I SA/Wa 161/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka- Płaczkowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi A. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m. [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 29/16 1. wymierza Prezydentowi m. [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m. [...] na rzecz A. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. A. L. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m. [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 29/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m. [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpatrzenia wniosku z dnia 25 sierpnia 2014 r. w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. hip. jako "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżąca wskazała, że Prezydent nie wykonał powołanego na wstępie wyroku oraz nie podjął żadnych czynności w celu zakończenia przedmiotowej sprawy, mimo że termin wyznaczony przez Sąd upłynął w trzecim kwartale 2016 r. Dlatego też pismem z dnia 17 października 2017 r. skarżąca wezwała organ do niezwłocznego wykonania ww. wyroku, jednak wezwanie to pozostało bezskuteczne, co świadczy o rażącym ignorowaniu przez organ przepisów prawa. Wobec powyższego skarżąca wniosła o: 1) wymierzenie Prezydentowi grzywny w maksymalnej wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 2) przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm., dalej powoływana jako ppsa). W odpowiedzi na skargę Prezydent opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że po ustaleniu wszystkich stron postępowania podjęte zostaną dalsze czynności mające na celu określenie daty przejścia przedmiotowej nieruchomości pod inwestycje i ustalenie czy spełnia przesłanki wynikające z przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi z dnia 19 grudnia 2017 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 29/16, skarżąca pismem z dnia 17 października 2017 r. wezwała Prezydenta do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego wyroku Prezydent nie rozpoznał opisanego na wstępie wniosku odszkodowawczego. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 2000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd (termin ten upłynął w dniu 29 września 2016 r.). Przy czym wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę prawie dwuletni okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 22 marca 2016 r., jak również to, że Prezydent działa w sprawie opieszale, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłuża termin jej załatwienia. Tymczasem, stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje on wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Jednocześnie Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Natomiast wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Przy dokonywaniu tej oceny Sąd wziął bowiem pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz fakt, że od wpływu do organu odpisu prawomocnego wyroku z dnia 22 marca 2016 r. oraz zwrotu akt administracyjnych sprawy do dnia złożenia przez stronę niniejszej skargi Prezydent nie czynił praktycznie żadnych działań mających odzwierciedlenie w aktach sprawy a zmierzających do rozpoznania wniosku odszkodowawczego. Zdaniem Sądu brak jest obecnie wystraczająco usprawiedliwionych podstaw uzasadniających przyznanie na rzecz skarżącej od organu tytułem zadośćuczynienia za zaistniałe opóźnienie ustalonej na podstawie art. 154 § 7 ppsa sumy pieniężnej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również treść skargi nie pozwalają bowiem na przyjęcie, by skarżąca na skutek niewykonania powołanego wyroku z dnia 22 marca 2016 r., a wobec czego nierozpoznania przez organ wskazanego wniosku odszkodowawczego w terminie zakreślonym w tym wyroku doznała uciążliwości wymagającej zadośćuczynienia poprzez przyznanie jej sumy pieniężnej. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 zd. drugie ppsa, w pkt 3 - na podstawie art. 151 w zw. z art. 154 § 7 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa.