I SA/Wa 1561/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-12

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Magdalena Durzyńska, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, ustalone na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinno zostać powiększone o podatek VAT, jeśli wywłaszczony podmiot jest czynnym podatnikiem VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, ustalone na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie powinno być powiększone o podatek VAT. Przepisy te określają wartość rynkową nieruchomości jako podstawę odszkodowania, a wartość ta jest ustalana na podstawie cen transakcyjnych, które z natury nie zawierają podatku VAT. Obowiązek zapłaty VAT przez wywłaszczonego podatnika jest wtórny i nie wpływa na rynkową wartość nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki "M. B." Z. & B. Sp. J. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za nieruchomość przeznaczoną pod budowę obwodnicy. Spółka domagała się powiększenia ustalonego odszkodowania o podatek VAT, argumentując, że jako czynny podatnik VAT, czynność wywłaszczenia stanowi dla niej dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, a brak uwzględnienia tego podatku w odszkodowaniu prowadzi do jej uszczerbku. Organy administracji oraz sąd uznały, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują takiej możliwości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "M. B." Z. & B. Sp. J. z siedzibą w A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Decyzją z [...] marca 2014 r. , wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz, 267, dalej : "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. B. Z. & B. (dalej : "Skarżąca") od decyzji Wojewody [...] (dalej : "Wojewoda") z dnia [...] sierpnia 2013 r. orzekającej o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] złotych na rzecz Skarżącej z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w gminie A., obręb [...] m. A., oznaczonej jako działki [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha (dalej : "Nieruchomość") przeznaczonej pod budowę obwodnicy A. w ciągu drogi krajowej nr [...] i drogi ekspresowej [...] oraz zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna, Minister Infrastruktury i Rozwoju (Minister) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym : Decyzją z Wojewody z [...] grudnia 2012 r. zmienioną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lutego 2013 r. Nieruchomość została przeznaczona po budowę obwodnicy A. w ciągu drogi krajowej nr [...] i drogi ekspresowej [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. w oraz art. 12 ust. 4, ust. 4a, i ust. 5, art. 18 ust. 1 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 687, dalej :"specustawa"), art. 132 ust. 1a, ust. 2, i ust. 3 oraz art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz.651 ze zm., dalej "u.g.n.") Wojewoda ustalił wartość Nieruchomości na kwotę [...] złotych oraz odszkodowanie na rzecz Skarżącej w wysokości tejże kwoty jak również zobowiązał Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty powyższego odszkodowania. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przywołał decyzję Wojewody z [...] grudnia 2012 r. Następnie przytoczył brzmienie art. 12 ust. 5 o 18 ust. 1 specustawy oraz art. 134 ust. 1 u.g.n. oraz wyjaśnił, że w sprawie sporządzony został operat szacunkowy z 24 lipca 2013 r. stosownie do uregulowań zawartych w par. 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r., zmienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011 r. (Dz. U. nr 165, poz. 985, dalej : "Rozporządzenie"). Wojewoda wskazał, że w sporządzonym operacie biegły ustalił, iż Nieruchomość powstała z podziału działki zabudowanej kompleksem budynków o przeznaczeniu produkcyjno-handlowym Skarżącej, Otoczenie Nieruchomości stanowią tereny rolne oraz rozproszona zabudowa zagrodowa. Na działce nr [...] znajduje się przewód telefoniczny podziemny, który nie podlega wycenie i zostanie przebudowany w ramach inwestycji drogowej. Na działce stwierdzono ogrodzenie z siatki na metalowych slupach 4cm x 4cm oraz drzewostan 10 sztuk o średnicy 0,02m. teren działku został podniesiony do wysokości 4m warstwą żwiru o grubości 20 cm na całości. Wojewoda wyjaśnił następnie, że jak wynika z operatu, w celu zastosowania odpowiedniego sposobu wyceny wynikającego z par. 36 ust. 1 lub 4 Rozporządzenia przeprowadzono analizę lokalnego