I SA/Wa 1551/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-23

Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Iwona Kosińska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej, która nie została prawidłowo zastąpiona przez następców prawnych, jest decyzją nieważną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej, która w momencie jej wydania nie posiadała już przymiotu strony postępowania, stanowi rażące naruszenie prawa i jest podstawą do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Organ administracji publicznej ma obowiązek ustalić krąg stron postępowania, a w przypadku śmierci strony, wezwać jej następców prawnych. Niewykonanie tych obowiązków skutkuje wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości z 1972 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Skarżący zarzucili m.in. brak dobrowolnego odstąpienia nieruchomości i brak decyzji lokalizacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że organ pominął fakt śmierci jednego ze współwłaścicieli nieruchomości (Z. U.) przed wszczęciem postępowania nadzorczego i skierował decyzje do osoby nieżyjącej, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Agnieszka Miernik Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. K. i M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących R. K. i M. K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku M. i R. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1972 r., nr [...], o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] oraz [...], stanowiącej współwłasność M. K. i R. K. oraz Z. U. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. orzeczeniem z dnia [...] października 1972 r. orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej na planie pomiarowym sporządzonym w 1971 r. przez Miejską Pracownię Geodezyjną Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S., wpisanym do ewidencji składnicy geodezyjnej pod numerem [...] w dniu [...] października 1971 r. jako działki nr [...], stanowiącej współwłasność M. i R. K. oraz Z. U. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. wystąpili M. i R. K. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności wskazanego orzeczenia. W uzasadnieniu podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, aby badane orzeczenie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, gdyż zachowane zostały materialno-prawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia, a odszkodowanie przyznano na podstawie obowiązujących wówczas przepisów. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem M. i R. K. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu podnieśli, że w sprawie rażąco naruszono przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, albowiem ubiegający się o wywłaszczenie nie wystąpił do współwłaścicieli nieruchomości o jej dobrowolne odstąpienie, a nieruchomość wywłaszczono mimo braku decyzji lokalizacyjnej. Nadto biegli nie zostali powołani przez organ wywłaszczający. Minister Infrastruktury rozpatrując złożony wniosek stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ nadzoru wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Zatem celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie. Przy czym zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa. Tak więc o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu. Wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94, ze zm.). Minister wskazał na treść art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 4, art. 16, art. 21 oraz 22 tej ustawy i uznał, że nie zostały one naruszone. Na potwierdzenie swojego stanowiska Minister podniósł, że z orzeczenia z dnia [...] października 1972 r. wynika, że wywłaszczona nieruchomość była niezbędna dla wykonania zadań wynikających z planu gospodarczego, a zgodnie z decyzją Wydziału [...] w S. o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] grudnia 1971 r. nr [...] celem wywłaszczenia było [...]. Tak więc nie można zgodzić się z zarzutami wnioskodawców, że nieruchomość wywłaszczono mimo braku decyzji lokalizacyjnej. Ponadto ze zgromadzonego w sprawie w chwili rokowań materiału dowodowego nie wynikało, że przedmiotowa nieruchomość miała założoną księgę wieczystą bądź zbiór dokumentów. Brak było więc dokumentów potwierdzających prawa rzeczowe do nieruchomości, a tym samym istniały przeszkody w nabyciu jej w trybie cywilnoprawnym. Pomimo to, jak wynika z pisma [...] Przedsiębiorstwa [...] w W. z dnia [...] września 1968 r. oferty dobrowolnego odstąpienia nieruchomości zostały skierowane do współwłaścicieli nieruchomości, z tym że do R. K. za pośrednictwem pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym męża M. K. Jednakże na oferty nie udzielono odpowiedzi. W związku z tym organ nadzoru uznał, że wniosek [...] w S. z dnia [...] czerwca 1972 r. o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego przedmiotowej nieruchomości był uzasadniony. Dodatkowo Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. pismem z dnia [...] lipca 1972 r. poinformowało strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] lipca 1972 r. (zawiadomienie to spełniało wymogi określone w art. 16 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r.). W związku z czym organ uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia z dnia [...] października 1972 r. w części dotyczącej wywłaszczenia. Natomiast odnosząc się do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organ nadzoru stwierdził, że zgodnie z art. 21 w/w ustawy odszkodowanie ustalano na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Przy czym biegły ds. budownictwa inż. L. M., który w dniu [....] lipca 1968 r. sporządził opinię dotyczącą wyceny nieruchomości, był biegłym wpisanym na listę Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W., czyli - zgodnie z art. 21 ustawy - biegłym powołanym przez właściwy organ wojewódzkiej rady narodowej. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie zostały również naruszone przepisy dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania, gdyż została ona prawidłowo ustalona na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów wykonawczych. Jednocześnie w rozprawie - mimo zawiadomienia - nie wzięli udziału współwłaściciele nieruchomości. Nie odwoływali się także od orzeczenia wywłaszczeniowo-odszkodowawczego z dnia [...] października 1972 r., natomiast w piśmie z dnia [...] grudnia 1972 r. A. U. oraz R. i M. K. określili sposób wypłaty przyznanego odszkodowania. Ustalenie odszkodowania nastąpiło na podstawie art. 8 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. poprzez przyznanie współwłaścicielom odszkodowania za grunt po [...] za 1 m2, tj. jak za grunt [...]. Zatem organ nadzoru uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] października 1972 r. również w części dotyczącej odszkodowania. Jednocześnie podkreślił, że stosownie do treści art. 22 powołanej ustawy orzeczenie z dnia [...] października 1972 r. zawiera ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, wskazuje na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, zawiera ustalenia odnośnie odszkodowania, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych. Wobec czego w niniejszej sprawie nie można stwierdzić naruszenia przesłanek ustawowych wymogów wywłaszczenia, a stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jako wyjątek od określonej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, następuje tylko wtedy, gdy bezspornie ustalone zostało istnienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze, organ nadzoru utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. i R. K. W uzasadnieniu podtrzymali w całości zarzuty zawarte w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji I instancji, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Zarzucili zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 7, 77 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3, 6, i 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana przez Sąd analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego doprowadziła do uwzględnienia skargi, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesiono. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja musi zostać uchylona ponieważ powziął uzasadnioną wątpliwość, czy decyzja ta oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. nie są obarczone wadą nieważności, a zatem czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa dające podstawę do stwierdzenia nieważności kontrolowanego rozstrzygnięcia, a fakt ten został zupełnie pominięty przez Ministra Infrastruktury, mimo że powinien on posiadać wiedzę, że jeden ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości Z. U. zmarł jeszcze przed wszczęciem postępowania nadzorczego, a mimo to organ w postępowaniu zarówno I, jak i II instancji uczynił osobę nieżyjącą stroną postępowania nadzorczego. Przesłankę tę zaś na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu. W aktach sprawy nie ma co prawda aktu zgonu Z. U., jednakże fakt ten wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy dokumentu, czyli pisma żony Z. U. z dnia [...] lipca 1993 r., w którym A. U. napisała, że "Mąż zmarł, ja sama wykończyłam się nerwowo..." (k-79 akt adm. tom II). Nadto umknął uwadze organu rozpatrującego sprawę fakt, że w aktach sprawy dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości znajdują się dokumenty, z których wynika, że zarówno wnioskodawczynią tego postępowania, jak i stroną, do której organy kierowały wydane w sprawie rozstrzygnięcia, była A. U., mimo że współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości był jedynie Z. U. Wnioskować z tego faktu należy, że jeśli organy prawidłowo prowadziły postępowanie zwrotowe, to uczyniły A. U. stroną postępowania jako następcę prawnego Z. U. Niestety w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które umożliwiłyby jednoznaczne rozstrzygnięcie wątpliwości powziętych przez Sąd przy rozpatrywaniu sprawy. Wątpliwości tych nie udało się także wyjaśnić na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] marca 2011 r. ze względu na nieobecność na tej rozprawie stron postępowania. Przypomnieć należy, że jeśli decyzja organu została skierowana do osoby zmarłej, to takie naruszenie prawa nie daje Sądowi żadnego wyboru i powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (tak samo Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 151/09 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 532/07). Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie, wyrażona w art. 10 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 kpa organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 kpa daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 kpa, szczególne znaczenie także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienie lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty, czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 kpa). W przypadku zaś, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 kpa okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, to należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczanie wyłącznie takim osobom decyzji. Jeżeli zaś organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 i 5 kpa, art. 97 § 1 pkt 1 kpa bądź art. 105 kpa, czy też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala na ewentualne jej uchylenie, jeżeli jest ona badana w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności pozwala na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji, w szczególności na etapie postępowania odwoławczego. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Jeśli doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych (por. wyroki NSA z 27 kwietnia 1983 r. II S.A. 261/83, LEX 10693; z 14 listopada 2001 r. I S.A. 2462/99, LEX 82653; wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2006 r. IV S.A/Wa 1973/05, LEX 258282; Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA, sygn. 261/83 - OSPiKA 1984 r., Z. 5, poz. 108). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd orzekający stwierdził, że jak wynika z powołanych wyżej okoliczności, Minister Infrastruktury skierował zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. do Z. U., który prawdopodobnie zmarł przed dniem [...] lipca 1993 r. Wydając zaskarżone decyzje organ nadzoru nie miał świadomości faktu śmierci Z. U. Nie zmienia to jednak faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu nadzoru skierowane zostało najprawdopodobniej do osoby już nieżyjącej. Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Niewątpliwie okoliczność śmierci Z. U. winna być wzięta pod uwagę przez organ nadzoru. Niestety organ nadzoru w ogóle nie powziął żadnych prawem przewidzianych w tych okolicznościach działań i pominął ten istotny dla sprawy fakt całkowitym milczeniem. Jeżeli zaś w trakcie postępowania administracyjnego organ powziął informację, że strona utraciła zdolność prawną (np. na skutek jej śmierci), to organ ten zobowiązany jest podjąć stosowne czynności procesowe mające na celu ustalenie kręgu osób, które należy wezwać do udziału w sprawie jako następców prawnych zmarłej strony. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania i adresatami wydanych decyzji winni być następcy prawni zmarłej osoby. Oznacza to, że organ nadzoru wadliwie i nieprawidłowo przeprowadził postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie, przez co naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 28, art. 30 § 4 i 5, art. 97 § 1 pkt 1 i art. 109 kpa, które to naruszenie prawa daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy, która by wprost regulowała kwestię skutków prawnych skierowania decyzji do osoby zmarłej. Zmarły nie może jednak mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. W stosunku do osoby zmarłej nie można ani wszcząć postępowania, ani prowadzić postępowania, ani przyznać jej lub odmówić przyznania określonych praw lub roszczeń, ani skierować do osoby zmarłej decyzji. Jeśli w sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że decyzja ta kierowana została do osoby niebędącej stroną w sprawie. W powołanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, ugruntowany jest już pogląd, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która w chwili wydania decyzji nie miała już przecież przymiotu strony, jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Wadliwość natomiast zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury polega na tym, że mimo znajdujących się w aktach sprawy informacji pominął ten fakt i nie podjął żadnych działań w kierunku jego potwierdzenia i udokumentowania oraz ewentualnie wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji administracyjnej, a w uzasadnieniu wydanej decyzji nie wyjaśnił swojego stanowiska i kwestię tę pominął całkowitym milczeniem. Stwierdzenie takich wad formalnych postępowania nadzorczego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zapadłej w postępowaniu nadzorczym decyzji administracyjnej. Rozpatrując ponownie sprawę organ nadzoru przede wszystkim uzupełni zebrany w sprawie materiał dowodowy o odpis aktu zgonu Z. U. oraz odpis postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku właściwego sądu powszechnego (lub potwierdzone za zgodność kserokopie tych dokumentów). Na podstawie tych dokumentów prawidłowo ustali aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Po prawidłowym ustaleniu faktu śmierci Z. U. oraz obecnego kręgu stron postępowania, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa oraz postawione przez skarżących zarzuty, organ dokona ponownie oceny prawidłowości wydanej przez Ministra Infrastruktury decyzji. Biorąc natomiast pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, a także wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, organ nadzoru przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło