I SA/Wa 1237/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-27
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Iwona Kosińska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tzw. "dowłaszczenie") może być uwzględniony, jeśli ta część nieruchomości nie była bezpośrednio związana z celem wywłaszczenia określonym w późniejszej decyzji, a jej wywłaszczenie wynikało z niemożności racjonalnego użytkowania pozostałej części gospodarstwa rolnego po wcześniejszym wywłaszczeniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot części nieruchomości wywłaszczonej na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (tzw. "dowłaszczenie") nie jest zasadny, jeśli ta część nieruchomości nie była bezpośrednio związana z celem wywłaszczenia określonym w późniejszej decyzji, a jej wywłaszczenie wynikało z niemożności racjonalnego użytkowania pozostałej części gospodarstwa rolnego po wcześniejszym wywłaszczeniu. W takiej sytuacji, gdy wywłaszczenie "dowłaszczonej" części nieruchomości nastąpiło na wniosek właściciela w celu umożliwienia dalszego użytkowania pozostałej części gospodarstwa rolnego, a cel pierwotnego wywłaszczenia (np. budowa osiedla) został zrealizowany, nie można uznać tej części nieruchomości za zbędną w rozumieniu przepisów o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobiercy byłej właścicielki o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej decyzją z 1975 r. Wojewoda odmówił zwrotu, uznając, że wywłaszczona część nieruchomości, która została "dowłaszczona" na wniosek właścicielki w związku z niemożnością dalszego użytkowania gospodarstwa rolnego po wcześniejszym wywłaszczeniu w 1972 r., nie jest zbędna na cel pierwotnego wywłaszczenia (budowa osiedla). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, wskazując na wcześniejszą decyzję o zwrocie innej części nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Elżbieta Lenart, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z [...].03.2021 r. nr [...] ([...]) Wojewoda [...] (dalej jako organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej jako kpa), oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899, dalej jako ugn) - uchylił decyzję Starosty [...] znak: [...] z dnia [...].08.2020 r. i odmówił zwrotu nieruchomości położonej w [...], będącej własnością Miasta [...], oznaczonej jako: działka nr [...] z obrębu [...]o pow. [...] m2 [...] działka nr [...] o pow. [...] m2 [...] oraz działka nr[...]o pow. [...] m2.
Jak podał organ ww. działki stanowią część nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia [...].03.1975 r. Ww. decyzją, wydaną w oparciu o przepisy ustawy z 12 marca 195B r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. nr 10 poz. 64 ze zm.), orzeczono o wywłaszczeniu przez odjęcie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o pow. [...] m2 położonej przy ul. [...], stanowiącej własność H. K. oraz ustalono odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia w wysokości [...]zł.
Wywłaszczony grunt został opisany w rejestrze pomiarowym ks. rob. [...] pod pozycjami: nr [...] (powierzchnia[...]m2), nr[...] (powierzchnia [...]m2) i nr [...] (powierzchnia [...]m2) oraz na planach sporządzonych przez Urząd Dzielnicowy [...] Wydział Architektury i Gospodarki Komunalnej Nr [...] jako działki: nr [...] (pow. [...]m2), nr [...] (pow. [...]m2) i nr [...] (pow. [...]m2). Jak podał organ, wg treści decyzji wywłaszczeniowej część wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni [...]m2 była objęta decyzją o lokalizacji inwestycji Nr [...]z dnia [...].07.1972 r. i została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" a grunt o pow. [...]m2 został objęty decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z października 1974 r. i został przeznaczony pod budowę ulicy [...], natomiast pozostała część wywłaszczanej nieruchomości o pow. [...]m2, znajdująca się poza granicami lokalizacji osiedla mieszkaniowego, jak też poza granicami lokalizacji ulicy [...], została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na wniosek byłej właścicielki, na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jako nie nadająca się do dalszego użytkowania w dotychczasowy sposób.