rynku nieruchomości przeznaczonych na cele inwestycyjne oraz z uwagi na znacznie mniejszą liczbę transakcji, analizę lokalnego i regionalnego rynku nieruchomości drogowych. Rzeczoznawca dokonując analizy lokalnego i regionalnego rynku nieruchomości drogowych stwierdził, że brak jest dostatecznej liczby transakcji nieruchomościami drogowymi podobnymi do nieruchomości wycenianej pod względem badanych cech oraz ustalił, że średnia cena transakcyjna za 1m2 kształtuje się na poziomie [...] złotych. W dalszej kolejności biegły przeanalizował rynek nieruchomości gruntowych przeznaczonych na cele inwestycyjne i ustalił że średnia cena analizowanych nieruchomości wynosiła [...] złote za 1m2. Oznacza to, że przeznaczenie Nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia nie powoduje zwiększenia jej wartości. W związku z powyższym do wyceny Nieruchomości zastosowano procedurę wynikając z par. 36 ust. 1 Rozporządzenia i określono wartość przedmiotowej nieruchomości w podejściu porównawczym, metodą porównywania parami, na kwotę [...] złotych za m2. Wartość szacunkowa działki nr [...] została określona z wykorzystaniem cen transakcyjnych nieruchomości podobnych na cele inwestycyjne, których cechy fizyczne w zakresie poziomu wody gruntowej oraz warunków w otoczeniu nie wymagały podnoszenia poziomu terenu o około 4m. W związku z powyższym szacunkowa wartość utwardzenia powierzchni działki została określona na podstawie cennika i parametrach technicznych jak dal dróg i placów lokalnych z gruntów piaszczystych. Wartość ogrodzenia została określona na podstawie podejścia kosztowego, metody kosztów odtworzenia techniki elementów scalonych z uwzględnieniem zużycia technicznego wg stanu na dzień wyceny. Wartość drzewostanu ustalono na podstawie cennika szacowania wartości roślin sadowniczych na plantacjach towarowych oraz upraw w ogrodach działkowych i przydomowych przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczenia autorstwa K. Zmarlickiego, Warszawa 2011. Uwzględniając powyższe uwarunkowania biegły w sporządzonym operacie określił wartość Nieruchomości na kwotę [...] złotych. Organ wskazał następnie, że Skarżąca po zapoznaniu się z operatem wniosła do niego zastrzeżenia wskazując, że poziom cen ustalony został na podstawie transakcji nieruchomościami, które położone są z dala od głównych arterii komunikacyjnych i na terenach niemożliwych do wykorzystania na takie cele, na jakie przeznaczona była Nieruchomość, wskazano, że parametry wywłaszczonej Nieruchomości a także sporządzony projekt zagospodarowania terenu na potrzeby funkcjonującego zakładu nie zostały w prawidłowy sposób uwzględnione jak również podniesiono zarzut zaniżenia wartości podniesienia terenu działki [...], zaniżenia wartości plantowania terenu oraz przyjęcie zużycia technicznego w wysokości 5% zasypki ziemią i żwirem. Zawnioskowano też o powiększenie ustalonego odszkodowania o należny podatek VAT z uwag na fakt, że podmiotem wywłaszczonym jest spółka będąca podatnikiem podatku VAT. Rzeczoznawca uwzględnił zastrzeżenia dotyczące zaniżenia wartość podniesienia terenu oraz zarzut dotyczący 5% zużycia technicznego. W piśmie z dnia 24 lipca 2013 r. uzasadnił przyjętą próbkę transakcji nieruchomościami podobnymi do wycenianej. Odnośnie uwzględniani podatku VAT w należnym odszkodowaniu wyjaśnił, że zgodnie z puntem 11 operatu określona wartość nieruchomości nie zawiera opłat lokalnych i podatku VT: Wojewoda powiadomił stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, przy czym żadna ze stron nie wniosła dodatkowych zastrzeżeń. Organ pierwszej instancji, uznał, że weryfikacja operatu szacunkowego wykazała, że został on sporządzony zgodnie z przepisami prawa i może stanowić materiał dowodowy w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania. Skarżąca wniosła od powyższej decyzji odwołania wnosząc o jej uchylenie w części w jakiej pomija powiększenie należnego odszkodowania o podatek od towarów i usług, wskazując, że zaskarżona decyzja pomija w komparycji wskazanie, że należne odszkodowanie podlega powiększeniu o podatek VAT na zasadach przewidzianych ustawą o VAT mimo jednoznacznego wskazania tego obowiązku w uzasadnieniu decyzji i w uzupełnieniu operatu szacunkowego. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że zgodnie z jednoznacznym stanowiskiem biegłego, ustalona została cena netto i w zależności od przepisów podatkowych (ustawa o podatku od towarów i usług ) cena ta powinna zostać powiększona o należny VAT. Skarżąca podkreśliła następnie, że jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT; zaś czynność wywłaszczenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT jest dostawą towarów. W przedmiotowej sytuacji nie zachodzą również okoliczności stanowiące podstawę do zwolnienia wywłaszczenia z podatku VAT wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Przedmiotem dostawy są bowiem tereny budowlane dla których plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zabudowę. Taka czynność, zgodnie z art. 7 ust 1 pkt w związku z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w wysokości 23%. Wskazana cena winna zatem być powiększona o podatek VAT. Opisaną na wstępie decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naliczenia podatku VAT Minister wskazał, że podatek VAT związany z transakcją kupna-sprzedaży nieruchomości oraz inne podatku i opłaty nakładane prze państwo stanowią jedno z narzędzi polityki fiskalnej państwa i powinny być traktowane wyłącznie jako element wpływu państwa na wolny rynek. Podatki i inne opłaty nie są efektem gry rynkowej między nabywca a zbywcą i nie stanowią także efektu wzajemnego oddziaływania na siebie popytu i podaży a tym samym nie mogą być traktowane jako element wykreowany przez wolny rynek, lecz jako element warunków sprzedaży. Z uwagi na powyższe podatek VAT jak również inne podatku czy opłaty powinny być traktowanej jako jeden z kosztów zawarcia transakcji (np. tak samo jak prowizja dla pośrednika, której ciężar tak samo jak podatek VAT z reguły jest przenoszony na kupującego), który odliczany jest od ceny transakcyjnej a nie jako integralny element tej ceny. Tym samy określona przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym wartość rynkowa przedmiotu wyceny może być traktowana jako wartość nie obejmująca podatki i opłat lokalnych oraz innych obciążeń związanych z realizacją umowy tylko taka bowiem sytuacja gwarantuje, że tak określona wartość będzie najlepszym odzwierciedleniem sytuacji panującej na wolnym rynku i nie będzie zawierała w sobie czynników nie będących de facto czynnikami rynkowymi. Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do tutejszego sądu zarzucając w niej naruszenie : a. art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez błędne zastosowanie norm wynikających z tych przepisów, b. art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy 2006/112/We Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości lokalnej, poprzez bezpodstawne niezastosowanie normy wynikającej z tego przepisu, c. naruszenie art. 1 ust. 2 wskazanej wyżej dyrektywy poprzez bezpodstawne niezastosowanie normy wynikającej z tego przepisu, d. naruszenie art. 32 ust. 2 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie normy wynikającej z tego przepisu. Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji zgodnej z jej stanowiskiem. W uzasadnieniu wskazała, że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia niezabudowanej działki gruntu dla której plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zabudowę winno uwzględniać wartość nieruchomości powiększoną o podatek VAT w wysokości 23%. Przywołując brzmienie art. 128 ust. 1 u.h.n. Skarżąca wskazała, że odszkodowanie winno zostać ustalone jak za odebrane prawa własności bez żadnych obciążeń. Przepis ten nie zawiera możliwości odliczenia VAT z kwoty należnego odszkodowania, natomiast odszkodowanie wypłacone bez uwzględnienia stawki podatku VAT stanowiącej część wartości nieruchomości trudno jest uznać podatnikowi za rekompensujące wartość Nieruchomości. Skarżąca wskazała, że w uzasadnieniu decyzji Wojewody przywołano stanowisko rzeczoznawcy z którego wynika, że w cenach transakcyjnych stanowiących podstawę określenia wartości rynkowej nieruchomości należy stosować ceny transakcyjne nie zawierające podatku VAT to jest ceny netto. W konsekwencji, w ocenie Skarżącej, z powyższego wynika, że została ustalona cena netto i w zależności od przepisów podatkowych cena ta powinna zostać powiększona o należny podatek VAT. Skoro w tym przypadku właścicielem Nieruchomości był zarejestrowanym czynny podatnik VAT a Nieruchomość była związana z działalnością opodatkowaną, organ wydając decyzję dopuścił się naruszenia jednej z głównych norm podatku od towarów i usług nie uwzględniając art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług zawierającej definicję