I SA/Wa 1486/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasza Szmydta od udziału w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania postanawia: oddalić wniosek. Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2015 r. skarżący M. S. złożył wniosek o wyłączenie całego składu orzekającego w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania, m.in. sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasza Szmydta. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż ww. sędzia uniemożliwił mu prawo do obrony we wcześniejszych sprawach, odmawiając przyznania adwokata z urzędu, pomimo, że pozostaje on bez środków do życia od dwunastu lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie z mocy samej ustawy w przypadkach określonych w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Niezależnie od przyczyn wymienionych w powołanym wyżej przepisie, stosownie do treści art. 19 tej ustawy sąd wyłącza sędziego na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zgodnie z art. 20 § 1 powołanej ustawy wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Ponadto – stosownie do art. 20 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana. W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 i art. 19 powołanej wyżej ustawy. Oświadczeniem z dnia 1 lipca 2015 r. sędzia WSA Tomasz Szmydt wyjaśnił, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyłączające go z mocy samej ustawy od orzekania w przedmiotowej sprawie, jak również nie istnieją inne okoliczności, o których mowa w art. 19 powołanej ustawy, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie. Wyjaśnić ponadto należy, iż okoliczność odmowy przyznania adwokata z urzędu nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego. Odmowa przyznania pomocy prawnej dokonywana jest bowiem w formie rozstrzygnięcia, nie jest zaś dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż skarżący kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. I OZ 1248/13). Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] wniosek złożony przez skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy nie był rozpoznawany przez żadnego z sędziów ze składu orzekającego w ww. sprawie, w tym przez sędziego Tomasza Szmydta. Postanowienie z dnia 13 października 2014 roku sygn. I SA/Wa 1486/14 o odmowie przyznania M. S. prawa pomocy wydał referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Lucyna Picho. Sprzeciw od ww. postanowienia został zaś rozstrzygniętym postanowieniem Sądu z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. I SA/Wa 1486/14 o odrzuceniu sprzeciwu, podjętym w składzie: sędzia WSA Iwona Maciejuk. Z kolei zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Małgorzata Borowiec, który postanowieniem z dnia 6 lutego 2015 roku sygn. I OZ 87/15 oddalił zażalenie. Podkreślenia również wymaga, iż ewentualne rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawach z innych skarg skarżącego nie mogą stanowić uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w przedmiotowej sprawie. Wskazać należy, iż sprawa dotycząca przyznania skarżącemu prawa pomocy w ramach sprawy rozpoznawanej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. I SA/Wa 1486/14 została prawomocnie osądzona a instytucja wyłączenia sędziego nie może stanowić środka na polemizowanie przez skarżącego z takim stanem rzeczy. Godzi się również wskazać, iż wniosek o wyłączenie całego składu orzekającego skarżący złożył już po przystąpieniu do rozprawy, powołując się na odmowę przyznania pomocy prawnej z urzędu we wcześniejszych sprawach, która jako podana przez skarżącego przyczyna wyłączenia sędziów z całą pewnością powstać musiała o wiele wcześniej (tj. przed rozprawą) jak i wcześniej była mu ona znana. W świetle art. 20 § 2 p.p.s.a. tym bardziej wniosek taki nie może zostać uznany za uzasadniony. Nie bez znaczenia również jest, iż o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie skarżącego o stronniczości i niesprawiedliwości sędziów, lecz obiektywne przesłanki wskazujące na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów. W ocenie Sądu takie przesłanki w niniejszej sprawie nie występują. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 22 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.