I SA/Wa 1498/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-11

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, dotyczący art. 156 § 2 k.p.a., może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o stwierdzeniu nieważności innej decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy wyrok ten ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, który orzekł o niezgodności art. 156 § 2 k.p.a. w określonym zakresie, ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym i nie powoduje utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu ani zmiany normatywnej. W związku z tym, nie może on stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy organ administracji odmawiał uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji administracyjnej. Obowiązek nałożony na ustawodawcę przez Trybunał Konstytucyjny nie upoważnia organów administracji do pomijania obowiązującego przepisu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Gospodarki z 1998 r. (utrzymującą w mocy decyzję z 1998 r. stwierdzającą nieważność decyzji z 1951 r. w części dotyczącej nieruchomości). Jako podstawę wznowienia wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. dotyczący art. 156 § 2 k.p.a. Minister Rozwoju i Finansów odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wyrok TK nie stanowi podstawy wznowienia. Skarżący (Skarb Państwa-Prezydent Miasta K.) zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji i k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wyroku TK.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa- Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Decyzją z [...] stycznia 1998 roku, wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Minister Gospodarki stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] września 1951 roku w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa [...] "R." Sp. z o.o. w K. w części dotyczącej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] objętej kat. [...] będącej parcelą o obszarze [...]m2 i stanowiącej część składową nieruchomości whl [...]. Po rozpoznaniu wniosku Instytutu [...] w K. o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Gospodarki decyzją z [...] września 1998 roku utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 1998 roku. Wyrokiem z 14 września 2000 roku IV SA 2324/98 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Instytutu [...] na decyzję z [...] września 1998 roku. Pismem z 15 czerwca 2015 roku Gmina Miejska K. i Skarb Państwa wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Gospodarki z [...] września 1998 roku, utrzymującego w mocy decyzję z [...] stycznia 1998 roku. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 roku, sygn. akt P 46/12 (Dz. U. poz. 702) orzekający, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. We wniosku wyjaśniono również, że dochowany został termin o którym mowa w art. 145a § 2 k.p.a. bowiem wyrok Trybunału wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia to jest 21 maja 2015 roku. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na podstawie orzeczenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] września 1951 roku Skarb Państwa nabył prawo własności nieruchomości, zachodzi zatem podstawa do wznowienia postępowania przewidziana w art. 145a § 1 k.p.a. Zakres przedmiotowy tego przepisu obejmuje bowiem ostateczne decyzje, których treść jest w całości lub części zdeterminowana niekonstytucyjnym przepisem. Postanowieniem z [...] listopada 2015 roku Minister Gospodarki wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z [...] września 1998 roku, utrzymującą w mocy decyzję z [...] stycznia 1998 roku. Decyzją z [...] grudnia 2016 roku, Minister Rozwoju i Finansów (Minister) odmówił uchylenia decyzji Ministra Gospodarki z [...] września 1998 roku, utrzymującej w mocy decyzję z [...] stycznia 1998 roku. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 150 i art. 149 § 2 oraz z art. 145a k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przywołany we wniosku o wznowienie postępowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego, co wynika wprost z jego uzasadnienia, ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Nie powoduje on zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji przepisu. Nakłada on na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 k.p.a przewidującego ograniczenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Minister wskazał, że nie może określić w drodze wykładni art. 156 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. terminu, po upływie którego wyłączona byłaby możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Podkreślił, że również Trybunał Konstytucyjny nie przesądził jaki termin prekluzyjny będzie właściwy dla zapewnienia zgodności kontrolowanego rozwiązania z Konstytucją. Odnosząc się do przesłanki nabycia prawa lub ekspektatywy Minister wyjaśnił, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzjom nacjonalizacyjnym, wydanym z rażącym naruszeniem prawa można przypisać szczególną ochronę ich trwałości o jakiej mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 roku. Nabycie prawa własności nieruchomości w realiach niniejszej sprawy nie było rezultatem obrotu cywilnoprawnego tylko skutkiem wydania decyzji nacjonalizacyjnych, będących przejawem władczych, przymusowych dla jednostki działań Państwa w ramach sfery imperium, w dodatku dokonanych z rażącym naruszeniem procedur przewidzianych w ustawie nacjonalizacyjnej. W związku z tym korzystanie przez Skarb Państwa z ochrony trwałości decyzji administracyjnych – za rozszerzeniem której, ale w stosunku do obywatela, opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 roku, stanowi nadużycie godzące w ideę powyższego orzeczenia. Podsumowując organ uznał, że nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego wskazana w art. 145a § 1 k.p.a. Po rozpoznaniu wniosku Skarbu Państwa – Prezydenta miasta K. o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister decyzją z [...] lipca 2017 roku utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2016 roku, podzielając w pełni stanowisko organu pierwszej instancji. Skarżący, Skarb Państwa-Prezydent miasta K., wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie prawa materialnego to jest : 1. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, stanowiącej o tym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratyczny państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej poprzez nieuwzględnienie przez Ministra w wydanej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 roku, sygn. akt P 46/13, 2. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady praworządności/legalizmu stanowiącej o tym, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa poprzez nieuwzględnienie przez Ministra w wydanej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 roku, sygn. akt P 46/13, 3. art. 8 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady bezpośredniości stosowania Konstytucji stanowiącej o tym, że Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuwzględnienie przez Ministra w wydanej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 roku, sygn. akt P 46/13, 4. art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady związania orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego stanowiącej o tym, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszednie obowiązującą i są ostateczne poprzez nieuwzględnienie przez Ministra w wydanej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 roku, sygn. akt P 46/13, W skardze podniesione zostały również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest: 5. art. 6 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Ministra w wydanej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 roku, sygn. akt P 46/13, 6. art. 156 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji brak rozstrzygnięcia, czy nastąpił znaczny upływ czasu od czasu wydania decyzji, co wyklucza stwierdzenie jej nieważności, 7. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 roku, sygn. akt P 46/13 Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, ze rozpoznając przedmiotową sprawę organ nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego, naruszając tym samym zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. w związku z art. 190 Konstytucji. Powołując stanowisko organów samorządowych oraz sądów administracyjnych podkreślił, że zasada praworządności nie uzasadnia rozwiązania prawnego umożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych korzystających przez kilkadziesiąt lat z domniemania zgodności z prawem. Skarżący wyjaśnił również, że zasadniczym skutkiem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego jest utrata mocy obowiązującej przepisów niezgodnych z Konstytucją z dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału albo w innym terminie określonym przez niego. Niekiedy jednak Trybunał sam wskazuje na skutki swojego orzeczenia, W wyroku z 12 maja 2015 roku sąd konstytucyjny wskazał na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywateli do Państwa. W ocenie Skarżącego, nakaz dokonania wykładni analizowanych przepisów z uwzględnieniem stanowiska Trybunału nie jest skierowany do ustawodawcy (ten ma bowiem obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 k.p.a.), lecz do podmiotów stosujących prawo i dotyczy właśnie tego okresu stosowania wskazanych przepisów, który poprzedzał będzie działania ustawodawcy podjęte w wykonaniu obowiązku wynikającego z wyroku z 12 maja 2015 roku. Przywołując stanowisko doktryny Skarżący wskazał, że w przypadku, w którym wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący pominięcia prawodawczego przybiera postać wyroku zakresowego, wznowienie postępowania jest możliwe jeżeli decyzja oparta została na niekonstytucyjnej normie, którą sąd konstytucyjny zrekonstruował w swoim orzeczeniu. Końcowo Skarżący wskazał że ani Minister orzekający w obecnie w sprawie wznowienia postępowania, ani Minister Gospodarki stwierdzając nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego nie ustalili, czy orzeczenie to skutkowało jakąkolwiek formą odszkodowania i jego wypłatą. Ustalenie takiego faktu jest niezbędne i konieczne ze względu na aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie nieodwracalności skutków prawnych. Powołując się na wyrok NSA z 23 stycznia 2014 roku, I OSK 1585/12 Skarżący wskazał, że ustalenie i wypłata odszkodowania za przejętą nieruchomość jest nieodwracalnym skutkiem prawnym, który w przypadku obarczenia decyzji wadą nieważności stanowi podstawę do stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa i uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zaskarżona decyzja wydana została na skutek wniosku o wznowienie postępowania, w którym jako podstawę wskazano art. 145a § 1 k.p.a. oraz powołano się na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 12 maja 2015 roku, sygn. akt. P 46/13. Jako prawidłowe należy ocenić działanie organu, który po otrzymaniu wniosku Skarżącego, w którym powołano się na przesłankę z art. 145a § 1 k.p.a. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania a następnie przystąpił do badania, czy przesłanka ta rzeczywiście zaistniała czy też nie. W razie ustalenia, że przesłanka ta nie zaistniała, organ zobligowany był do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., czyli do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Ustalenie, że przesłanka wznowieniowa zaistniała, otwierało drogę do prowadzenia postępowania w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., czy też wobec zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. konieczne jest ograniczenie się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie jest możliwe uchylenie decyzji. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu był art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i ustalenie, że przywołany przez Skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowił w realiach tej sprawy podstawy wznowieniowej. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem do rozstrzygnięcia, czy podstawa, powołana przez Skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania rzeczywiście zaistniała czy też nie. Innymi słowy, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 roku P 46/13 może być uznany za wyrok uzasadniający uznanie, iż zaistniała zmiana normatywna art. 156 § 2 k.p.a., uzasadniająca wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji uwzględniającej treść tego przepisu. Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że powyższa kwestia była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własny pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2017 roku, sygn. akt I OSK 1029/17. W wyroku tym wyjaśniono, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 roku, którym orzeczono, iż art. 156 § 2 k.p.a w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie może prowadzić, w ramach postępowania wznowieniowego, do uchylenia decyzji organu administracji, stwierdzającej nieważność innej decyzji administracyjnej. Jest to bowiem wyrok zakresowy o pominięciu prawodawczym, a zatem nie wywołuje skutku, określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. nie powoduje utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego art. 156 § 2 k.p.a. NSA wskazał, że skoro wspomniany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie derogował zaś przepisu art. 156 § 2 k.p.a., to tym samym nie spowodował zmiany normatywnej, a nałożył tylko na ustawodawcę obowiązek uregulowania tej kwestii. Powyższe oznacza, że w dalszym ciągu obowiązuje art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu poddanym ocenie sądu konstytucyjnego. Formułując obowiązek unormowania kwestii stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, Trybunał Konstytucyjny nałożył na ustawodawcę jedynie obowiązek rozszerzenia unormowania zawartego w art. 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. NSA podkreślił, że jak z wynika z treści uzasadnienia omawianego wyroku, Trybunał w swoim rozstrzygnięciu ową "czasowość" powiązał z zaistnieniem skutków w postaci nabycia prawa lub ekspektatywy na podstawie decyzji, co jednak wymaga zbadania proporcji między stwierdzonymi naruszeniami prawa, a upływem czasu; nawet, jeżeli te skutki mają być wynikiem decyzji obarczonej kwalifikowaną wadą prawną. W nawiązaniu do powyższej myśli, Trybunał wskazał na konieczność przeprowadzania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP, ale również z uwzględnieniem wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad pewności prawa oraz zaufania obywatela do państwa. Jak z powyższego wynika, omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył ochrony ukształtowanych stanów prawnych, na podstawie których obywatel nabył prawo bądź ekspektatywę. Z uwagi zaś na zakres kontroli konstytucyjności, obejmujący pominięcie ustawodawcze, Trybunał nie przesądził o tym, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany aktualnie w art. 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin prekluzyjny, który ogranicza stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych obarczonych niektórymi innymi wadami. Trybunał zaznaczył jedynie, że ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych, służących realizacji wskazanych wartości konstytucyjnych. W cytowanym wyroku podkreślono również, że w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, zapadłych w podobnych sprawach Sąd przyjął, że do czasu określenia przez ustawodawcę przesłanki "znacznego upływu czasu", powodującej ograniczenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, nie jest możliwe jej konkretyzowanie przez sądy administracyjne w każdej indywidualnej sprawie poprzez wykładnię art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 in fine k.p.a. Okoliczność ta w istotnym stopniu ogranicza więc możliwość dokonania przez sądy wykładni zgodnej z Konstytucją, albowiem określenie okresu, którego upływ wyklucza stwierdzenie nieważności musi mieć charakter arbitralny, nie jest zaś możliwe w drodze czynności interpretacyjnych. Sąd zwracał przy tym uwagę, że u podstaw zajętego przez Trybunał Konstytucyjny stanowiska legła ochrona obywateli poszkodowanych aktami wywłaszczeniowymi oraz, że dotyczyło ono wyłącznie decyzji, które były podstawą nabycia prawa utraconego w wyniku aktów normatywnych pozbawiających prawa własności (wywłaszczenie, przejęcie z mocy prawa na własność Państwa), a zatem wyrok ten nie powinien mieć zastosowania do Skarbu Państwa, czy gminy, którzy nabyli prawa w następstwie wywłaszczenia lub komunalizacji (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 1 marca 2016 roku, sygn. akt I OSK 2566/15 i I OSK 2632/15; 8 marca 2016 roku, sygn. akt I 2631/15; 30 marca 2016 roku, sygn. akt I 2486/15; 14 grudnia 2016 roku, sygn. akt I OSK 2623/15; 10 maja 2017 roku, sygn. akt I OSK 1572/16). Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że również z przywołanych przez Skarżącego poglądów doktryny wynika, iż możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w związku z zakresowym wyrokiem sądu konstytucyjnego stwierdzającym niekonstytucyjność pominięcia ustawowego ograniczona jest do przypadków, w których Trybunał zrekonstruował określoną normę w sentencji swojego orzeczenia. Sytuacja taka nie zaistniała w niniejszej sprawie. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 roku ograniczył się do wskazania, w jakim zakresie art. 156 § 2 k.p.a. uznać należy za niezgodny z Konstytucją. Co więcej, Trybunał wprost wskazał, jak to już wcześniej podnoszono, że nie przesądza, jaki okres czasu uznać należy za sanujący wady określonej decyzji, a co za tym idzie, po upływie jakiego okresu nie będzie możliwe stwierdzenie jej nieważności. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że uwagi Trybunału Konstytucyjnego dotyczące ochrony praw nabytych czy też okresu funkcjonowania decyzji w obrocie prawnym, kierowane są do organów stosujących prawo w okresie poprzedzającym dokonanie przez ustawodawcę odpowiedniej zmiany art. 156 § 2 k.p.a. W ocenie sądu, podane przez Trybunał Konstytucyjny w punkcie 10.1 uzasadniania wyroku wskazówki, których łączne zaistnienie pozwala na odmowę stwierdzenia nieważności decyzji (funkcjonowanie decyzji w obrocie przez kilkadziesiąt lat, czyli domniemanie jej zgodności z prawem przez kilkadziesiąt laty, nabycie przez stronę prawa lub ekspektatywy oraz niedookreślony charakter przesłanki nieważności decyzji, której wykładnia ukształtowała się w orzecznictwie na długo po wydaniu decyzji) stanowią wskazówkę dla ustawodawcy ale nie dla organów administracji. Sąd podkreśla w tym miejscu, że w kolejnych punktach uzasadnienia sąd konstytucyjny wskazał wprost, że jego rozstrzygnięcie w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki, jak wskazał Sąd konstytucyjny, nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu (punkt 10.6 uzasadnienia). W punkcie 10.7 uzasadnienia Sąd konstytucyjny wskazał, że nie przesądza o tym, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany aktualnie w art. 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin prekluzyjny, ustawodawca dysponuje bowiem swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych. Przyjęcie argumentacji podniesionej w skardze oznaczałoby zatem, że Trybunał Konstytucyjny z jednej strony wskazał, iż przepis art. 156 § 2 k.p.a. w dotychczasowym brzmieniu pozostaje w systemie prawnym jako obowiązujący, a z drugiej strony upoważnił organy administracji do pomijania tego przepisu w szczególnych okolicznościach. Według sądu rozpoznającego sprawę, takie rozwiązanie stałoby w sprzeczności z podstawowymi zasadami porządku prawnego państwa, wynikającymi z przywołanych przez Skarżącego przepisów Konstytucji. Skarżący podnosił również, że ani w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, ani w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Ministra Gospodarki nie badano, czy na skutek decyzji nacjonalizacyjnej wypłacone zostało odszkodowanie. Skarżący w wypłacie odszkodowania upatrywał zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, które uzasadniałyby odmowę stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się do tego argumentu wskazać należy, że w sytuacji, w której nie zaistniała przesłanka pozwalająca na wznowienie postępowania, organ nie miał możliwości merytorycznego badania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie. Nie można zatem stawiać Ministrowi zarzutu, że w sytuacji, w której stwierdził, że nie zaistniała przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania, nie odnosił się do kwestii nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych przez decyzję, której nieważność stwierdzono decyzją objętą wnioskiem o wznowienie. Następnie przypomnieć należy, że decyzja Ministra Gospodarki z [...] września 1998 roku była przedmiotem kontroli sądowej zakończonej wyrokiem NSA z 14 września 2000 roku, sygn. akt IV SA 2324/98. Oddalając skargę wniesioną na tę decyzję NSA uznał m.in., że w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Zatem argumentację zawartą w skardze uznać należy, za próbę polemiki z uzasadnieniem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło