I SA/Wa 1309/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi W.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...], uchyliło własną decyzję z [...] stycznia 2011 r. nr [...] i orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 2008 r. nr [...] ustanawiającej na rzecz E.K. użytkowanie wieczyste gruntu położonego w W. przy ul. [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z [...]. 06. 2008 r. ustanawiającej na rzecz E.K. użytkowanie wieczyste gruntu, szczegółowo opisanego w rozstrzygnięciu, wystąpił W.L.. Wnioskodawca nie jest właścicielem lokalu, w którym zamieszkuje i nie jest współużytkownikiem wieczystym gruntu, na którym posadowiony jest budynek, w którym ten lokal się znajduje. Jest jedynie najemcą lokalu, w budynku posadowionym na gruncie, którego dotyczy decyzja z [...] czerwca 2008 r. Najem jest stosunkiem prawnym zobowiązaniowym i nie przesądza o interesie prawnym. W.L. nie był stroną decyzji z [...] czerwca 2008 r. Uzasadnia to odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego z wniosku W.L.. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W.L. zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w części dotyczącej legitymacji czynnej do wszczęcia postępowania poprzez uznanie, że nie jest stroną postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 2008 r. i wniósł o uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji i dopuszczenie go do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony. W uzasadnieniu skargi W.L. podał, że w chwili wydania decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste był najemcą jednego z lokali w budynku usytuowanym na tym gruncie. Z chwilą oddania gruntu w użytkowanie wieczyste E.K. utracił możliwość nabycia tego lokalu na preferencyjnych warunkach od gminy. Tym samym pogorszyła się jego pozycja prawna, gdyż zostały uszczuplone jego prawa. Ma on więc interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji ustanawiającej użytkowanie wieczyste. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania na wniosek ma podmiot, który twierdzi, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Utrwalone jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (wyrok NSA z 12. I. 1994 r. IISA 2164/92 – ONSA z 1995 r. Nr 1, poz.32, wyrok NSA z 4. 12. 2008 r. I OSK 1819/07, Legalis, wyrok NSA z 26. I. 2010 r. II OSK 176/09, Legalis). W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 2008 r. ustanawiającej na rzecz E.K. użytkowanie wieczyste do gruntu opisanego w tej decyzji wystąpił W.L.. Jest bezsporne, że nie był on stroną postępowania prowadzonego w trybie zwykłym i zakończonego wydaniem decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się. Jest również bezsporne, że w dacie wydania decyzji z [...] czerwca 2008 r. W. L. był najemcą lokalu w budynku posadowionym na gruncie objętym kwestionowaną decyzją. Najem jest prawem obligacyjnym i nie kreuje po stronie najemcy tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości. Tylko z tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości art. 28 kpa wiąże interes prawny, który warunkuje bycie stroną w postępowaniu administracyjnym. Prawidłowo więc organ nadzoru uznał, że W.L. nie jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ustanawiającej użytkowanie wieczyste. Uzasadnia to odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Legitymacja skarżącego do żądania stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji nie wynika również z tej okoliczności, że utracił ewentualną możliwość nabycia zajmowanego lokalu od gminy na preferencyjnych warunkach z chwila oddania gruntu, na którym znajduje się ten lokal w użytkowanie wieczyste E.K.. Tak zwane prawo pierwszeństwa w nabyciu lokalu reguluje art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), który stanowi, że w przypadku zbywania nieruchomości pierwszeństwo w ich nabyciu przysługuje osobie, która jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony. Uregulowana w powołanym przepisie zasada pierwszeństwa aktualizuje się więc wówczas, gdy właściwy organ poweźmie zamiar sprzedaży nieruchomości. W takiej sytuacji organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, o czym stanowi art. 35 ust. 1 powołanej ustawy, wskazując – zgodnie z pkt 12 tego przepisu – termin do złożenia wniosku, przez osoby, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości. Organ obowiązany jest także do zawiadomienia na piśmie najemców lokali, którym przysługuje pierwszeństwo przewidziane w art. 34 ust 1 pkt 3 o przysługującym im pierwszeństwie w nabyciu lokali położonych na tej nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie nie wynika by w czasie najmu lokalu przez skarżącego gmina podjęła uchwałę o zamiarze sprzedaży nieruchomości, na której znajduje się lokal zajmowany przez skarżącego. Wobec tego nie powstało dla niego roszczenie o nabycie lokalu na własność na zasadzie pierwszeństwa. Ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.