I SA/Wa 1502/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a inne kryteria, takie jak zasady współżycia społecznego, mogą wpływać na ocenę wniosku?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jedynym kryterium jest sytuacja materialna, a inne czynniki, jak zasady współżycia społecznego, nie mogą wpływać na ocenę wniosku. Koszty prywatnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, w tym kosztami postępowania sądowoadministracyjnego.
Stan faktyczny
Uczestnik postępowania J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie o wznowienie postępowania. Wnioskodawca przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na wysokie wydatki miesięczne, które pochłaniają całość dochodu. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a po wniesieniu sprzeciwu sprawa trafiła do Sądu. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację materialną wnioskodawcy i wysokość kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg U. T., M. T., A. K. i L. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2397/11 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. B. - uczestnik postępowania w sprawie ze skarg U. T., M. T., A. K. i L. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2397/11 - zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu z dnia 15 kwietnia 2013 r. o stanie rodzinnym, majątku i dochodach uczestnik postępowania podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. J. B. osiąga dochody ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł miesięcznie oraz z wynajmu nieruchomości w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast jego żona osiąga dochód z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. W skład majątku nieruchomego wnioskodawcy wchodzą dwa lokale mieszkalne o powierzchniach [...] m2 oraz [...] m2. J. B. posiada także samochód osobowy. Do stałych wydatków gospodarstwa domowego w skali miesięcznej wnioskodawca zaliczył: podatki od nieruchomości ([...] zł), czynsze opłacane od nieruchomości ([...] zł), opłaty za media ([...] zł), koszty spłaty kredytu ([...] zł), koszty spłaty karty kredytowej ([...] zł), leki i wizyty lekarskie ([...] zł) oraz wyżywienie ([...] zł). Oświadczył, że wydatki pochłaniają całość uzyskiwanego przez małżonków dochodu. Nadmienił, że w razie potrzeby udziela również pomocy siostrom. Stwierdził, że postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczy restytucji mienia objętego dekretem i wzgląd na zasady współżycia społecznego wymaga zwolnienia go od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 13 maja 2013 r. do akt sprawy dołączono kserokopie pism i dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów J. B., które złożył do akt sprawy o sygn. I SA/Wa 1503/12. Wśród dokumentów tych znalazły się w szczególności wyciągi z rachunków bankowych wnioskodawcy i jego żony w [...], na podstawie których można stwierdzić, że podane w opisanym wyżej oświadczeniu J. B. wielkości świadczeń emerytalnych są kwotami netto (zob. karty nr: 273, 279, 282, 285, 287 akt sprawy). Należy nadmienić, że uczestnik postępowania złożył do akt przedmiotowej sprawy trzy wypełnione i podpisane 15 kwietnia 2013 r. formularze PPF, w których przedstawił identyczne – opisane wyżej – dane dotyczące sytuacji rodzinnej, majątku i dochodów. W każdym z pism, przy których przesłał rzeczone formularze, wskazał, że wnioski składane są w związku z wezwaniami do uiszczenia wpisów od zażaleń na postanowienia z dnia 5 marca 2013 r. odrzucające zażalenia na postanowienia oddalające wnioski o wyłączenie sędziów. Podał zarazem, którego z trzech wydanych w tej dacie postanowień dotyczy każdy z wniosków. W rubryce nr 4 każdego z formularzy wniosków wskazał, że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r. odmówił J. B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis postanowienia doręczono uczestnikowi postępowania w dniu 22 maja 2013 r. W dniu 28 maja 2013 r. J. B. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu uczestnik postępowania podał, że w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1503/12 złożył wnioski o wyłączenie wszystkich referendarzy sądowych od orzekania w postępowaniach prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Wskazał, że referendarz sądowy, który wydał kwestionowane postanowienie przyznał, iż znał akta sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1503/12. Wnioskodawca stwierdził, że nierozpoznanie jego wniosku o wyłączenie referendarzy sądowych skutkuje nieważnością postępowania prowadzonego przez referendarza sądowego. Wystąpił o zobowiązanie go do usunięcia braków formalnych wskazanego wniosku. J. B. stwierdził także, że postanowienie z dnia 13 maja 2013 r. zostało sformułowane w ten sposób, iż nie wiadomo, co do którego z trzech złożonych przez niego wniosków odmówiono mu przyznania prawa pomocy. Wskazał również, że kwestionowanie przez niego postanowienie jest plagiatem postanowienia z dnia 5 kwietnia 2013 r. oraz zauważył, iż referendarz błędnie podał, że J. B. złożył skargę o wznowienie postępowania. Uczestnik postępowania zakwestionował ponadto uwzględnienie przez referendarza rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie dokumentów i oświadczeń złożonych w innej sprawie (w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1503/12 - przyp. Sądu). Wskazał w szczególności, że postanowienie z dnia 13 maja 2013 r. powinno być wydane na podstawie wyciągów z rachunków bankowych obejmujących inny okres. Zawnioskował zarazem o zobowiązanie go do usunięcia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wezwanie do przekazania dokumentów lub oświadczeń obrazujących jego aktualny na datę orzekania stan majątkowy. Uczestnik postępowania zarzucił następnie, że w postanowieniu referendarza sądowego pominięto fakt, iż uzyskiwany przez niego i jego żonę dochód całkowicie bilansuje się z wydatkami gospodarstwa domowego, co powoduje, że do jego dyspozycji nie pozostaje jakakolwiek wolna kwota. Wskazał, że kwestionowane postanowienie skupia się na uzyskiwanym dochodzie rodziny, całkowicie pomijając, że każdorazowo dochodom towarzyszą wydatki. Nadmienił, że prowadzi kilkadziesiąt postępowań sądowych, administracyjnych i sądowoadministracyjnych, w związku z czym jest zmuszony ponosić ponadnormatywne wydatki, na które został narażony wyłącznie wskutek wadliwej pracy organów [...]. J. B. zakwestionował także błędne w jego ocenie określenie w kwestionowanym postanowieniu zakresu wnioskowanego przez niego prawa pomocy. Wyjaśnił, że jego wnioski dotyczą przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego wskazanym, dotyczącym sędziów: Jolanty Dargas, Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewicz i Marty Kołtun-Kulik. Podał również w wątpliwość dokonane przez referendarza sądowego porównanie zobowiązań w postaci kosztów postępowania sądowego ze zobowiązaniami cywilnoprawnymi. Zarzucił wreszcie nieuwzględnienie przez referendarza sądowego, że złożony przez niego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zgodny z zasadami współżycia społecznego, ponieważ wszystkie jego starania dotyczą restytucji mienia, które w sposób niezgodny z prawem zostało przejęte przez Skarb Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 r. oddalił kolejny wniosek J. B. o wyłączenie sędziów. Na to postanowienie uczestnik postępowania także złożył zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia, czy też zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez stronę. W szczególności przedmiotem oceny Sądu rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy po sprzeciwie nie jest prawidłowość wyznaczenia do rozpoznania wniosku referendarza, który wydał zakwestionowane postanowienie. Chociaż złożenie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego skutkuje ponownym rozpatrzeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, a nie oceną prawidłowości postanowienia referendarza sądowego, to w realiach przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności należy jednak odnieść się do części z podniesionych w sprzeciwie zarzutów co do prawidłowości postanowienia z dnia 13 maja 2013 r. Ich wyjaśnienie determinuje bowiem zakres aktualnego orzekania Sądu w przedmiocie prawa pomocy. Wnioskodawca zarzuca, że na podstawie postanowienia z dnia 13 maja 2013 r. nie ma możliwości ustalenia, w zakresie którego z trzech złożonych wniosków zostało mu odmówione prawo pomocy. Kwestionuje także prawidłowość określenia zakresu, w jakim domaga się on przyznania prawa pomocy. Otóż, zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 ppsa). Prawo pomocy przyznawane jest więc w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza że przyznane zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika jest skuteczne od momentu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (przed wszczęciem postępowania lub w jego toku) poprzez cały dalszy tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie prowadzone pod sygn. akt I SA/Wa 1502/12, którego uczestnikiem jest J. B. prowadzone jest w sprawie ze skarg U. T., M. T., A. K. i L. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2397/11. W tym właśnie postępowaniu J. B. może domagać się przyznania prawa pomocy. Przekonanie wnioskodawcy co do tego, że skoro złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy na trzech odrębnych formularzach, zaznaczając zarazem, którego z kwestionowanych postanowień dotyczy każdy z nich, to Sąd, orzekając w przedmiocie prawa pomocy, powinien określić, którego z trzech wniosków dotyczy wydawane postanowienie, nie znajduje więc oparcia w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznaniu podlega bowiem wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1502/12, który złożony został na trzech identycznie zredagowanych formularzach PPF. Co zaś się tyczy zakresu, w jakim J. B. domaga się przyznania prawa pomocy, należy wskazać, że zakres orzeczenia w przedmiocie przyznania prawa pomocy determinuje żądanie strony określone w rubryce nr 4 formularza wniosku. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że uczestnik postępowania zaznaczył w tej rubryce, iż domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Chociaż w sprzeciwie z dnia 28 maja 2013 r. J. B. zakwestionował określenie w postanowieniu z dnia 13 maja 2013 r. wnioskowanej przez niego pomocy, to nie zmodyfikował jednak zakresu wniosku, uprzednio określonego w urzędowym formularzu. W tej sytuacji rozpoznanie przedmiotowego wniosku w innym zakresie stanowiłoby nieuprawnioną zmianę determinowanego wnioskiem strony zakresu rozstrzygnięcia, a w konsekwencji naruszałoby art. 243 § 1 zd. 1 ppsa, w świetle którego prawo pomocy może być przyznane stronie jedynie na jej wniosek. W dalszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 199 ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Stosownie do treści art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść art. 246 § 1 nie pozostawia wątpliwości, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku, a jedynym kryterium, od jakiego ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy ma charakter materialny. Jest nim brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Stąd też inne kryteria, jak np. wzmiankowane przez uczestnika postępowania zasady współżycia społecznego, nie mogą wpływać na ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z treści powołanego przepisu wynika również, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przy ocenie, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy Sąd bierze nie tylko pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów ale również stan majątkowy strony. Uczestnik postępowania ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotowy wniosek należałoby zatem uwzględnić, jeżeli wykazane przez J. B. stan rodziny, dochody i majątek uprawniałyby do twierdzenia, że bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i żony nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Ustalenie, czy zachodzi taka sytuacja wymaga określenia relacji kosztów postępowania w sprawie wszczętej skargą o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2397/11 do możliwości płatniczych wnioskodawcy. Otóż, obecnie - po wniesieniu zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 3 lipca 2013 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziów – J. B. zobowiązany jest do uiszczenia wpisu od tego zażalenia w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jest to najniższy dopuszczalny wpis w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 233 ppsa). Wysokość pozostałych opłat sądowych w postępowaniu wszczętym skargami U. T., M. T., A. K. i L. W. o wznowienie postępowania, jak wpisy od innych zażaleń, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi kasacyjnej, również nie przekroczy 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192, § 3 i § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przy tak kształtujących się opłatach sądowych brak jest podstaw aby przyjąć, że J. B. spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie ma także potrzeby, aby uczestnik postępowania przedstawiał kolejne oświadczenia, czy dokumenty źródłowe obrazujące jego możliwości płatnicze. Chociaż oświadczenie wnioskodawcy o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zostało złożone ponad cztery miesiące temu, to biorąc po uwagę charakter oraz wysokość osiąganych przez niego oraz jego żonę dochodów oraz majątek małżonków, na który składają się w szczególności dwa lokale mieszkalne, z których jednej jest wynajmowany, nie można przyjąć, że J. B. nie jest w stanie wygospodarować 100 zł na wpis od zażalenia na postanowienie z dnia 3 lipca 2013 r., czy też kwot niezbędnych na uiszczenie innych opłat sądowych, nawet przy założeniu, że zarządzeniami z dnia 25 marca 2013 r. zobowiązano go do uiszczenia trzech wpisów od trzech zażaleń na postanowienia z dnia 5 marca 2013 r. w kwotach po 100 zł (łącznie 300 zł). Otóż, zarówno J. B., jak i jego żona osiągają stały dochód ze świadczeń emerytalnych (wnioskodawca [...] zł netto miesięcznie, a jego żona [...] zł netto miesięcznie). Ponadto, wnioskodawca uzyskuje dochód w wysokości [...] zł, wynajmując jeden z dwóch należących do niego lokali mieszkalnych. Należy podkreślić, że uczestnik postępowania, zobowiązany do wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, nie zakwestionował w sprzeciwie z dnia 28 maja 2013 r. ustaleń referendarza sądowego dotyczących źródeł i wielkości dochodu oraz stanu majątkowego dwuosobowej rodziny. Poza wzmiankowanymi wyżej zarzutami dotyczącymi wadliwości wyznaczenia referendarza, sposobu określenia zakresu wniosku, uwzględnienia przez referendarza dokumentów i oświadczeń złożonych przez niego do innej sprawy, skupił się na nieuwzględnieniu okoliczności, że całość osiąganego w gospodarstwie domowym dochodu pochłaniana jest przez małżonków. Mając powyższe na względzie, należy przyznać, że wedle przedstawionego przez wnioskodawcę wyliczenia wydatków "w skali miesięcznej" rzeczywiście kwota wydatków w dwuosobowym gospodarstwie domowym praktycznie w całości pokrywa dochód małżonków. Trzeba jednak od razu zastrzec, że części z podanych wydatków nie można uznać za niezbędne, służące zaspokojeniu kosztów koniecznego utrzymania, a tylko takie mogą być uwzględnione podczas ustalenia możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Ponadto, nie wszystkim z podanych kwot wydatków można przyznać przymiot wiarygodności. Część z wykazanych przez wnioskodawcę źródeł wydatków została zaś w istocie przez stronę zdublowana. Otóż, po pierwsze wbrew wyrażonemu w sprzeciwie przekonaniu wnioskodawcy, a zgodnie ze stanowiskiem niekwestionowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym brak jest podstaw, aby w toku rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy przyjmować, że zobowiązania prywatnoprawne strony postępowania mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, w szczególności zaś przed obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 761/08. Niepublikowane. Dostępne: LEX nr 486700 oraz http://orzeczenia.nsa.gov.pl, z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 427/10, z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt I OZ 749/10 i z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OZ 535/10. Niepublikowane,. dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zauważyć, że w skład majątku nieruchomego wnioskodawcy wchodzą dwa lokale mieszkalne. Jeden z lokali zaspokaja potrzeby mieszkaniowe dwuosobowej rodziny, natomiast drugi jest wynajmowany i przynosi dochód. W sytuacji, gdy potrzeby mieszkaniowe wnioskodawcy i jego żony są zaspokojone, brak jest podstaw, aby zakwalifikować koszty spłaty kredytu hipotecznego, jako koszty koniecznego utrzymania rodziny Państwa B. Co więcej, należy zauważyć, że sam fakt udzielania J. B. kredytu bankowego świadczy o tym, że posiada on zweryfikowaną przez profesjonalną instytucję finansową, zdolność kredytową, a więc po uwzględnieniu podstawowych kosztów utrzymania jest w stanie zaoszczędzić część dochodu z przeznaczeniem na inne cele, w szczególności zaś kwotę niezbędną do uiszczania wpisu od zażalenia. Powyższe wywody nie oznaczają w żadnym wypadku, że Sąd bagatelizuje konieczność i wagę terminowej spłaty przez J. B. zobowiązań kredytowych. Jak już jednak nadmieniono, wydatki ponoszone przez stronę na spłatę zaciągniętego kredytu nie mają pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności zaś, gdy zaciągnięcie kredytu służyło pomnażaniu majątku wnioskodawcy. Po drugie, mając na względzie wykazane przez J. B. powierzchnie lokali mieszkalnych, stanowiących wszakże jego jedyny majątek nieruchomy, nie można uznać za wiarygodne oświadczenia, że kwota [...] zł ponoszona jest tytułem podatku od nieruchomości w skali miesięcznej. Należy nadmienić, że wedle informacji o zmianie opłat za lokal z połowy ubiegłego roku, której kserokopię dołączono do akt przedmiotowej sprawy, łączna kwota miesięcznych zobowiązań Państwa B. z tytułu podatku od nieruchomości za większy z posiadanych lokali wynosiła [...] zł. Po trzecie wreszcie należy zauważyć, że jako jedno ze źródeł wydatków gospodarstwa domowego strona wymienia koszty spłaty karty kredytowej w wysokości [...] zł miesięcznie. Tymczasem należy zauważyć, że fakt korzystania z karty kredytowej umożliwia J. B. dokonywanie operacji nie mających pokrycia w środkach posiadanych w momencie dokonywania płatności. Chociaż więc wnioskodawca comiesięcznie pokrywa koszty spłaty karty kredytowej, to najpierw, korzystając z przyznanego limitu, może nią kredytować wydatki gospodarstwa domowego, jak chociażby koszty wyżywienia, czy leków. Wbrew temu, czego próbuje dowieść uczestnik postęowania, dochód uzyskiwany przez niego i jego żonę nie jest zatem w całości bilansowany wydatkami na konieczne utrzymanie dwuosobowej rodziny. Biorąc przy tym pod uwagę ustaloną powyżej wysokość opłat sądowych w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że stan rodzinny, dochody i stan majątkowy J. B. pozwalają mu - bez uszczerbku koniecznego utrzymania - wygospodarować środki niezbędne do uiszczenia wpisów od zażaleń, a także innych ewentualnie należnych opłat sadowych. Ponoszenie kosztów postępowania przed sądem zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania strony postępowania. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu. Jak wykazano powyżej, ocena stanu rodzinnego, majątkowego i możliwości płatniczych J. B. nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło