I SA/Wa 1220/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] Kierownik Ś. w B. działając na podstawie art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a., art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593 ze zm.), dalej jako ustawa o pomocy społecznej, postanowił przyznać W. K. zasiłek celowy w grudniu 2006 r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na: - [...] zł – zwrot kosztów za zakupione leki; - [...] zł – zakup środków czystości; - [...] zwrot kosztów zakupu biletu powrotnego PKP do P.; - [...] zł – zakup żarówek; - [...] – opłacenie rachunków za telefon; - [...] zł – zakup baterii zlewozmywakowej. W uzasadnieniu organ podał, iż pismami z dnia 21.11.2006, 22.11.2006, 29.11.2006, 30.11.2006, 04.12.2006, i 11.12.2006 W. K. zwrócił się do Ś. w B. o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności, leków, biletu PKP do P., środków czystości, żarówek, baterii zlewozmywakowej, opłacenie rachunku za telefon oraz zwrot kosztów za energię elektryczną, odnowienie mieszkania, zakup okularów, zwrot kosztów za rachunki telefoniczne oraz na zakup znaczków pocztowych i wykonanie kserokopii dokumentów. Na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż W. K. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości [...] zł netto (po potrąceniu alimentów) oraz zasiłku stałego w kwocie [...] zł, łącznie osiąga dochód w wysokości [...] zł. Organ podał, iż wysokość zasiłku została ustalona w oparciu o potrzeby zgłoszone przez wnioskodawcę, w odniesieniu do możliwości finansowych ośrodka i konieczności udzielenia pomocy innym osobom w trudnej sytuacji życiowej. Nadto podniesiono, iż W. K. korzysta z zasiłku z programu "Dożywianie", ponadto może korzystać codziennie, nieodpłatnie z posiłków i chleba wydawanych w ośrodku. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji organu I instancji utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, iż odwołujący się pozostaje pod stała opieką O. w B., wielokrotnie składa wnioski o przyznanie zasiłków na różne cele, zaś jego pisma w znacznej części są nieczytelne, w związku z czym organ odwoławczy nie jest w stanie odnieść się do treści odwołania i traktuje je jako złożone zgodnie z art. 128 k.p.a. Organ odwoławczy uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż przyznanie zasiłku celowego jest decyzją o charakterze uznaniowym, przy czym swoboda działania nie zwalnia organu z obowiązku szczegółowego zbadania sprawy i działania zgodnie z przepisami kodeku postępowania administracyjnego. Organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie przekroczył granic uznania. Przyznanie zasiłku celowego nie jest bowiem prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, zaś dla ośrodka obowiązku jego przyznania. Ośrodki zachowują w tej mierze pewien zakres swobody, dzięki temu stwarza się możliwość dokonania właściwych wyborów, ale tym samym nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać pomoc, ze względu na ograniczone środki jakimi dysponuje ośrodek. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożył W. K. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga W. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie została objęta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Ś. w B. przyznającą W. K. zasiłek celowy. W ocenie Sądu postępowanie zakończone wydaniem przedmiotowej decyzji przeprowadzone było prawidłowo, organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Na wstępie zaznaczyć należy, iż regulacje dotyczące przyznawania pomocy społecznej uregulowane są w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593 ze zm.). Stosowanie do art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Podstawą działania organów w przedmiotowej sprawie był art. 39 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (§ 2 art. 39). Z dyspozycji tego przepisu wynika, iż decyzja o przyznaniu zasiłku ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów ustawowych przez ubiegającego się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sam określa. Uznanie administracyjne obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego, aczkolwiek ma charakter uznaniowy, nie może też być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i art. 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (por. wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w Warszawie z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1274/04, lex 227693; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2006 r. , sygn. akt I SA/Wa 440/05, LEX nr 209727; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05, LEX nr 194040). W przedmiotowej sprawie organ rozpoznał część żądań W. K. zawartych we wskazanych na wstępie pismach, a mianowicie dotyczących przyznania pomocy finansowej na zwrot kosztów za zakupione leki, zakup środków czystości, zwrot kosztów zakupu biletu powrotnego PKP do P., zakup żarówek, baterii zlewozmywakowej oraz opłacenie rachunków za telefon. W przedmiocie pozostałych wniosków organ orzekł w odrębnych decyzjach. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż zasadniczo organ I instancji uczynił zadość wnioskom W. K. dotyczącym przyznania mu zasiłku celowego. Łączna suma przyznana tytułem zasiłku celowego wynosi [...] zł i składa się na nią – [...] zł tytułem zwrotu kosztów za zakupione leki, [...] zł na zakup środków czystości, [...] zł tytułem zwrotu kosztów zakupu biletu powrotnego PKP do P., [...] zł na zakup żarówek, [...] zł na opłacenie rachunków za telefon, [...] zł na zakup baterii zlewozmywakowej. W aktach sprawy znajdują się rachunki dokumentujące wydatki skarżącego – faktura VAT z Telekomunikacji Polskiej SA na kwotę [...] zł, bilety na przejazd Kolejami Mazowieckimi na trasie P. – B. na kwotę [...] zł, faktura VAT na zakup lekarstw na kwotę [...] zł. Nadto z ustaleń pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy wynika, iż najtańsza bateria zlewozmywakowa w sklepie Metalowo- Sanitarnym w B. kosztuje [...] zł. Organ I instancji uznał powyższe wydatki skarżącego za wydatki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych i przyznał skarżącemu zasiłek celowy. Nadto W. K. otrzymał zasiłek celowy w kwocie [...] zł na zakup żarówek oraz [...] zł na zakup środków czystości. Tak więc wnioski W. K. zostały uwzględnione, w zakresie w pełni odpowiadającym przedłożonym przez niego rachunkom. Kwota przyznana tytułem zasiłku celowego pokrywa się z kwotami na które opiewają rachunki, a w przypadku zasiłku celowego za zakup leków jest ona nawet większa. W świetle powyższych faktów brak jest podstaw do uznania, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a tym samym do jej uchylenia. Organ prawidłowo zastosował art. 39 ustawy o pomocy społecznej, przyznając skarżącemu zasiłek celowy na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, a jednocześnie nie przekraczając określonych w tym przepisie granic uznania administracyjnego. Należy bowiem pamiętać, iż posłużenie się instytucją uznania administracyjnego dla uregulowania kwestii przyznawania zasiłków celowych ma na celu kształtowanie przez organy takiej hierarchii ich przyznawania, która pozwoli uwzględnić potrzeby najbardziej potrzebujących osób z danego terenu , w kontekście ilości środków finansowych jakimi dysponuje organ. Niejednokrotnie organ nie będzie więc w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc. Tym bardziej uczynienie zadość potrzebom skarżącego we wnioskowanym przez niego zakresie nie powinno być oceniane negatywnie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zatem skarga wniesiona na taką decyzję podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).