I SA/Wa 1374/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. F. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 273/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. F. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. M. F.(dalej jako: skarżący), reprezentowany przez adwokata J. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 273/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. jako "[...]" działka [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wskazał, że Prezydent nie wykonał powołanego wyroku mimo iż termin wyznaczony przez Sąd już upłynął. Ponadto bezskuteczne pozostało pismo z dnia [...] marca 2018 r. stanowiące wezwanie organu do wykonania wyroku, co w pełni uzasadnia niniejszą skargę. Wobec powyższego skarżący wniósł o: 1) wymierzenie Prezydentowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm., dalej powoływana jako ppsa) za rażące uchybienie w postaci niewykonania powołanego wyroku z dnia 25 marca 2015 r.; 2) na mocy art. 154 § 2 ppsa wydanie orzeczenia zobowiązującego Prezydenta do wypłacenia stronom odszkodowania za działkę przy ul. [...] zgodnie z operatem szacunkowym znajdującym się w aktach. W odpowiedzi na skargę Prezydent opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że z uwagi na obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w powołanym wyroku. Zaznaczył również, iż po ponownej analizie akt przedmiotowej nieruchomości zaistniała konieczność zlecenia geodecie uprawnionemu do wykonania mapy, na której zostanie wykreślona przedmiotowa nieruchomość wraz ze wskazaniem terenu zwróconego spadkobiercom decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] , oraz terenu znajdującego się w ulicy w chwili zakupu ww. nieruchomości przez K. i W.F. w dniu [...] maja 1936 r. Zlecenie wykonania ww. dokumentu zostało przekazane do realizacji w dniu [...] lipca 2018 r. Na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: ppsa) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 25 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 273/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. jako "[...]" działka [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu [...] lipca 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa, rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] września 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia orzekania prze Sąd w niniejszej sprawie, pomimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, Prezydent zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Skoro zatem Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Mając przy tym na względzie, że od dnia otrzymania wyroku organ wykonał zaledwie dwie czynności procesowe ukierunkowane na załatwienie sprawy - występując 16 lipca 2018 r. do stron postępowania o dostarczenie dokumentów poświadczających nabycie praw do spadku po K. F. oraz nabycie praw do spadku po W. F., K. F. i H. F. a także zlecając w dniu [...] lipca 2018 r. geodecie uprawnionemu do wykonania mapy, na której zostanie wykreślona przedmiotowa nieruchomość wraz ze wskazaniem terenu zwróconego spadkobiercom decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], oraz terenu znajdującego się w ulicy w chwili zakupu ww. nieruchomości przez K. i W. F. w dniu [...] maja 1936 r. - uprawniona jest ocena, że bezczynność organu po opisanym wyżej wyroku z dnia 25 marca 2015 r. przybrała postać kwalifikowaną, a więc rażąco naruszającą prawo, w tym przede wszystkim naruszającą w ten sposób przepisy art. 153 ppsa oraz art. 286 § 2 ppsa w zw. z art. 12 k.p.a. Świadczy przy tym o intencjonalnym lekceważeniu norm postępowania i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia sprawy. Miarkując wymiar grzywny, uwzględniono okres zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku. Ten zaś na dzień wnoszenia skargi wynosił prawie trzy lata, a na dzień orzekania ponad trzy lata. Przy czym Sąd wziął pod uwagę znaczny stopień skomplikowania sprawy, w tym trudności w ustaleniu kręgu stron postępowania oraz spadkobierców po K. F. a także po W. F. i po H. F.. Wobec powyższego za adekwatną do ww. okresu, Sąd uznał grzywnę w wysokości 3000 złotych, a nie jak oczekiwał tego skarżący w maksymalnym jej wymiarze przewidzianym przepisami ustawy ppsa. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o rozpoznanie sprawy przez Sąd co do jej istoty na podstawie art. 154 § 2 ppsa, Sąd zauważa, że tego rodzaju rozstrzygnięcie wykracza poza przyznane sądowi administracyjnemu przez ustawodawcę kompetencje. Co do zasady bowiem, w świetle przepisów ppsa, sądy administracyjne nie mogą przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego rozpatrzenia. Stanowiący zaś odstępstwo od tej zasady, art. 154 § 2 ppsa znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg wniesionych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, tj. takich, które dotyczą spraw kończących się wydaniem innego niż decyzja czy postanowienie aktu lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącego praw lub obowiązków (por. wyrok WSA w Warszawie z 9.06. 2016 r. I SA/Wa 275/16, Lex nr 2137243). Do takich zaś sprawa o odszkodowanie nie należy. Stąd w tym zakresie skarga i zawarte w niej żądanie podlegać muszą oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 154 § 2 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).