Pismem z dnia 03.03.2005 r. B. K. - spadkobierca byłej właścicielki wystąpił do Prezydenta [...] z wnioskiem o zwrot ww. części nieruchomości o łącznej powierzchni [...]m2, położonej w [...] w rejonie ulic [...] i [...], która stanowi część nieruchomości o powierzchni [...] m2 wywłaszczonej decyzją z [...].03.1975 r. Wnioskodawca wskazał, iż nieruchomość objęta wnioskiem oznaczona jest w ewidencji gruntów jako
• działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...];
• działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...];
• działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...];
• część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...];
• część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...];
• część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...];
• część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].
Ostateczną decyzją Nr [...]z dnia [...].07.2010 r. Prezydent [...] odmówił zwrotu części nieruchomości objętej ww. wnioskiem, oznaczonej obecnie jako część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...] oraz część działki nr [...] wszystkie z obrębu [...], a ponieważ pozostałe działki objęte żądaniem zwrotu tj. działka ewidencyjna nr [...] są własnością Miasta [...] Prezydent [...] wyłączył się z postępowania o zwrot ww. nieruchomości i wniosek przekazał do rozpatrzenia Wojewodzie [...].
Decyzją z dnia [...].04.2012 r. znak: [...] wyznaczony przez Wojewodę Starosta [...] orzekł o zwrocie skarżącemu działek ewidencyjnych: nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...], nr[...]o pow. [...] m2 z obrębu [...] oraz nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] łącznej powierzchni [...] m2.
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta [...], decyzją Nr [...]z dnia [...].08.2012 r., uchylił ww. decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Starosta [...] decyzją z dnia [...].03.2015 r. znak: [...] ponownie orzekł o zwrocie działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...] i nr [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezydenta [...] Wojewoda [...], decyzją Nr [...]z dnia [...].07.2015 r. uchylił decyzję zwrotową Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...], decyzją z dnia [...].01.2017 r. znak: [...], orzekł o zwrocie działek ewidencyjnych: nr [...] o pow. [...]m2 z obrębu [...], nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...]oraz nr[...]o pow. [...] m2 z obrębu [...].
Powyższa decyzja Starosty [...] została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].01.2019 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Od powyższej decyzji Wojewody [...] sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 07.05.2019 r. Sygn. akt I SA/Wa 600/19 oddalił sprzeciw. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 06.08.2019 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją znak: [...] z dnia [...].08.2020 r. orzekł o zwrocie, na rzecz B. K., nieruchomości Miasta [...], składającej się z trzech ww. działek nr [...], nr [...] i [...].
Wydając zaskarżoną do tut. Sądu decyzję reformatoryjną organ wyjaśnił, że istotą postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest ustalenie zbędności tej nieruchomości na cel wywłaszczenia. Podał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ugn poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (...) albo części wywłaszczonej nieruchomości (...), jeżeli, stosownie do art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wg art. 137 ugn nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Badając przesłanki zbędności przez pryzmat art. 137 ust. 1 ugn organ uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, wg którego art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wg tego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia; jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r.
Powołując się na ekspertyzę geodezyjną z 2013 r. i z 22.08.2015 r. organ ustalił, że wszystkie działki stanowiące przedmiot niniejszego postępowania znajdowały się w obszarze położonym poza granicami terenu przeznaczonego pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" oraz pod budowę ulicy [...]; natomiast zostały wywłaszczone na wniosek właścicielki w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (dalej u.z.t.w.n.). Stanowił on, że wywłaszczenie powinno na żądanie właściciela objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części nieruchomości, pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe. W nawiązaniu do tego organ podał, że wg orzecznictwa część nieruchomości znajdująca się poza granicami lokalizacji inwestycji podlega zwrotowi tylko wówczas, gdy zaistnieją przesłanki do zwrotu nieruchomości położonej w lokalizacji inwestycji.
Jak wskazał organ, Starosta orzekając o zwrocie ww. działek ograniczył się jedynie do wskazania, iż część nieruchomości wywłaszczonej decyzją z [...].03.1975 r., która była położona w granicach lokalizacji inwestycji została uznana za zbędną na cel wywłaszczenia i zwrócona spadkobiercy dawnej właścicielki na mocy ostatecznej decyzji Starosty [...] Nr [...]z dnia [...].04.2008 r.
