I SA/Wa 1482/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. L., T.L. i E. T. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27.01.2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 736/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M. L., T.L. i E. T.T. sumę pieniężną w kwocie po 5000 (pięć tysięcy) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M. L., T.L. i E. T. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. L., E. T. i T. L. (Skarżący), reprezentowani przez radcę prawnego J. B., pismem z [...] maja 2021 r. (data wpływu do Sądu [...] lipca 2021 r.), wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 736/15. Skarżący wyjaśnili że 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 736/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku M. L. z [...] grudnia 2002 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazali także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami: z 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1363/16, z 15 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 39/19 oraz z 3 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2005/19 ukarał już trzykrotnie Prezydenta grzywnami w łącznej wysokości 8.000 (osiem tysięcy) złotych za niewykonanie ww. wyroku. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo wezwania organu pismem z [...] grudnia 2020 r. do wykonania powyższego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Zaznaczyli także, że wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie będzie niewystarczającym środkiem mobilizującym dla organu. Dopiero przyznanie sumy pieniężnej w wysokości co najmniej po 10.000 (dziesięć) tysięcy złotych na rzecz każdego ze Skarżących, powinno być dostatecznym bodźcem dla Prezydenta aby zakończyć niniejszą sprawę. W ocenie Skarżących, instytucja sumy pieniężnej powinna być zastosowana, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które uzasadniają stan zwłoki wywołany przez organ oraz jeśli istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tego środka prewencyjno-kompensacyjnego, organ sprawy nadal nie załatwi. W niniejszej sprawie nie ma żadnych uzasadnionych okoliczności, które usprawiedliwiałyby bezczynność organu. Przeciwnie, wszystko wskazuje na to, że organ jest w posiadaniu pełnego materiału dowodowego, który pozwala na wydanie decyzji w sprawie. Wskazali także, że uprzednie wyroki wymierzające Prezydentowi jedynie grzywny odnosiły mierny skutek. Dopiero po wyroku z 3 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2005/19 przyznającym na rzecz Skarżących sumę pieniężną, organ podjął jakąkolwiek aktywność i poinformował strony o uzupełnieniu materiału dowodowego. Dlatego, w ocenie Skarżących, dopiero przyznanie sumy pieniężnej od organu na rzecz Skarżących będzie dostatecznie mobilizującym środkiem prawnym skłaniającym organ do zakończenia postępowania. Wobec powyższego wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny w wysokości 20.000 (dwudziestu tysięcy) złotych oraz o przyznanie od organu na rzecz każdego ze Skarżących sumy pieniężnej w wysokości co najmniej po 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że cały czas podejmował czynności zmierzające do jak najszybszego załatwienia sprawy. Po zgromadzeniu wyczerpującego materiału dowodowego i poddaniu go szczegółowej analizie organ uznał, że są podstawy do wydania rozstrzygnięcia. W związku z powyższym pismem z [...] czerwca 2021 r., organ zawiadomił strony postępowania, stosownie do art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz U. z 2020 r. poz. 256), powoływana dalej jako "K.p.a.", że materiał dowodowy daje podstawę do wydania decyzji merytorycznie kończącej postępowania oraz, że strony mogą zapoznać się z posiadanym materiałem dowodowym sprawy. Jednocześnie organ wniósł o nierozpatrywanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 736/15, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku M. L. z [...] grudnia 2002 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 21 kwietnia 2016 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął 21 czerwca 2016 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już trzykrotnie grzywny tj. wyrokiem z 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1363/16 w wysokości 1.000 (tysiąc złotych), wyrokiem z 15 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 39/19 w wysokości 3.000 (trzech tysięcy) oraz wyrokiem z 3 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2005/19 w wysokości 4.000 (czterech tysięcy) złotych. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 27 stycznia 2016 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości 8.000 (ośmiu tysięcy) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 736/15, ma charakter rażącego naruszenia prawa. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, zapadłe uprzednio w sprawie wyroki w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, a w rezultacie nierespektowanie orzeczeń sądu. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz każdego ze Skarżących sumy pieniężnej jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie każdemu ze Skarżących kwoty po 5.000 (pięć tysięcy) złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął 21 czerwca 2016 r. Tymczasem, organ od ponad pięciu lat od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania wyroków wymierzających grzywny, nadal nie rozpoznał wniosku. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek Skarżących o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz każdego ze Skarżących kwoty po 5.000 (pięć tysięcy) złotych. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.