I SA/Wa 1258/17

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r. sygn. IV SA/Wa 942/12 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnosząc skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r. sygn. IV SA/Wa 942/12 oddalającym skargę W. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia skarżący W. L. wystąpił równocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką. Oboje utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu o pow. [...] m². Do wniosku skarżący załączył szczegółowy spis wydatków, wskazując, że ponosi koszty eksploatacyjne mieszkania ([...] zł), koszty mediów ([...] zł), koszty korzystania z telefonu oraz dostarczania do lokalu tv i internetu ([...] zł), koszty leków ([...] zł), dzierżawy działki rekreacyjnej ([...] zł). Po opłaceniu ww. kosztów pozostałe środki są przeznaczane, jak oświadczył wnioskodawca, na zakup żywności, odzieży, czy też inne konieczne wydatki (np. konserwację lub wyposażenie mieszkania). Skarżący wskazał na zły stan zdrowia swój oraz małżonki. Zarządzeniem z dnia 6 października 2017 r. w związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało uznane za niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, W. L. został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez przedstawienie wyciągu ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, lokat, polis i innych instrumentów finansowych wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, a także kopii dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków na utrzymanie we wskazanej przez stronę w formularzu PPF wysokości. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu [...] października 2017 r. (k. 22), jednakże do dnia rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostało wykonane. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, spoczywa na stronie. Uwzględniając treść złożonego oświadczenia, należy zauważyć, że skarżący, występując o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, zadeklarował, iż znajduje się w sytuacji opisanej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem nie ma możliwości uiszczenia we własnym zakresie wymaganych kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika. Powyższa ocena nie znalazła jednak potwierdzenia w przedstawionych przez skarżącego we wniosku informacjach, albowiem uznane zostały one za niepełne. Budziły one także wątpliwości pod kątem swojej rzetelności, uwzględniając chociażby to, że we wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. (złożonym na wadliwym formularzu) skarżący zadeklarował posiadanie niewielkich oszczędności ([...] zł), podczas gdy w analizowanym formularzu rubryka 7.2.1. (oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych oraz w gotówce) została przekreślona, co w założeniu miałoby dowodzić, że wnioskodawca nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Mając na uwadze powyższe, jak też biorąc pod uwagę rodzaje i wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków oraz uznając, że dochody skarżącego w dłuższym okresie mogły pozwalać na poczynienie określonych oszczędności, nie przesądzając o ich wysokości, zasadnym było wezwanie wnioskodawcy o przedstawienie wyciągu z posiadanego rachunku bankowego (ewent. lokat, polis i innych instrumentów finansowych). Fakt posiadania takiego rachunku (lokaty) wynikał ze wskazania, że "drobne oszczędności" wnioskodawca przechowuje w banku. Dokumentacja bankowa stanowiąca przedmiot wezwania rozstrzygnęłaby zatem nie tylko o strukturze wydatków rodziny, ale przede wszystkim o ewentualnym posiadaniu przez skarżącego środków pieniężnych traktowanych jako oszczędności. Wobec powyższego jej nieprzedstawienie w sytuacji dodatkowo niewyjaśnienia powodów tego zaniechania musi być uważane za działanie podważające złożone wcześniej oświadczenie o pozostawaniu wnioskodawcy i jego rodziny (małżonki) w ubóstwie. W podobny sposób należy podchodzić do nieprzedłożenia kopii dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków na utrzymanie we wskazanej przez stronę w formularzu PPF wysokości, albowiem brak wykonania wezwania w powyższym zakresie, jak też niewyjawienie przyczyn, z powodu których skarżący nie jest w stanie temu zobowiązaniu podołać obala domniemanie, że podana przez wnioskodawcę wysokość kosztów utrzymania faktycznie kształtuje się na wskazanym przez niego poziomie. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowane uznaje się zapatrywanie, zgodnie z którym wnioskodawca, formułując żądanie przyznania prawa pomocy, w celu jego poparcia jest zobowiązany przedstawić pełną informację o swojej sytuacji materialnej w sposób wskazany w formularzu PPF, a gdyby to okazało się niewystarczające, stosownie do art. 255 p.p.s.a., przedłożyć dodatkowe dokumenty i złożyć wyjaśnienia. W przypadku, gdy wnioskodawca nie spełni powyższego zobowiązania, odstępując od przedstawienia jakichkolwiek wyjaśnień albo odnosząc się do nich wybiórczo, przyjąć należy, że zachodzi sytuacja uniemożliwiająca ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej zainteresowanego, co prowadzi do oddalenia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. I OZ 286/16; postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2015 r. sygn. II OZ 1324/15). W rozpoznawanej sprawie za niesporne należy uznać to, że wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez złożenie dodatkowego oświadczenia oraz przedłożenie dokumentów dotyczących istotnych informacji z punktu widzenia wymogu ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący nie zastosował się jednak do skierowanego do niego wezwania, a co najistotniejsze - nie wyjaśnił również przyczyn odstąpienia od udowodnienia istnienia przyczyn, ze względu na które złożył wniosek, co w zakresie określenia konsekwencji procesowych takiego zachowania strony czyni złożony przez skarżącego wniosek nieuzasadnionym ( art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 255 p.p.s.a.). W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.