I SA/Wa 1480/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, asesor WSA Marek Maliński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi kasacyjnej M.M., M.G., S. D. i M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1480/24 w sprawie ze skargi M.M., A.K., M. G., S. D. i M. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 czerwca 2024 r. nr DN.gn.625.64.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1480/24; 2. umarza postępowanie ze skargi A.K.; 3. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji ze skargi M.M., M.G., S.D i M. C; 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. M., M. G., S. D. i M.C. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 5. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 czerwca 2024 r. nr DN.gn.625.64.2022 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej również: "Minister" lub "Organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej łącznie: "Strony" lub "Skarżący") od decyzji Wojewody Małopolskiego (dalej również: "Wojewoda") z dnia 10 grudnia 2021 r. nr WS-III.7515.2.7.2021.RM , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco: Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] (dalej również: "PPRN w [...]") - orzeczeniem z dnia 19 maja 1959 r. nr L.RL.U-Vg/108/59 - przejęło na własność Skarbu Państwa nieruchomości położone we wsi [...] (gm. [...], pow. [...], woj. [...]). Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2021 r. [...], [...] (z d. [...], primo voto [...]) i [...] (spadkobiercy po [...] - por. postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 20 stycznia 2017 r. sygn. akt [...] oraz akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] stycznia 2011 r. rep. A nr [...]), wystąpili o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w [...] z dnia 19 maja 1959 r., w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości stanowiących własność [...] ([...]). Decyzją z dnia 10 grudnia 2021 r. Wojewoda Małopolski stwierdził, że z dniem 16 września 2021 r. postępowanie w tej sprawie zostało umorzone z mocy prawa. W wyniku rozpoznania odwołania Minister – decyzją z dnia 7 czerwca 2024 r.- utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że z dniem 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491; dalej również: "ustawa z 11 sierpnia 2021 r.") Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Zdaniem organu odwoławczego, aby móc ocenić, czy konkretna sprawa kwalifikuje się do kategorii spraw, o których mowa w ustawie z 11 sierpnia 2021 r., organ powinien ustalić (w sposób bezpośredni lub pośredni) datę doręczenia zaskarżonego orzeczenia. Decyzja Wojewody z dnia 10 grudnia 2021 r. nie zawiera ustaleń w tym zakresie. W ocenie Ministra datę doręczenia orzeczenia z dnia 19 maja 1959 r. można jednak ustalić na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W treści orzeczenia PPRN w [...] z dnia 19 maja 1959 r. wskazano, że od tego orzeczenia przysługiwało odwołanie do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], za pośrednictwem PPRN w [...], w ciągu 14 dni licząc od dnia ostatniego po ogłoszeniu. Z dokumentacji nadesłanej przez Wójta Gminy [...] wynika zaś, że kwestionowane orzeczenie PPRN w [...] z dnia 19 maja 1959 r. wpłynęło do Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w [...] w dniu 2 czerwca 1959 r. i było wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w [...] w dniach od 2 czerwca do 30 czerwca 1959 r. Orzeczenie z dnia 19 maja 1959 r. zostało – zdaniem Ministra - doręczone z ostatnim dniem podania go do publicznej wiadomości, a więc z dniem 30 czerwca 1959 r. Zdaniem Ministra skoro wszczęcie postępowania (wpływ wniosku Stron do Wojewody w dniu 1 lutego 2021 r.) w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN w [...] z dnia 19 maja 1959 r. nastąpiło po upływie 30 lat od doręczenia (ogłoszenia) tego orzeczenia, to oznacza, że postępowanie to podpada pod przepis art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., a więc z dniem 16 września 2021 r. zostało umorzone z mocy prawa. Oznacza to brak możliwości załatwienia sprawy poprzez wydanie merytorycznej decyzji. Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 czerwca 2024 r. wniosły [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na treść skarżonej decyzji: • art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w zw. z art. 2 i art. 21 i ar. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku Skarżących z dnia 1 lutego 2021 r. w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., która to norma jednakże nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2, art. 21, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej; • art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż od daty doręczenia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 19 maja 1959 r. nr L.RL.U-Vg/108/59 o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich położonych w gromadzie [...] 2 grudnia 1954 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa nieruchomości ziemskich położonych w miejscowości [...], upłynęło już ponad 30 lat i w związku z tym postępowanie ulega umorzeniu z mocy prawa, w sytuacji gdy organy administracji nie ustaliły daty ogłoszenia tego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Prezydium Wojewódzkiego Rady Narodowej w [...], który to sposób ogłoszenia dla tego orzeczenia był przewidziany w rozporządzeniu Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. i w związku z tym nie można domniemywać daty doręczenia, w tym zakładać takiego czy też innego działania ówczesnych organów administracji państwowej, a w szczególności opierać daty doręczenie orzeczenia na orzeczeniu wydanym w okresie późniejszym przez zupełnie inny organ i w odniesieniu do innych osób. W związku z powyższym Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra w całości oraz zasądzenie na ich rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto, wnieśli o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinęli zarzuty skargi i podali argumentację na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1480/24 oddalił skargę [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli [...] zarzucając naruszenie: • przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawa z 11 sierpnia 2021 r. w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku Skarżących z dnia 26 stycznia 2021 r. w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., która to norma jednakże nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2, art. 21, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej, • przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż od daty doręczenia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 19 maja 1959 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich położonych we wsi [...] upłynęło już ponad 30 lat i w związku z tym postępowanie ulega umorzeniu z mocy prawa, w sytuacji gdy organy administracji nie ustaliły daty ogłoszenia tego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Prezydium Wojewódzkiego Rady Narodowej w [...], który to sposób ogłoszenia dla tego orzeczenia był przewidziany w rozporządzeniu Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. i w związku z tym nie można domniemywać daty doręczenia, w tym zakładać takiego czy też innego działania ówczesnych organów administracji państwowej. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżących, zgodnie z przedłożonym spisem kosztów, a w razie jego braku według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Dodatkowo do skargi kasacyjnej pełnomocnik Skarżących dołączył akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] października 2023 r., Rep. A Nr [...] po [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej także jako "p.p.s.a."), jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. W przedmiotowej sprawie w toku postępowania międzyinstancyjnego, wszczętego na skutek skargi kasacyjnej [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 179a p.p.s.a. W ocenie Sądu wystąpiła przesłanka nieważności postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1480/24, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że strona postępowania [...] zmarła [...] kwietnia 2023 r. (zob. akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] października 2023 r., Rep. A Nr [...] dołączony do skargi kasacyjnej). Z okoliczności powyższych wynika, że [...] w dacie wniesienia skargi nie posiadała zdolności sądowej, nie mogła więc stać się stroną postępowania sądowego. Zdolność sądowa stron postępowania sądowoadministracyjnego jest bezwzględną przesłanką procesową (art. 25 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 1 k.p.c.). Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Utrata zdolności sądowej przez osobę fizyczną następuje z chwilą śmierci (art. 8 § 1 k.c.). Dodać przy tym należy, że fakt, iż okoliczność śmierci Skarżącej nie była znana tut. Sądowi w dniu wydania zaskarżonego wyroku, nie może mieć znaczenia, bowiem skierowane rozstrzygnięcia do osoby nieżyjącej wywołuje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego z przyczyny, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 2035/15). Powyższa okoliczność obligowało Sąd do uchylenia, w ramach tzw. autokontroli, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1480/24 i przystąpienie do ponownego rozpatrzenia sprawy, pomimo tego, że na dzień orzekania Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał żadnej wiedzy o śmierci Skarżącej. Sąd powziął wiadomość o jej śmierci dopiero wraz z wniesieniem skargi kasacyjnej. W konsekwencji Sąd zobligowany jest na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzyć postępowanie ze skargi [...]. Zgodnie z powołaną regulacją Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W przedmiotowej sprawie śmierć [...] miała miejsce przed wniesieniem skargi, stąd brak jest podstaw do zastosowania przesłanek określonych w art. 161 § 1 pkt 1-2 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd uznał, że wniesiona skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. W przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, które Sąd wziął pod uwagę, a które w zasadzie czynią bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Na wstępie podkreślić należy, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. W niniejszej sprawie Minister prowadził postępowanie, czyniąc jego stroną osobę nieżyjącą w dacie wydania kontrolowanej decyzji, tj. [...]. Takie naruszenie prawa powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 151/09). Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wyrażona w art. 10 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 k.p.a. organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 k.p.a. daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 k.p.a., szczególne znaczenie, także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienie lub obowiązek, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny, organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 k.p.a.). W przypadku zaś, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 k.p.a. okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, to należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczania wyłącznie takim osobom decyzji. Jeżeli zaś organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 i 5 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. bądź art. 105 k.p.a., jak też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych. Nie ma przy tym znaczenia, czy prowadząc postępowanie, organ wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu administracyjnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd orzekający stwierdził, że stroną postępowania, zakończonego przez Ministra zaskarżoną decyzją z dnia 7 czerwca 2024 r. była także [...], która zmarła [...] kwietnia 2023 r., czyli ponad rok przed wydaniem powyższej decyzji. Co prawda okoliczność śmierci wskazanej osoby nie była prawdopodobnie znana organowi odwoławczemu w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, jednak nie zmienia to faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu skierowane zostało do osoby nieżyjącej. Niezbędnym natomiast elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 8 k.c. zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Zatem status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Jeżeli zaś w trakcie postępowania administracyjnego strona utraciła zdolność prawną (np. na skutek śmierci), to organy administracji publicznej zobowiązane są podjąć stosowne czynności procesowe mające na celu ustalenie kręgu osób, które należy wezwać do udziału w sprawie jako następców prawnych zmarłej strony. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania i adresatami zaskarżonej decyzji winni być następcy prawni zmarłej [...]. Oznacza to, że organ odwoławczy nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, przez co naruszył przepisy art. 7, 8, 28, art. 30 § 4 i 5, art. 97 §1 pkt 1 k.p.a. i art. 109 k.p.a., które to naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy, która by wprost regulowała kwestię skutków prawnych skierowania decyzji do osoby zmarłej. Zmarły nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest prowadzenie go wobec osób żyjących. W stosunku do osoby zmarłej nie można ani wszcząć postępowania, ani prowadzić postępowania, ani skierować do osoby zmarłej decyzji. Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że decyzja taka jest obarczona wadą nieważności. Skierowana została bowiem do osoby niebędącej stroną w sprawie. W postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej muszą być bowiem zachowane podstawowe zasady procesowe. W powołanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która w chwili wydania decyzji nie miała już przecież przymiotu strony, jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stwierdzenie takiej wady formalnej postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją zwalnia obecnie Sąd od ponownej merytorycznej oceny prawidłowości zapadłych w rozpatrywanej sprawie decyzji administracyjnych. Rozpatrując ponownie sprawę, Minister przede wszystkim prawidłowo ustali aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Po prawidłowym ustaleniu obecnego kręgu stron postępowania organ odwoławczy ponownie rozpozna odwołanie od decyzji z dnia 10 grudnia 2021 r. i przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno uwzględniać standardy wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 179a w związku z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W konsekwencji Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania sądowego w pierwszej instancji (pkt 4 sentencji wyroku) zostało wydane na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Z kolei rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego zawarte w pkt 5 sentencji zapadło na podstawie art. 179a p.p.s.a. w związku z art. 207 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części. W ocenie Sądu, taki szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi w niniejszej sprawie. Jak już bowiem wskazano, jedyną przyczyną zastosowania w rozpoznawanej sprawie trybu przewidzianego w art. 179a p.p.sa. było ujawnienie, w toku postępowania międzyinstancyjnego, że Skarżąca [...] nie żyła w dniu wydania wyroku z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1480/24, jak również wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję. Przy tym, jak wynika z dokumentacji znajdującej się w sprawy, strona ta zmarła w dniu 12 kwietnia 2023 r., a więc na przeszło rok przed datą wydania wyroku z dnia 9 października 2024 r. Zastosowanie trybu autokontroli wynika zatem z zawinionych okoliczności leżących po stronie pełnomocnika [...], który reprezentował również zmarłą [...] i nie dochował należytej staranności wskazując w złożonej skardze jako stronę skarżącą ww. zmarłą osobę. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.