowych oraz nie mogły podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawami osób trzecich- zarządcy drogi.
Niezależnie od powyższego organy prawidłowo uznały, że zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, że drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego na podstawie art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Sąd podziela przywołane przez organ stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 674/16 w którym wskazano, że "mając na uwadze, iż w tej dacie przedmiotowy grunt zajęty był pod drogę publiczną (drogę krajową) należało uwzględnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych z drogi takiej korzystać może każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, zaś zgodnie z art. 19 ust. 5 tejże ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 października 2000 r., w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, był zarząd miasta. Jednocześnie art. 232 Kodeksu cywilnego stanowi, że w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Już proste zestawienie ze sobą treści przywołanych wyżej regulacji wyraźnie wskazuje, iż ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu ogranicza inne niż użytkownik wieczysty osoby w prawie do korzystania z danej nieruchomości, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnym prawem do korzystania z drogi publicznej i uniemożliwia zarządcy drogi wykonywanie jego zadań, co pozwala na stwierdzenie, iż ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną w sposób oczywisty naruszałoby wynikający z art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", wymóg poszanowania przy nabyciu użytkowania wieczystego praw osób trzecich" (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1766/14 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Tym samym organy prawidłowo uznały, że ustalenie przez organ I instancji, że działki nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. i w dniu 27 października 2000 r. w części były zajęte pod pas drogi publicznej, uniemożliwia wydanie przez organ decyzji uwłaszczającej PKP S.A. takimi działkami w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Zauważyć przy tym należy, że Wojewoda podjął dodatkowe działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na datę 5 grudnia 1990 r.i wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów geodezyjnych o podziale działek w celu wykazania w jakim zakresie przedmiotowa działka została zajęta pod infrastrukturę kolejową, a w konsekwencji wykazania jaka jej część jest przedmiotem wniosku. Pisma Wojewody pozostały bez odpowiedzi.
W świetle powyższego organ prawidłowo uznał, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie została spełniona przesłanka posiadania (wyłącznego) wynikająca z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz wystąpiła negatywna przesłanka uwłaszczenia, tj. naruszenia praw osób trzecich
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że negatywna decyzja Wojewody z 24 stycznia 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego ww. działek nie naruszała prawa, a w konsekwencji nie naruszała prawa także decyzja Ministra utrzymująca ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Zasadnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że nieprzedłożenie dowodów potwierdzających posiadanie przez skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej nieruchomości bez określenie zakresu tego posiadania, przesądziło o braku kumulatywnego spełnienia wskazanych w art. 34 ustawy przesłanek uwłaszczenia. Organy rozpatrzyły przy tym całokształt materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 8 i art. art. 107 § 3 K.p.a.).
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło