I SA/Wa 1302/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia r. sprawy ze skargi M. O., P. Z., U. Z. i P. Z. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 517/15. 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. O., P. Z., U. Z. i P. Z. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 517/15 złożyli: M. O., P. Z. i M. Z., reprezentowani przez adwokat K. M. Wskazanym powyżej orzeczeniem, w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. O., P. Z. i M. Z. z dnia 1 października 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w W. przy ul. Prezydenta W. - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W złożonej skardze skarżący wnieśli o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Strona skarżąca uzasadniła, że pomimo upływu terminu przewidzianego do załatwienia sprawy przez Sąd, nałożenia dwoma wyrokami grzywien za niewykonanie wyroku oraz wezwania do wykonania ww. wyroku, do chwili obecnej sprawa nie została rozstrzygnięta przez Prezydenta. Wniosek o wymierzenie grzywny w najwyższej przewidzianej przepisami prawa wysokości strona uzasadniła faktem upływu roku od daty, w której organ zobowiązany był wydać rozstrzygnięcie. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wyjaśnił, że pismem z dnia 28 sierpnia 2017 r. wystąpił do Ministerstwa Finansów o informację, czy dawnemu właścicielowi lub jego następcom zostało wypłacone odszkodowanie na podstawie umów indemnizacyjnych. Ponadto wskazał, że ze względu na obowiązek, wynikający art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całości materiału dowodowego, nie było możliwości zakończenia niniejszej sprawy we wcześniejszym terminie. Pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i planowanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Art. ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 września 2015 r. zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. O., P. Z. i M.. Z. z dnia 1 października 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w W. przy ul. Prezydenta W. ozn. "Prezydenta W. - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 11 września 2015 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 2 grudnia 2015 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 517/15 (k. 38). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 2 lutego 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, ukarania organu grzywną wyrokami: z 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 419/16 - w wysokości 500 zł oraz z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 26/17 – w wysokości 1.000 zł, jak też wezwania do wykonania powołanego wyroku, organ nie wydał rozstrzygnięcia. Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych sprawy, po ich zwrocie przez Sąd, Prezydent w marcu 2016 r. wystąpił do innej jednostki organizacyjnej urzędu o przesłanie decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego oraz aktów notarialnych dotyczących obrotu nieruchomością, poinformował strony o stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Następnie pismem z 20 grudnia 2016 r. wskazał nowy, przewidywany termin rozpatrzenia wniosku, po czym wystąpił 28 sierpnia 2017 r. do Ministerstwa Finansów z wnioskiem o udzielenie informacji i wskazał stronom termin zakończenia postępowania, informując o stanie sprawy. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 3.536,87 zł. W przedstawionych okolicznościach sprawy - z uwagi na przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 5.000 złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 11 września 2017 r. Przy czym wziął też pod uwagę okoliczność, iż była ona wymierzona kilkukrotnie. Wskazać należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Wynika to z faktu, że organ, po zwrocie akt sprawy, wraz z wyrokiem, wydanym w przedmiocie bezczynności, podjął w sprawie, w okresie około dwóch lat, w istocie dwie czynności nakierowane bezpośrednio na zakończenie postępowania. Powyższe uzasadnia uznanie działania organu, po wydaniu wyroku w przedmiocie bezczynności, za rażąco naruszające prawo. Sądowi znany jest z urzędu, zarówno fakt, że sprawy odszkodowań za grunty warszawskie należą, ze względu na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak w niniejszym przypadku wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż działania organu, po otrzymaniu prawomocnego wyroku, trudno uznać za nakierowane na rozpoznanie sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.