Ww. decyzją Nr [...]z dnia [...].04.2008 r. Starosta [...] orzekł o zwrocie działki ew. nr [...] o pow. [...] z obrębu [...], która stanowiła część działki nr [...] o powierzchni [...] m2, opisanej w decyzji wywłaszczeniowej, gdyż nie została ona zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia na realizację osiedla "[...]".
W opinii organu zwrot tak niewielkiej części wywłaszczonej nieruchomości, przeznaczonej pod inwestycję, która została uznana za zbędną na cel wywłaszczenia, nie powinien prowadzić automatycznie do zwrotu działek "dowłaszczonych" na wniosek właścicielki. Poddał przy tym analizie kontekst sprawy związany z dysfunkcjonalnością dowłaszczonej części nieruchomości po wywłaszczeniu pozostałej części gospodarstwa rolnego (por. wyrok NSA z dnia 14.06.2017 r. Sygn. akt I OSK 2625/16, publ. CBOSA). W tym zakresie organ dalej wyjaśnił, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że powodem, dla którego była właścicielka wystąpiła w 1975 roku o wywłaszczenie całej pozostałej jej nieruchomości, nie było odjęcie jej prawa własności terenu o pow. [...] m2 z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]", ani też gruntu o pow. [...] m2 z przeznaczeniem pod budowę ulicy [...], które nastąpiło w oparciu o ww. decyzję nr [...] z dnia 19.03.1975 r., lecz wcześniejsze wywłaszczenie z części nieruchomości o pow. [...] ha, dokonane aktem notarialnym Rep. [...] z dnia 15.11.1972 r. (t I, k 16-19 akt Starosty [...]), z przeznaczeniem pod budowę osiedla [...], na której to nieruchomości, w czasie jej wywłaszczania, znajdowało się siedlisko byłej właścicielki. Na potwierdzenie ww. stanowiska organ wskazał na dokumenty znajdujące się aktach Starosty [...]:
wniosek wywłaszczeniowy z dnia 12.12.1974 r. (t I, k 21),
protokół z rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej przeprowadzonej w dniu 12.02.1975 r. (t I, k 28).
Ww. aktem notarialnym z 15.11.1972 r. wywłaszczeniem objęta została nieruchomość stanowiąca własność H. K., oznaczona jako dawne działki ew.: nr [...] z obrębu [...] - położona w [...] przy ul. [...], nr [...] z obrębu [...]- położona w [...] przy ul. [...] oraz nr [...] z obrębu [...]- położona w [...] przy ul. [...]. Z pisma Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] z dnia 12.09.2014 r. znak: [...] (kopia w aktach Wojewody [...] - oryginał w aktach Urzędu Dzielnicy [...] znak: [...]) wynika, że:
- dawnej działce nr [...] z obrębu [...] odpowiadają aktualne działki ew. o nr: [...]-cz., [...],[...]-cz., [...],[...]-cz., [...]-cz. i ., [...]-cz. z obrębu [...] oraz nie wyklucza się działek o nr ew.: [...]-cz., [...]-cz., [...]-cz. i [...]-cz. z obrębu [...],
- dawnej działce nr [...]z obrębu [...]odpowiadają aktualne działki ew. o nr: [...]-cz., [...]-cz. I [...]-cz. z obrębu [...],
- dawnej działce nr [...] z obrębu [...] odpowiadają aktualne działki ew. o nr: [...]-cz., [...]-cz., [...]-cz[...]-cz. i [...]-cz. z obrębu [...]
Bezprzedmiotowość utrzymywania pozostałej części nieruchomości wg organu wynika bezpośrednio z treści aktu notarialnego, gdyż na terenie dawnej działki Nr [...] z obrębu [...] (stanowiącej aktualnie część działki ew. nr [...] z obrębu [...]) w dacie wywłaszczenia (wg zdjęć lotniczych) znajdowały się budynki gospodarcze oraz mieszkalne poprzedniczki skarżącego. Naniesienia te zostały usunięte, a na ich miejscu pobudowano bloki mieszkalne. Ponadto organ ustalił, że postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej ww. aktem notarialnym z 1972r. toczyło się jedynie w odniesieniu do dawnej działki nr [...] z obrębu [...], nie obejmowało natomiast dawnej działki nr [...]. Potwierdza to treść postanowienia Prezydenta [...] Nr [...]z dnia [...].11.2014 r., którym organ ten wyłączył się z postępowania w sprawie zwrotu tej części nieruchomości (kopia ww. postanowienia znajduje się w aktach Wojewody [...]).
W rezultacie powyższych ustaleń organ podał, że teren działki nr [...], na którym znajdowało się siedlisko, nigdy nie został uznany za zbędny na cel wywłaszczenia i nie został zwrócony na rzecz spadkobiercy dawnej właścicielki. W konsekwencji za niezasadne organ uznał orzeczenie o zwrocie części wywłaszczonej (dowłaszczonej) na wyraźny wniosek byłej właścicielki. Organ stwierdził, że gdyby nawet decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia 19.03.1975 r. nie wywłaszczono tej niewielkiej części gruntu o pow. [...] m2, położonej w granicach lokalizacji budowy osiedla "[...]", którą później uznano za zbędną na cel wywłaszczenia decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].04.2008 r., to i tak pozostała część nieruchomości, ta "dowłaszczona" na wniosek właścicielki, nadal nie mogłaby być wykorzystywana na dotychczasowe cele, czyli na cele rolnicze ze względu na wyburzenie znajdujących się na działce nr [...] (wywłaszczonej w 1972 roku) budynków mieszkalnych, ale też budynków gospodarczych, które służyły do przechowywania maszyn i narzędzi niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Organ podał ponadto, że jak wynika z treści elaboratów szacunkowych (t. 1, k 6-14 akt Starosty [...]), które stały się podstawą ustalenia odszkodowania w decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia [...].03.1975 r., jedynie na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] Nr [...] znajdowały się nasadzenia roślinne. W elaboracie szacunkowym z 1974 r. ustalającym wysokość odszkodowania za krzewy i kwiaty znajdujące się na nieruchomości położonej w przy ul. [...] Nr [...] wskazano, iż powyższa działka stanowiła własność H. K., ale była użytkowana przez C. Ś., co potwierdza, że była właścicielka, jeszcze przed odjęciem jej własności nieruchomości na podstawie ww. decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, nie użytkowała tej nieruchomości.
Organ podkreślił ponadto, że działki, będące przedmiotem niniejszego postępowania, zostały objęte decyzją lokalizacyjną Urzędu [...] Wydziału Urbanistyki i Architektury nr [...] z dnia 30 sierpnia 1978 r. znak: [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej, z przeznaczeniem pod realizację pasa zieleni ochronnej przy Centrum Naukowo - Produkcyjnym Materiałów Elektronicznych w [...].
W skardze na ww. decyzję B. K. (dalej jako skarżący) zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 216 ust. 1 ugn poprzez ich błędną wykładnię, sprzeczną z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz poglądami doktryny, polegającą na uznaniu, że w okolicznościach sprawy nie ziściły się przesłanki zwrotu nieruchomości, tj. działek dowłaszczonych na wniosek właścicielki, mimo że ostateczną i prawomocną decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia 30 kwietnia 2008 roku orzeczono o zwrocie działki ew. nr [...] z obrębu [...], objętej celem wywłaszczenia na realizację osiedla "[...]".
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ppsa, zobowiązanie Wojewody [...] do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I Instancji oraz zasądzenie koszów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadny zdaniem Sądu jest pogląd organu co do tego, że zwrot niewielkiej części gruntu tj. gruntu o pow. [...] m2 jako [...] części wywłaszczonej nieruchomości uznanej za zbędną dla celu wywłaszczenia nie może stanowić podstawy zwrotu pozostałej dowłaszczonej części nieruchomości znajdującej się poza lokalizacją, gdyż wywłaszczenie zwróconej części gruntu nie miało w istocie związku z żądaniem właścicielki o wywłaszczenie pozostałej części gospodarstwa rolnego. Zasadnie też organ uznał, że sytuację przedmiotowego wywłaszczenia należy rozpatrywać kompleksowo w oparciu o dokumenty obejmujące całość własności nieruchomości, w tym dwuetapowe wywłaszczenie, którego "dowłaszczenie" na wniosek właściciela determinował jego pierwszy etap nie związany ściśle przedmiotowo ani lokalizacyjnie z wywłaszczeniem mającym miejsce w 1975r. Analiza ww. dwóch etapów wywłaszczenia tj. tego dokonanego na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] Nr [...] z dnia 15.11.1972 r. i tego dokonanego w decyzji wywłaszczeniowej nr [...] z dnia [...].03.1975 r., dają podstawę do twierdzenia, że jedyny argument, na jakim opiera się skarga, a więc zwrot [...] m2 części nieruchomości wywłaszczonej w 1975r. – nie ma związku z areałem dowłaszczonym na wniosek właścicielki. Obszerne, rzeczowe i uargumentowane uzasadnienie swojego stanowiska zawarł organ w motywach zaskarżonej decyzji, a tut. Sąd w całości podziela ww. wywody.
Jak wykazano powodem złożenia wniosku o wywłaszczenie części gruntu nie objętej lokalizacją budowy osiedla "[...]", było odjęcie prawa własności działki, na której znajdowało się siedlisko, a to nastąpiło wcześniej tj. w 1972 roku na podstawie ww. aktu notarialnego i było związane z budową osiedla [...]. Tymczasem owe [...] m2 tj. część gruntu uznana za zbędną na cel wywłaszczenia dotyczyła budowy osiedla [...]. Natomiast na części nieruchomości obejmującej siedlisko właścicielki, wywłaszczonej w 1972r., zostały posadowione bloki mieszkalne. Zasadne organ uznał zatem, że ta część nieruchomości nie została wywłaszczona bez potrzeby, a w konsekwencji pozostała część nieruchomości jako pozbawiona budynków mieszkalnych i gospodarczych nie mogła być użytkowana w dotychczasowy sposób w ramach prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż nie byłoby to do pogodzenia ze zrealizowanym ostatecznie określonym celem wywłaszczenia pod osiedle mieszkaniowe. innymi słowy, działki stanowiące przedmiot wniosku o zwrot były dowłaszczone na wniosek właściciela w związku z wywłaszczeniem kilka lat wcześniej znacznej części nieruchomości użytkowanej uprzednio jako gospodarstwo rolne. Organ uwzględnił ww. okoliczności i odniósł się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie można mu zatem postawić zarzutu, że nie uwzględnił w swoich rozważaniach decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia 30 kwietnia 2008r.
W konsekwencji nie można też zarzucić organowi naruszenia art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 216 ust. 1 ugn poprzez ich błędną wykładnię. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że działki objęte wnioskiem nie były związane z budową jakiegokolwiek osiedla mieszkaniowego, lecz zostały wywłaszczone na wniosek właściciela. Wniosek ten był podyktowany niemożliwością kontynuowania prowadzenia gospodarstwa rolnego w związku ze wywłaszczeniem skutecznie dokonanym w 1972r. Stąd wywodzenie w skardze, że doszło do naruszenia art. 137 ust. 1 pkt 1 ugn nie znajduje podstaw. Przepis ten stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (...). Tymczasem budowa osiedla [...] została zrealizowana. Stąd stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji nie narusza prawa. Zasadnie też organ przyjął, że skoro ww. działki zostały dowłaszczone na wniosek właścicielki, a perzy tym nie były wcześniej objęte decyzjami o lokalizacji inwestycji wskazanymi w decyzji wywłaszczeniowej, to mogły być następnie (w latach późniejszych) przeznaczone pod inny cel, w tym cel publiczny, co miało miejsce w w tym przypadku. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło