I SA/Wa 1405/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Z. L. i T. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz Z. L. i T. L. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 12 lipca 2017 r. (18 września 2017 r. – data wpływu do Sądu) T. L. i Z. L. (dalej jako: skarżący), reprezentowani przez adwokata R. P., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy złożonych w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej jako: ugn), wniosków Z. L. i M. W. o odszkodowanie za nieruchomość [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej skardze skarżący wnieśli o: 1) wymierzenie organowi grzywny; 2) stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu powołanego wyżej wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd ustalił, że akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13 wpłynęły do Prezydenta w dniu 27 marca 2014 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 27 maja 2014 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący przed wniesieniem do Sądu przedmiotowej skargi wezwali Prezydenta do wykonania ww. wyroku pismem z dnia 5 maja 2017 r., jednak Prezydent nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość znajduje się na etapie uzupełniania zgromadzonej dotychczas dokumentacji niezbędnej do ustalenia czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 1 ugn. Jednocześnie organ podniósł, że opóźnienie w załatwieniu sprawy spowodowane jest stopniem jej skomplikowania oraz koniecznością wyczerpującego zebrania materiału dowodowego pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego a także bardzo dużą ilością wpływających spraw z zakresu odszkodowań. Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 561/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za niewykonanie wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13, wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] zł. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt I OSK 451/17 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Z kolejną skargą na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., skarżący wystąpili pismem z dnia 12 lipca 2017 r. która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: ppsa) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi z dnia 12 lipca 2017 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13, skarżący pismem z dnia 5 maja 2017 r. wezwali Prezydenta do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego wyroku Prezydent nie rozstrzygnął wniosku skarżących o ustalenie odszkodowania. Oznacza to, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r. pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości [...] zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Przy czym wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę ponad trzyletni okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., jak również to, że mimo wymierzenia organowi grzywny prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 561/16, Prezydent wciąż nie wydał decyzji odszkodowawczej. Jednocześnie Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Natomiast wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., ma charakter rażącego naruszenia prawa. Przy dokonywaniu tej oceny Sąd wziął bowiem pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz fakt, że organ już pismem z dnia 23 lutego 2015 r. poinformował strony postępowania, iż wniosek odszkodowawczy zostanie rozpatrzony do dnia 30 czerwca 2015 r., a następnie pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r. poinformował, że konieczna jest analiza zgromadzonej dokumentacji i decyzja w sprawie zostanie wydania do dnia 31 lipca 2016 r. Tymczasem od października 2016 r. organ nie dokonał żadnej czynności zmierzającej do rozpoznania wniosku odszkodowawczego, a mającej odzwierciedlenie w aktach sprawy Przy czym należy podkreślić, iż kwestia toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania kasacyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 561/16, nie miała wpływu na obowiązek organu do wykonania wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13, a zatem organ powinien czynić działania w celu jego wykonania i rozpoznania opisanych na wstępie wniosków odszkodowawczych. Odnosząc się do wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd uznał, że jest on niezasadny i w tym zakresie skargę oddalił. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jak również treść skargi nie pozwalają na przyjęcie, by skarżący na skutek nie rozpoznania wniosku w terminie doznali krzywdy wymagającej zadośćuczynienia poprzez przyznanie sumy pieniężnej. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2, w pkt 3 - na podstawie art. 151 w zw. z art. 154 § 7 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (200 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).