I SA/Wa 1624/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 37/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 20.000 (dwadzieścia tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz P. S. sumę pieniężną w kwocie 5.000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz P. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. S. pismem z 3 lipca 2017 r. wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 37/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" dz. nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny, zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Ponadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że sprawa została wszczęta wnioskiem z 25 lipca 2011 r. i do dnia wniesienia skargi nie została załatwiona. Prawomocnym wyrokiem z 28 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 37/13 Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Sąd organ nie podjął stosownych czynności w celu zakończenia sprawy. Z tego względu, pismem z dnia 4 listopada 2013 r. skarżący wezwał Prezydenta W. do wykonania wyroku. Z powodu dalszej bezczynności organu, skarżący wniósł skargę w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r., wraz z wnioskiem o ukaranie organu grzywną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3142/13 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo wymierzenia grzywny Prezydent W. nadal nie wykonał wyroku Sądu. Z tego względu, skarżący po raz kolejny wniósł skargę w przedmiocie niewykonania wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 37/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2595/14 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2.000 zł oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na dalsze niewykonanie wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r. skarżący po raz kolejny wniósł skargę do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1641/15 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 5.000 zł oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z powodu dalszej bezczynności organu, skarżący wniósł kolejną skargę w przedmiocie niewykonania wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1707/16 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 10.000 zł oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Pismem z dnia 23 czerwca 2017 r. skarżący po raz kolejny wezwał organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2013r., sygn. akt I SAB/Wa 37/13. Skarżący podniósł, że do dnia złożenia skargi, organ ww. wyroku nie wykonał. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu, czy w sprawach nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań. Organ wyjaśnił, że nieprzesłanie skargi wraz z aktami sprawy w terminie spowodowane było bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem ww. dekretu. Wyjaśnił, że waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 czerwca 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 37/13 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" dz. nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 4 września 2013 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 37/13 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 4 listopada 2013 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również czterokrotnego wezwania przez skarżącego organu do wykonania prawomocnego wyroku pismami z 4 listopada 2013 r., 2 lipca 2014 r., 17 marca 2015 r., 29 lutego 2016 r. Prezydent nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Pismami z dnia 11 grudnia 2013 r., 4 listopada 2016 r., 11 sierpnia 2014 r, 15 września 2015 r., 4 listopada 2016 r. informował jedynie skarżącego o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego w wyroku Sądu z dnia 28 czerwca 2013 r. oraz wskazywał kolejne terminy załatwienia sprawy, które nie zostały dotrzymane. Z powodu niewykonania wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r., tutejszy Sąd wyrokami z 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3142/13, z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2595/14, z 17 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1641/15, z 21 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1707/16 wymierzył Prezydentowi W. grzywny w wysokości 1.000 zł, 2.000 zł, 5.000 zł i 10.000 zł. Jednakże Prezydent W. nadal nie rozpoznał wniosku i nie wydał decyzji w sprawie. Skoro więc, Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 28 czerwca 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz piąty występuje z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie ww. wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 20.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno-dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że Sąd wymierzył już Prezydentowi grzywny w różnych wysokościach, w ostatnim wyroku z dnia 21 grudnia 2016 r. w wysokości 10.000 zł i grzywna w takiej wysokości nie spełniła swej funkcji. Z tego względu, Sąd wymierzył organowi grzywnę dwukrotnie wyższą niż w poprzednio wydanym wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość oraz czterech wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Natomiast podnoszony w odpowiedzi na skargę brak wymaganej dokumentacji i konieczność sprawdzenia, czy w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez okres ponad 4 lat. Obowiązkiem organu jest takie zorganizowanie pracy, by być w posiadaniu wymaganej do rozpoznania sprawy dokumentacji i sprawnie, bez zbędnej zwłoki podejmować niezbędne czynności w sprawie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uznał za zasadne przyznanie na podstawie art. 156 § 7 P.p.s.a. na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej. Podnieść należy, że jest to dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Z przyczyn wyżej omówionych Sąd orzekł, jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.