I SA/Wa 1452/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-09
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Lenart, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości może zostać częściowo stwierdzona za nieważną z powodu wad w ustaleniu wysokości odszkodowania, mimo że element odszkodowawczy jest integralną częścią decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o wywłaszczeniu może być stwierdzona za nieważną częściowo, jeśli dotyczy to wad prawnych w ustaleniu wysokości odszkodowania, które jest integralną częścią decyzji. Ponadto, decyzja o wywłaszczeniu powinna być oparta na prawidłowo zatwierdzonym podziale nieruchomości, a brak takiego zatwierdzenia powoduje wadliwość decyzji wywłaszczeniowej. W konsekwencji decyzja Ministra Infrastruktury utrzymująca w mocy decyzję Wojewody została uchylona, a decyzja ta nie podlega wykonaniu.Stan faktyczny
S. B. złożył skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z 2009 r., który utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 2006 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania. Sprawa dotyczyła działki nr [...], której podział zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z 2002 r. został uchylony prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 2004 r. S. B. kwestionował prawidłowość ustalenia odszkodowania oraz podstawę prawną decyzji wywłaszczeniowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I. Stan faktyczny
1. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku S. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. w pkt 2 dotyczącym ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W., oznaczoną jako działka nr [...], a w pozostałej części odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji - utrzymał w mocy własną decyzję.
2. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie drogi krajowej nr [...].
Część działki oznaczonej nr [...], położonej w obrębie [...] objęta została decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] lutego 2002 r.
Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Burmistrz Miasta i Gminy W. zatwierdził projekt podziału tej nieruchomości na działki nr [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] września 2002 r.
Na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 18 lipca 2003 r. Wojewoda [...] pismem z dnia 4 sierpnia 2003 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wobec części nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], zgodnie z obowiązującą wówczas decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] września 2002 r.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. utrzymanym w mocy postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. sprostowanym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w W., z uwagi na fakt toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego wobec decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 172/03 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oznaczonej nr [...].
Na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. dotyczące zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli S. B. i B. B., podnosząc, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt: II SA/Kr 172/03 uchylił decyzje organów obu instancji w sprawie zatwierdzenia podziału.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 października 2005 r. sygn. akt: I SA/Wa 1613/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. wskazując, iż w niniejszej sprawie nie było podstaw prawnych do zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego do czasu uprawomocnienia się decyzji o podziale nieruchomości, bowiem ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] lutego 2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zatwierdzono projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr [...], co stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości. Mając na względzie prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2005 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. orzekł w pkt 1 o wywłaszczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność S. B. oraz ustalił odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia (pkt 2). Decyzja ta stała się ostateczna wskutek nie wniesienia od niej odwołania.
Pismem z dnia 31 października 2006 r. S. B., powołując się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], oraz wniósł o przeprowadzenie postępowania administracyjnego, uchylenie decyzji dotychczasowej i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o odszkodowaniu za całą nieruchomość, a nie jak obecnie za część nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Wojewoda [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r.
Minister Infrastruktury podniósł, że po wywłaszczeniu działki oznaczonej nr [...] w toku nadal pozostawało postępowanie w sprawie podziału nieruchomości położonej w W. oznaczonej jako działka nr [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Burmistrz Miasta i Gminy W., na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia z urzędu podziału tej działki. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2007 r.
Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt: II SA/Kr 20/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. B. i B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2007 r. wskazując, iż decyzja wywłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. ukształtowała stan prawny nieruchomości oznaczonej nr [...] w ten sposób, że cześć działki nr [...], fizycznie odpowiadająca oznaczonej w projekcie podziału nieruchomości działce nr [...] stanowi nadal własność S.B., a część odpowiadająca fizycznie oznaczonej w tym projekcie działce nr [...] należy już do Skarbu Państwa, co uniemożliwia wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...].
Jednocześnie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, iż nie aprobuje poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2005 r. zapadłym w sprawie ze skargi S. B. i B. B. na postanowienie o zawieszeniu postępowania wywłaszczeniowego, jakoby decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wydana na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zatwierdzała projekt podziału nieruchomości. Zdaniem Sądu decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] lutego 2002 r. wskazująca m. in. na działkę nr [...] jako teren zamierzonej inwestycji, takiego rozstrzygnięcia nie zawiera. Co więcej, żaden z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. nie przewidywał nawet możliwości umieszczenia w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu podziału, i to bez względu na rodzaj inwestycji.
Pismem z dnia 22 lipca 2008 r. uzupełnionym pismem z dnia 6 października 2008 r. S. B. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. orzekającej w pkt 1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod rozbudowę drogi krajowej nr [...], nieruchomości położonej w W. oraz ustalającej odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia (pkt 2 decyzji).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. w pkt 2 dotyczącym ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...], a w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Pismem z dnia 18 maja 2009 r. S. B. złożył do Ministra Infrastruktury wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. wskazując na brak podstaw do częściowego stwierdzenia decyzji wywłaszczeniowej, nienależyte uzasadnienie decyzji oraz przyjęcie przez Ministra Infrastruktury częściowej wadliwości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. przy braku wskazania na rażące naruszenie prawa.
3. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nadzorczym badaniu pod względem występowania wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa podlega decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r., i zauważył, o czym już była mowa w zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r., iż w tym zakresie Minister Infrastruktury jest związany oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1613/04.
Ponadto, w obszernym uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., organ nadzoru wyjaśnił wszelkie kwestie, którymi kierował się wydając skarżone orzeczenie, wskazując przede wszystkim na dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji w części (vide: wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1988 r. IV SA 859/87, wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1990 r. IV SA 740/90 oraz uchwała 7 sędziów NSA z dnia 23 lutego 1998 r. OPS 6/97, publ. LEX nr 32845).
Badając kwestię zaistnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Infrastruktury ustalił, że decyzja ta w części orzekająca o wywłaszczeniu prawa własności nieruchomości nie jest obarczona żadną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa.
Skoro jednak Minister Infrastruktury ustalił, że badana decyzja zawiera wadę w postaci niezgodnego z prawem ustalenia kwoty odszkodowania, to jego obowiązkiem było stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. w tym tylko zakresie.
W toku postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. w dniu 2 lipca 2009 r. do Ministra Infrastruktury wpłynęło pismo B. B., pełnomocnika S. B., w którym podniósł on dodatkowe zarzuty dotyczące niniejszego postępowania nadzorczego.
Odnosząc się w tym miejscu do pisma B. B. z dnia 2 lipca 2009 r. Minister Infrastruktury podniósł, iż koncepcja jakoby decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była decyzją o lokalizacji drogi krajowej, nie została dowolnie przyjęta przez organ, a wynikała z wiążącego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2005 r.
W piśmie tym B. B. podniósł również, że w odpowiedzi na pismo Posła J. G. z dnia 29 lipca 2009 r. Minister Infrastruktury stwierdził, iż decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. należy uchylić, natomiast w dniu [...] kwietnia 2009 r. została podpisana decyzja o stwierdzeniu nieważności tej decyzji w części dotyczącej ustalenia odszkodowania.
Zdaniem organu podkreślenia wymaga fakt, że Minister Infrastruktury wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie istnieje możliwość skorzystania ze środka prawnego, jakim jest wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nigdy natomiast Minister Infrastruktury nie wypowiadał się co do konkretnego rozstrzygnięcia sprawy, która nie była przedmiotem rozpoznania w postępowaniu administracyjnym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy z dnia 18 maja 2009 r. skarżący nie wskazał na nowe okoliczności uzasadniające ich dotychczasowe żądania. Powtórzono jedynie zastrzeżenia, które już wcześniej znane były organowi na etapie poprzednich postępowań i w stosunku do których organy orzekające ustosunkowały się w całości.
II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu
1. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. B.; zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
• art. 119 ust. 1 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 107 § 1 kpa poprzez bezprawne przyjęcie, że możliwe jest częściowe stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej "wywłaszczeniowej" podczas gdy element odszkodowawczy decyzji wywłaszczeniowej jest jej integralną i obligatoryjną częścią poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego elementu koniecznego decyzji Wojewody [...];
• naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji polegające na ogólnikowym wskazaniu orzeczenia na podstawie którego organ dokonał stwierdzenia nieważności części decyzji administracyjnej, przy jednoczesnym uchyleniu się od obowiązku przedstawienia szczegółowej analizy prawnej i faktycznej podjętego rozstrzygnięcia;
• naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że pkt 2 decyzji Wojewody [...] jest dotknięty wadą nieważności, przy jednoczesnym braku wykazania zaistnienia stanu "rażącego naruszenia prawa" dokonanego przez Wojewodę [...];
• art. 153 POPSA poprzez jego błędną wykładnię i związanie się orzeczeniem sądu administracyjnego nie orzekającego w niniejszej sprawie;
• naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie prawne i faktyczne skarżonej decyzji, a to poprzez brak odniesienia się merytorycznego i prawnego do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy -
- wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji poprzedzającej.
2. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
III. Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. w pkt 2 dotyczącym ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W., oznaczoną jako działka nr [...], a w pozostałej części odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji.
Decyzja ta była już przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1753/09 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz poprzedzającą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. - obie w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...].
W wyroku tym Sąd uznał skargę jedynie częściowo za uzasadnioną, a w wytycznych co do dalszego postępowania Sąd wskazał na konieczność ponownej oceny zaskarżonej decyzji w aspekcie zaistnienia wad z art. 156 § 1 kpa, w części dotyczącej odszkodowania, zawartej w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r.
Od wyroku tego skargi kasacyjne złożyli S. B. i Minister Infrastruktury.
3. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2011 r. I OSK 1113/10 po rozpoznaniu obu skarg - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obie skargi kasacyjne mają usprawiedliwione podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu tego wyroku stwierdził, że podejmując decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. Wojewoda [...] orzekł w punkcie 1. o wywłaszczeniu [...]; działka ta, zgodnie z zamieszczoną w tym punkcie uwagą, powstała w wyniku podziału działki nr [...], wpisanego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] w dniu [...] kwietnia 2002 r.
Z akt administracyjnych, w tym uzasadnienia decyzji Wojewody wynika, że podział powyższy zatwierdzony został decyzją Burmistrza Miasta i Gminy w W. z dnia [...] września 2002 r. Akta administracyjne pozwalają też stwierdzić, że decyzja Burmistrza była przedmiotem odwołania i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozstrzygnięcie to w dniu [...] grudnia 2002 r. utrzymało w mocy. W związku ze skargą S. B., organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji własnej z [...] grudnia 2003 r., natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 marca 2004 r. sygn. II SA/Kr 172/03, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz poprzedzają ją decyzję organu I instancji; wyrok ten jest prawomocny. W zaistniałej sytuacji podział działki nr [...] zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta i Gminy w W. z dnia [...] września 2002 r. uwidoczniony w zasobie ewidencji pod numerem [...], przestał mieć oparcie w tej decyzji i jako taki winien zostać z ewidencji usunięty. W świetle powyższego, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, nie ma racji WSA akceptując stanowisko organu nadzoru, że kwestia podziału działki nr [...] przesądzona została w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2005 r. sygn. II SA/Wa 1613/04, gdyż podział tej nieruchomości, a dokładniej brak podziału, rozstrzygnięty został innym wyrokiem, a mianowicie z dnia 24 marca 2004 r. sygn. II SA/Kr 172/03.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeśli chodzi sprawę sygn. II SA/Wa 1613/04, to przedmiotem skargi było postanowienie o zawieszeniu postępowania wywłaszczeniowego. Wyrokiem z dnia 21 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienia organów obu instancji o zawieszeniu postępowania i wyrok ten stał się prawomocny. Zatem tylko w tym zakresie organ w postępowaniu wywłaszczeniowym był związany rozstrzygnięciem Sądu. Natomiast fragment uzasadnienia dotyczący funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, której zresztą brak w aktach administracyjnych, nie korzystał ze związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie podejmowania przez Wojewodę [...] decyzji o wywłaszczeniu, tj. w dniu [...] lipca 2006 r., ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, regulowała kwestie dotyczące decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, w tym treść takiej decyzji (art. 7 ust. 1), a także jej skutki w zakresie podziału nieruchomości (art. 12 ust. 1). Jednocześnie ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. zawierała, i nadal zawiera, regulacje dotyczące decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które wydane były do dnia wejścia w życie ustawy, a które dotyczyły dróg objętych tą ustawą. W przepisie art. 41 ust. 3 ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. stwierdza jedynie, że decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pozostają w mocy do dnia 31 grudnia 2007 r. (...) i podkreślić należy, że decyzjom tym wymieniona wyżej ustawa nie przydaje skutków wynikających z art. 12 ust. 1, zastrzegając je tylko dla decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma racji WSA akceptując stanowisko organu nadzoru, że kwestia podziału działki nr [...] przesądzona została w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1613/04, gdyż podział tej nieruchomości, a dokładniej brak podziału, rozstrzygnięty został innym wyrokiem, a mianowicie z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 172/03.
Jeśli chodzi sprawę sygn. II SA/Wa 1613/04, to przedmiotem skargi było postanowienie o zawieszeniu postępowania wywłaszczeniowego. Wyrokiem z dnia 21 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienia organów obu instancji o zawieszeniu postępowania i wyrok ten stał się prawomocny. Zatem tylko w tym zakresie organ w postępowaniu wywłaszczeniowym był związany rozstrzygnięciem Sądu. Natomiast fragment uzasadnienia dotyczący funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, której zresztą brak w aktach administracyjnych, nie korzystał ze związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a.
W tym miejscu należy zauważyć, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie podejmowania przez Wojewodę [...] decyzji o wywłaszczeniu, tj. dniu [...] lipca 2006 r., ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, regulowała kwestie dotyczące decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, w tym treść takiej decyzji (art. 7 ust. 1), a także jej skutki w zakresie podziału nieruchomości (art. 12 ust. 1). Jednocześnie ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. zawierała (i nadal zawiera) regulacje dotyczące decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które wydane były do dnia wejścia w życie ustawy, a które dotyczyły dróg objętych tą ustawą. W przepisie art. 41 ust. 3 ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. stwierdza jedynie, że decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pozostają w mocy do dnia 31 grudnia 2007 r. (...) i podkreślić należy, że decyzjom tym wymieniona wyżej ustawa nie przydaje skutków wynikających z art. 12 ust. 1, zastrzegając je tylko dla decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi.
W świetle powyższego, zdaniem Naczelnego Sądy Administracyjnego, nie może zyskać aprobaty wyrażony przez WSA pogląd, jakoby poza niniejszym postępowaniem pozostawały kwestie dotyczące skutków decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. na gruncie postępowania wieczystoksięgowego. Nie wymaga bowiem uzasadnienia stwierdzenie, że decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości winna podlegać wpisowi do ksiąg wieczystych. Jest to niezbędne dla dokonania wpisów: 1) o odjęciu prawa własności ujawnionego na rzecz dotychczasowego właściciela, w tym przypadku prawa własności wpisanego w Kw nr [...] na rzecz S. B.; 2) dokonania wpisu tego prawa na rzecz nowego właściciela. Tymczasem postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. orzeczono o oddaleniu wniosku o wpis prawa własności działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa – Wojewody [...], gdyż do wniosku nie dołączono dokumentów dotyczących podziału [...]. Z akt administracyjnych zdaje się wynikać, że orzeczenie to jest prawomocne. Zatem i ta okoliczność nie może zejść z pola widzenia WSA przy dokonywaniu kontroli decyzji organu nadzoru w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. Wobec tego ma rację skarżący kasacyjnie o ile podnosi, że wywłaszczenie dotyczyło działki nr [...], która przynajmniej w oparciu o podaną w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. podstawę podziału, w dacie podejmowania tej decyzji, jako odrębna jednostka geodezyjna nie istniała, gdyż podział działki nr [...] nie miał oparcia w decyzji ostatecznej.
4. Stosownie do art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym, Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w niniejszej sprawie.
Dokonując zatem ponownie oceny zaskarżonej decyzji, oraz mając na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r. I OSK 1113/10, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja naruszają przepisy prawa.
5. W skazać należy, że zgodnie z art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach kpa.
6. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 27 września 2002 r. został zatwierdzony projekt podziału działki nr [...], a decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. utrzymała w mocy tę decyzję.
W związku ze skargą S. B., organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji własnej z [...] grudnia 2003 r., natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 marca 2004 r. sygn. II SA/Kr 172/03, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz poprzedzają ją decyzję organu I instancji; wyrok ten jest prawomocny. W zaistniałej sytuacji podział działki nr [...] zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta i Gminy w W. z dnia [...] września 2002 r. uwidoczniony w zasobie ewidencji pod numerem [...], przestał mieć oparcie w tej decyzji i jako taki winien zostać z ewidencji usunięty. W świetle powyższego, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, kwestia podziału działki nr [...] nie została przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2005 r. sygn. II SA/Wa 1613/04, gdyż podział tej nieruchomości, a dokładniej brak podziału, rozstrzygnięty został innym wyrokiem, a mianowicie z dnia 24 marca 2004 r. sygn. II SA/Kr 172/03.
Przedmiotem skargi w sprawie o sygn. II SA/Wa 1613/04 było postanowienie o zawieszeniu postępowania wywłaszczeniowego. Wyrokiem z dnia 21 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienia organów obu instancji o zawieszeniu postępowania i wyrok ten stał się prawomocny. Zatem tylko w tym zakresie organ w postępowaniu wywłaszczeniowym był związany rozstrzygnięciem Sądu. Natomiast fragment uzasadnienia dotyczący funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, której zresztą brak w aktach administracyjnych, nie korzystał ze związania wynikającego z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W stanie prawnym obowiązującym w dniu podejmowania przez Wojewodę [...] decyzji o wywłaszczeniu, tj. w dniu [...] lipca 2006 r., ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, regulowała kwestie dotyczące decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, w tym treść takiej decyzji (art. 7 ust. 1), a także jej skutki w zakresie podziału nieruchomości (art. 12 ust. 1). Jednocześnie ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. zawierała, i nadal zawiera, regulacje dotyczące decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które wydane były do dnia wejścia w życie ustawy, a które dotyczyły dróg objętych tą ustawą. W art. 41 ust. 3 ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. stwierdza jedynie, że decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pozostają w mocy do dnia 31 grudnia 2007 r. (...) i podkreślić należy, że decyzjom tym wymieniona wyżej ustawa nie przydaje skutków wynikających z art. 12 ust. 1, zastrzegając je tylko dla decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi.
Stwierdzić zatem należy, iż podział działki nr [...], a w zasadzie brak podziału, rozstrzygnięty został wyrokiem z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 172/03.
Stwierdzić również należy, że decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości winna podlegać wpisowi do ksiąg wieczystych. Jest to niezbędne dla dokonania wpisów: 1) o odjęciu prawa własności ujawnionego na rzecz dotychczasowego właściciela, w tym przypadku prawa własności wpisanego w Kw [...] na rzecz S. B.; 2) dokonania wpisu tego prawa na rzecz nowego właściciela. Tymczasem postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. orzeczono o oddaleniu wniosku o wpis prawa własności działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa – Wojewody [...], gdyż do wniosku nie dołączono dokumentów dotyczących podziału [...]. Z akt administracyjnych zdaje się wynikać, że orzeczenie to jest prawomocne, a zatem i tę okoliczność organ powinien mieć na uwadze.
Podkreślenia zatem wymaga, że wywłaszczenie dotyczyło działki nr [...], która, jak wydaje się wynikać z akt sprawy, w dacie podejmowania tej decyzji, jako odrębna jednostka geodezyjna nie istniała, gdyż podział działki nr [...] nie miał oparcia w decyzji ostatecznej.
7. Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie miał na uwadze powyższe.
8. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło