I SA/Wa 1305/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił w całości decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] i jednocześnie stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało przesłane pełnomocnikowi E. L. - strony postępowania, a następnie, po dwukrotnym awizowaniu w dniach [...] lipca 2016 r. i [...] lipca 2016 r., zwrócone do nadawcy w dniu [...] lipca 2016 r. Zostało zatem uznane za doręczone z upływem ostatniego dnia okresu 14 dni, tj. [...] lipca 2016 r. Skarżąca E. L. w dniu [...] sierpnia 2016 r. (data prezentaty) wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a wraz z nią wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek powyższy uzasadniła tym, że termin do złożenia przedmiotowej skargi upłynął w dniu [...] sierpnia 2016 r. Przy czym w dniu [...] sierpnia 2016 r. skarga na powyższą decyzję organu została nadana w Urzędzie Pocztowym, zaś w dniu [...] sierpnia 2016 r. zwrócono ją do nadawcy z adnotacją "adresat nieznany". W skutek oczywistej omyłki, spowodowanej tym, że postępowanie toczy się od kilku lat i w dotychczasowych pismach Ministra wskazywany był adres ul. Wspólna 2/4 w Warszawie, przesyłka została wysłana na ten adres. Przy czym strona podniosła, że jako siedziba Ministra Infrastruktury i Budownictwa nadal wskazywany jest powyższy adres na wielu stronach internetowych - czym również sugerował się pełnomocnik skarżącego, adresując w sposób nieprawidłowy przesyłkę. Ponadto wskazała, że zachowała 7- dniowy termin na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu, gdyż pełnomocnik skarżącej dostrzegł w dniu zwrotu przesyłki, tj. [...] sierpnia 2016 r., swoją pomyłkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle regulacji zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ppsa). Natomiast zgodnie z art. 88 powołanej ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi wskazując, że uchybienie terminu wynikało z pomyłki w zaadresowaniu pisma do organu (wskazała nieaktualny adres). Przy czym strona uprzednio wysyłała na ten adres korespondencję i widniał on jeszcze na wielu stronach internetowych – czym też się sugerowała. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie skarżąca zachowała 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, bowiem przyczyna, którą strona powołała (brak wiedzy o zmianie adresu siedziby organu) ustała – jak stwierdziła – po uzyskaniu informacji w dniu [...] sierpnia 2016 r., tj. w chwili zwrotu jej nieprawidłowo zaadresowanej przesyłki. Przy czym z wnioskiem o przywrócenie terminu strona wystąpiła w dniu [...] sierpnia 2016 r. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07). Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, oraz z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). W świetle powyższego nie można zatem przyjąć, że strona skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Pełnomocnik strony, będący radcą prawnym, kierując się informacjami widniejącymi na stronach internetowych, zaadresował przesyłkę na nieaktualny już adres organu. Powyższa sytuacja została zatem zawiniona przez stronę. Czynności podejmowane przez pełnomocnika, który w sposób profesjonalny ma reprezentować osobę wnoszącą skargę, powinny cechować się należytą starannością. Nadanie przesyłki na nieaktualny adres Ministra nie można uznać za takie działanie. Wskazać bowiem należy, że zmiana nazw i siedzib Ministerstw była związana z powołaniem nowego rządu pod koniec 2015 r., co jest Sądowi znane z urzędu. Postępowanie zawodowego pełnomocnika - z uwagi na te okoliczności - powinno cechować się ostrożnością i zostać pojęte po zweryfikowaniu adresu organu, m.in. na stronach internetowych Ministerstwa, czy też Biuletynu Informacji Publicznej. Przy czym nie zwalnia pełnomocnika zawodowego z tego wymogu fakt, że dokonał on takiego sprawdzenia na innych, bliżej nieokreślonych stronach internetowych, bowiem informacja znajdująca się na nich nie jest w żaden sposób wiążąca. Ponadto wskazać należy, że przesyłka zawierająca decyzję organu II instancji, choć nie była doręczona, uznana została za doręczoną, gdyż była dwukrotnie awizowana i zwrócona do nadawcy, organ zaś na przesyłce uwidocznił adres na który należy przesyłać korespondencję. Powyższe powoduje uznanie, że strona została poinformowana o zmianie adresu. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.