I SA/Wa 130/15
WyrokWSA w Warszawie2015-08-27
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy nie byli stronami postępowania zwykłego, a także nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości ani nie wskazują na konkretną normę prawa materialnego uzasadniającą ich interes prawny, mogą być uznani za strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej wygaśnięcia prawa trwałego zarządu do tej nieruchomości?Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli nie byli stronami postępowania zwykłego, nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości, nie wskazują na konkretną normę prawa materialnego uzasadniającą ich interes prawny, a skutki stwierdzenia nieważności decyzji nie dotyczą bezpośrednio ich praw lub obowiązków. Samo zainteresowanie nabyciem nieruchomości lub bycie następcą prawnym poprzednich właścicieli, którzy zbyli nieruchomość, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania za stronę w takim postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia 15 lutego 2013 r. o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu do nieruchomości. Organ nadzoru (Minister Infrastruktury i Rozwoju) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody odmawiające wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, gdyż nie byli stronami postępowania zwykłego, nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości, a ich poprzednicy prawni zbyli nieruchomość Skarbowi Państwa. Skarżący zarzucili m.in. błędną interpretację art. 28 k.p.a. i nie rozpoznanie istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Magdalena Durzyńska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi E. S., Z. S., A. S., A.P. i P. S. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Minister Infrastruktury i Rozwoju, postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] października 2014 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia z dniem [...] grudnia 2012 r. prawa trwałego zarządu przysługującego Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] do zabudowanej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w obrębie [...] miasta S., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Z ustaleń organu nadzoru wynika, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z [...] lutego 2013 r. wystąpili E. S., Z. S., A. S., A. P. i P. S.
Organ nadzoru przytoczył treść art. 61a § 1 k.p.a. i art. 28 k.p.a. Stwierdził, że wnioskodawcy nie legitymowali się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości w chwili wydania kontrolowanej decyzji z [...] lutego 2013 r., nie byli stronami postępowania zakończonego wskazaną decyzją, jak również w chwili obecnej nie legitymują się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Organ ustalił, że wnioskodawcy są następcami prawnymi poprzednich współwłaścicieli nieruchomości, zbytej na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży z dnia [...] sierpnia 1976 r., zawartą w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Organ nadzoru uzyskał od Starosty Powiatowego w S. informację, że nie toczy się postępowanie zwrotowe względem przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym organ uznał, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i dlatego odmówił wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a.
W skardze na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju wnioskodawcy zarzucili:
- błędne przyjęcie, że wniosek z dnia [...] września 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczył całej treści decyzji, gdy tymczasem skarżący wnioskowali o unieważnienie decyzji w części przekazującej nieruchomość Agencji Mienia Wojskowego;
-błędną interpretację art. 28 kpa, co skutkuje odmową przyznania skarżącym przymiotu strony w postępowaniach zarówno o unieważnienie w/w decyzji Starosty, jak i w postępowaniu o wykup nieruchomości;
- błędne uznanie, że skoro obecnie nie toczy się przed Starostą "postępowanie zwrotowe", to skarżący nie mają praw strony;
- nie rozpoznanie istoty sprawy (art. 7-9 kpa), poprzez próbę pominięcia (wyłączenia) wcześniejszych i obecnych wniosków skarżących o zwrot i wykup nieruchomości z tego postępowania.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] i zasądzenie kosztów procesu.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna gdyż skarżone postanowienia organów nadzoru są zgodne z prawem.
Organ nadzoru odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z [...] lutego 2013 r. w przedmiocie wygaśnięcia z dniem [...] grudnia 2012 r. prawa trwałego zarządu przysługującego Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] do nieruchomości wskazanej w tej decyzji. Powodem odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego jest ustalenie przez organ nadzoru, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest utrwalony pogląd, że stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji są strony postępowania zwykłego, w którym wydano kontrolowaną decyzję jak też podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
W sprawie jest bezsporne, że skarżący nie byli stroną postępowania zwykłego zakończonego decyzją Starosty S. z [...] lutego 2013 r. orzekającej o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu nieruchomością w niej wskazaną. Rozważenia więc wymaga czy skutki stwierdzenia nieważności decyzji mogą dotyczyć interesu prawnego lub obowiązku skarżących. Cechami interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisów prawa materialnego (wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2035/10 – Lex nr 1121192). Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub, w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (vide:wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r. sygn.. akt II OSK 310/05). Należy przy tym mieć na uwadze, że ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazują na jakąkolwiek normę prawa materialnego, która uzasadniałaby ich interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie wygaśnięcia prawa trwałego zarządu do zabudowanej nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...]. Skarżącym nie przysługuje żaden tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją. Nieruchomość ta stanowiła współwłasność poprzedników prawnych skarżących, którzy zbyli własność umową sprzedaży z [...] sierpnia 1976 r. zawartą w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
W związku z tym organ nadzoru ustalił, że przed Starostą S. nie toczy się żadne postępowanie o zwrot przedmiotowej nieruchomości, a co wynika z pisma Starosty Powiatowego w S. z [...] grudnia 2014 r.
Z akt postepowania administracyjnego wynika, że skarżący są zainteresowani skorzystaniem z zasady pierwszeństwa przy sprzedaży tej nieruchomości, co wynika z licznej korespondencji skarżącej E. S. z organem. Należy mieć na uwadze, że pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości może być realizowane w sytuacji, gdy nieruchomość zostaje przeznaczona do zbycia na co wskazuje treść art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.). Ani Komenda Wojewódzka Policji w [...], której przysługiwało prawo trwałego zarządu, wygaszone kwestionowaną decyzją, ani Starosta S. nie przeznaczyli nieruchomości do sprzedaży dlatego też wnioski kierowane przez skarżącego do tych podmiotów, a dotyczące nabycia własności nieruchomości z zastosowaniem pierwszeństwa, nie stanowią o interesie prawnym skarżących w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2013 r. W wyniku tej decyzji nie nastąpiła zmiana właściciela bo nadal jest nim Skarb Państwa. W imieniu Skarbu Państwa przedmiotową nieruchomością gospodaruje obecnie Agencja Mienia Wojskowego. Do tego organu E. S. także złożyła wniosek o nabycie nieruchomości w dniu [...] marca 2014 r. Jednakże złożenie tego wniosku nie daje skarżącej legitymacji do bycia stroną w każdym postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej nieruchomości, a szczególnie nie wynika z tego interes prawny skarżącej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o wygaszeniu prawa trwałego zarządu z [...] lutego 2012 r. Kwestionowana decyzja z [...] lutego 2013 r., orzeka o wygaszeniu prawa zarządu Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] do wskazanej w decyzji nieruchomości. Decyzja ta nie orzeka o przekazaniu nieruchomości Agencji Mienia Wojskowego. Dlatego też wniosek o stwierdzenie nieważności organ odniósł do treści tej decyzji, gdyż w części wnioskowanej przez skarżących decyzja ta nie rozstrzyga. Wobec tego zarzut skargi o błędnym zakwalifikowaniu zakresu wniosków skarżących z [...] września 2014 r. jest nieuzasadniony.
Z uwagi na to, że organ nadzoru prawidłowo ocenił, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. wydanie, w tej sytuacji, postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a jest zgodne z prawem, co czyni zarzuty skargi nieuzasadnionymi.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło