I SA/Wa 1521/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1521/16 w sprawie ze skargi B.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń postanawia przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1521/16 oddalił skargę B.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń. Skarżąca B.J. pismem z dnia [...] listopada 2016 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2016 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Pełnomocnik z urzędu skarżącej w piśmie z dnia [...] marca 2017 r. (data nadania) zwrócił się z wnioskiem o sporządzenie oraz doręczenie uzasadnienia ww. wyroku. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie oraz doręczenie uzasadnienia ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że skarżąca nie złożyła wniosku o uzasadnienie ww. wyroku, tylko tego samego dnia sporządziła wniosek o przyznanie jej pomocy prawnej z urzędu. Skarżąca nie uczestniczyła w rozprawie poprzedzającej wydanie ww. wyroku pomimo faktu, że oczekiwała na wspomnianą rozprawę przed salą. Z uwagi na chorobę skarżącej tj. [...] oraz [...], nie była w stanie wejść na rozprawę w momencie jej wywołania przez protokolanta. Konsekwencją tego stanu rzeczy było wydanie wyroku bez wysłuchania stanowiska skarżącej oraz bez pouczenia jej co do sposobu zaskarżenia ww. wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jak wynika z art. 87 p.p.s.a., warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniesienie do sądu, w którym czynność miała być dokonana, pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), uprawdopodobnienie w tym piśmie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), równocześnie z wnioskiem dokonanie czynności, której nie dokonano w terminie (§ 4). Dodać w tym miejscu należy, że uprawdopodobnienie, o jakim mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie, który podlega ocenie Sądu. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że w terminie zakreślonym w art. 141 § 2 p.p.s.a. skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o uzasadnienie wyroku. Termin ten minął z dniem 29 listopada 2016 r. Skarżąca zwróciła się natomiast o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając kwestię dochowania terminu przez pełnomocnika strony należy wskazać, że ustanie przeszkody do spełnienia terminowej czynności procesowej, w tym przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik, ustanowiony w ramach prawa pomocy, dowiedział się, że został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 843/10 oraz z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OZ 206/15). Z oświadczenia pełnomocnika wynika, że w dniu 6 marca 2017 r. został powiadomiony o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej w niniejszej sprawie. Przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wynoszącego – zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. – 7 dni, ustała zatem z dniem, w którym pełnomocnik miał możliwość sporządzenia wniosku, nie później jednak niż 7 dni od dnia wyznaczenia do występowania w sprawie. Oznacza to, że przyczyna uchybienia terminu ustąpiła najpóźniej z dniem 13 marca 2017 r., zaś termin na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu upływał z dniem 20 marca 2017 r. Pełnomocnik skarżącej żądanie przywrócenia terminu wniósł do sądu w dniu 20 marca 2017 r., a zatem został on wniesiony w ustawowym terminie. Jednocześnie pełnomocnik dokonał uchybionej czynności procesowej, czyli złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku należy stwierdzić, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności, z przyczyn od niej niezależnych, nie mogła dokonać czynności w terminie. Przy czym Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w postanowieniu WSA w Olsztynie z dnia 2 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 922/14, iż pożądane jest zachowanie pewnego kompromisu polegającego na tym, by z jednej strony mieć na uwadze obiektywny miernik staranności, której można i trzeba wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, z drugiej zaś strony powstrzymanie się od nadmiaru formalizmu, by z tego powodu nie zamknąć stronie prawa do sądu. Zdaniem Sądu okoliczności wskazane we wniosku, a także okoliczności wynikające z akt sprawy, pozwalają na uznanie, że skarżąca nie ponosi winy w nieterminowym dokonaniu czynności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w stosunku do skarżącej orzeczono w dniu [...] grudnia 2013 r., że jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do [...] grudnia 2018 r. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że skarżąca cierpi m.in. na [...] oraz [...]. Powyższe prowadzi do wniosku, że powołane przez pełnomocnika okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącej oraz związane z tym funkcjonowanie w życiu codziennym są niezawinione przez skarżącą, a to uniemożliwia obciążenie jej negatywnymi skutkami niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznać należy, iż skarżącej nie można przypisać winy w niedochowaniu terminu w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a. Zasadnym było zatem przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W przeciwnym razie, w realiach niniejszej sprawy, doszłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.