podatnika. Przywołując orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyroki C-291/92 z 4 października 1005 r. oraz C-180/10 i C-181/10 z 15 września 2011 r. ) Skarżąca podkreśliła, że będzie zobowiązana do uiszczenia podatku VAT z tytułu przeniesienia Nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie wywłaszczenia. Zatem odszkodowanie nie uwzględniające podatku VAT w momencie przyznania go Skarżącej zostanie jeszcze uszczuplone o podatek. Skarżąca podniosła, że będzie musiała wykazać podatek VAT mieszczący się w uzyskanym odszkodowaniu, co doprowadzi do powstania po jej stronie niewspółmiernej szkody. Skarżąca podkreśliła, że podatku VAT, zgodnie z zasadą neutralności nie można uznać za element cenotwórczy, podatnik zaś nie może być obciążony ekonomicznym ciężarem podatku VAT. Stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oznacza przerzucenie istotnej części ciężaru związanego z wywłaszczeniem na podatnika. Dwukrotne pomniejszenie wartości gruntu po datku VAT Do czego dojdzie na skutek nieuwzględnienia należnego podatku VAT w wysokości odszkodowania oraz na skutek obowiązku odprowadzenia podatku do Urzędu Skarbowego jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego wynikającą z art. 2 i ar. 7 Konstytucji. Podsumowując Skarżąca wskazała, że odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia niezabudowanej działki gruntu dla której plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje możliwość zabudowy powinno uwzględniać podatek VAT w wysokości 23%, co jest zgodne z zasadną neutralności wynikającą z art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady oraz faktem, że Skarżąca będzie zobowiązana zapłacić podatek VAT z tytułu wywłaszczenia działki, co wskazuje na szkodę po stronie podatnika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasdna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy ustalając wysokość odszkodowania z tytułu pozbawienia Skarżącej prawa własności nieruchomości, organ winien powiększyć kwotę wskazaną w operacie szacunkowym sporządzonym o podatek VAT. Na wstępie sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że w pełni podziela wyrażony przez Skarżącą pogląd, że pozbawienie Skarżącej prawa własności nieruchomości w trybie specustawy w zamian za odszkodowanie uznać należy za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, ze zm., dalej : "u.p.t.u."). Rację ma również Skarżąca wskazując, że w sytuacji, w której czynność taka dokonywana jest przez podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.t.u. (którym niewątpliwie jest Skarżąca), podlega ona opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, chyba że z mocy przepisów szczególnych takich jak przywołany przez Skarżącą art. 43 ust. 1pkt 9 u.p.t.u. dana czynność z uwagi na jej przedmiot zwolniona jest z podatku. Za uzasadnione należy również uznać uwagi Skarżącej dotyczące zasady neutralności podatku od towarów i usług wynikającej zarówno z Dyrektywy 2006/112/WE RADY z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1, ze zm., dalej : "Dyrektywa"). Jednak, celem ustalenia, czy zaskarżona decyzja narusza przywoływane przez Skarżącą przepisy u.p.t.u. oraz Dyrektywy rozważyć należy w pierwszej kolejności na podstawie jakich przepisów i dla jakiego celu decyzja ta została wydana. Stosownie do przepisów specustawy, do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18. Oznacza to, ustalając wysokość odszkodowania organy zobowiązane były do zastosowania przepisów u.g.n. Zgodnie z art. 134 ust. 1 u.g.n. podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135 u.g.n., wartość rynkowa nieruchomości. Zasady dokonywania wyceny nieruchomości, a w konsekwencji ustalenia ich wartości rynkowej, zawarte są w Dziale IV u.g.n. zatytułowanym "Wycena nieruchomości". Przed przystąpieniem do dalszych rozważań wskazać należy, że z art. 149 u.g.n. wynika, iż przepisy działu IV stosuje się do wszystkich nieruchomości, bez względu na ich rodzaj, położenie i przeznaczenie, a także bez względu na podmiot własności i cel wyceny, z wyłączeniem określania wartości nieruchomości w związku z realizacją ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Oznacza to, że zasady zawarte w u.g.n. dotyczące określenia wartości nieruchomości dla potrzeb ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się jednakowo wobec wszystkich podmiotów, niezależnie od tego, czy są one podatnikami podatku od towarów i usług czy też nie, jak również niezależnie od tego, czy podmiot pozbawiony prawa własności jest osobą fizyczną (w odniesieniu do której art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 26 lipca 1001 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje, że odszkodowanie wypłacone w trybie przepisów u.g.n. wolne jest od podatku) czy też prawną (w stosunku do której przepisy ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych takiego rozwiązania nie zawierają). Sąd podkreśla w tym miejscu, że przepis ten ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Oznacza on bowiem, że uregulowania wynikające z przepisów ustaw podatkowych pozostają bez wpływu na sposób ustalenia wartości rynkowej nieruchomości. Rozwinięciem zasady wynikającej z powyższego przepisu jest art. 151 u.g.n. zgodnie z którym wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku. We wskazanych przepisach, ani w żadnych innych nie ma mowy o tym, że do kwoty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia (przejęcia z mocy prawa) dodaje się kwotę należnych podatków oraz danin. W tym zakresie powołana regulacja jest jednoznaczna. Potwierdzenie takiego stanowiska znaleźć można również w zapisie § 11 Rozporządzenia, który przesądza o tym, iż przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości w podejściu dochodowym nie uwzględnia się amortyzacji, kredytu i jego kosztów, podatku dochodowego oraz innych opłat i podatków związanych ze sprzedażą nieruchomości. Wprawdzie powyższy zapis dotyczy podejścia dochodowego, a nie porównawczego, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie, jednakże zarówno podejście dochodowe jak i porównawcze prowadzi do określenia wartości rynkowej, a zatem podstawowe zasady ich stosowania muszą być jednakowe. Skoro w podejściu dochodowym podstawą określania wartości są dochody wskazane na m. in. na podstawie czynszów i wydatków operacyjnych, których poziom przyjmujemy bez VAT-u, to analogicznie w podejściu porównawczym "ceny transakcyjne" stanowiące podstawę określania wartości rynkowej nie powinny zawierać podatku VAT. Oznacza to, że przepisy u.g.n. nie przewidywały możliwości powiększenia wysokości odszkodowania o kwotę podatku VAT. Dlatego Sąd nie podziela zarzutu skargi, iż wysokość odszkodowania powinna być powiększona o podatek VAT w wysokości 23 %. Organ administracji publicznej działa na podstawie przepisów prawa, a te takiej możliwości powiększenia odszkodowania na etapie wydawania władczej decyzji administracyjnej w ogóle nie przewidują. W ocenie Sądu sytuacja taka nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą słusznego odszkodowania za wywłaszczenie wyrażoną w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości (art. 134 ust. 1 ugn w zw. z art. 20 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 roku ). Już z samego określenia "wartość rynkowa nieruchomości" jednoznacznie wynika, że jest to wartość określona na podstawie czynników rynkowych. Tym samym przy wyliczaniu wartości rynkowej nieruchomości, brane są pod uwagę ceny transakcyjne będące efektem wzajemnego oddziaływania na siebie sił popytu i podaży. Zgodzić należy się z organem II instancji, że ewentualny obowiązek zapłaty przez Skarżącą podatku VAT od odszkodowania nie ma wpływu na wartość rynkową nieruchomości. Inaczej mówiąc, z tego powodu wartość rynkowa nieruchomości nie rośnie. Wtórne w stosunku do odszkodowania obowiązki publicznoprawne Skarżącej związane z podatkiem, nie mogą przekładać się na ocenę odszkodowania w kategoriach słuszności, jeśli jego wysokość odzwierciedla wartość rynkową utraconego prawa. Reasumując brak jest jakichkolwiek podstaw do takiej interpretacji norm zawartych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, które na etapie ustalania odszkodowania nakazywałyby powiększenie odszkodowania o podatek VAT. Polskie prawo wywłaszczeniowe ogranicza wysokość odszkodowania do wartości nieruchomości (pomijając przewidziane ustawowo dodatki np. 5 % z tytułu niezwłocznego wydania nieruchomości). Skarżąca podnosiła w skardze zarzuty naruszenia przepisów u.p.t.u. oraz przepisów Dyrektywy. Sąd zarzuty te uznaje za nieuzasadnione. Jak już wyżej wskazano, organy obu instancji określając wysokość odszkodowania należnego Skarżącej opierały się na przepisach u.g.n. nie przewidujących możliwości uwzględnienia podatków w kwocie odszkodowania. Mając powyższe pod uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło