I SA/Wa 142/15

PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-25

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wejściu w życie nowego rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien być rozpoznany według przepisów dotychczasowych, jeśli postępowanie w danej instancji zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., powinien być rozpoznany według przepisów dotychczasowych, jeśli postępowanie w danej instancji zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia. W niniejszej sprawie zastosowanie miało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., zgodnie z którym stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu złożył radca prawny M. M., który reprezentował skarżącą P. P. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. WSA w Warszawie oddalił skargę P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. NSA oddalił skargę kasacyjną P. P. Pełnomocnik z urzędu domagał się przyznania kosztów pomocy prawnej w maksymalnej wysokości 150% stawki minimalnej, powiększonej o VAT.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu M. M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 221,40 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 180 zł tytułem opłaty i 41,40 zł tytułem 23% podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]listopada 2014r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. M., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden 40/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych, tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 41,40 (czterdzieści jeden 40/100) złotych. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony radca prawny – M. M. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]listopada 2014 r. nr [...] oddalił skargę oraz przyznał ze środków budżetowych Sądu na rzecz radcy prawnego – M. M. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 29 lipca 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika z urzędu. W skardze pełnomocnik zawarł wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2753/15 oddalił skargę kasacyjną. Po sprawdzeniu w aktach sądowych ustalono, że pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 13 grudnia 2016 r. W dniu 4 kwietnia 2017 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej, w którym wskazał, że reprezentował stronę w postępowaniu przed NSA i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w maksymalnej wysokości – 150% stawki, powiększonej o podatek od towarów i usług. Pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz.718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). W § 22 tego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Skarga kasacyjna wpłynęła do Sądu w dniu 29 lipca 2015 r. (data stempla biura podawczego), a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.), powoływanego dalej jako "Rozporządzenie". Przepis § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia stanowi, że stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c) stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna ani decyzja, czy też postanowienie Urzędu Patentowego - wynoszą 240 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia opłaty za czynności radcy prawnego ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Zgodnie z § 16 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej sporządził skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 11 czerwca 2015 r. oraz uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 13 grudnia 2016 r. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zawiera ponadto oświadczenie, o którym mowa w § 16 rozporządzenia. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi według stawki określonej w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) powołanego rozporządzenia (180 zł), podwyższonego o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. W konsekwencji w niniejszej sprawie radcy prawnemu M. M. należy się wynagrodzenie w wysokości 180 zł z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwota 41,40 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług – łącznie kwota 221,40 zł. Przy czym zaznaczyć trzeba, że w ocenie referendarza sądowego w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do przyznania wynagrodzenia w wysokości żądanej przez pełnomocnika, tj. 150 % stawki minimalnej. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przyjętych stawkach minimalnych oddana została wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika, związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jedynie w nadzwyczajnych, szczególnych okolicznościach, które zwiększają znacząco nakład pracy pełnomocnika niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków, istnieje możliwość podwyższenia stawki wynagrodzenia. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II FZ 878/12 LEX nr 1244413). W rozpoznawanej sprawie - zdaniem referendarza sądowego – zarówno charakter i stopień zawiłości sprawy, a także nakład pracy pełnomocnika uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej, tj. 180 zł, powiększonego o stosowną kwotę podatku od towarów i usług. Z powyższych względów, w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło