I SA/Wa 1631/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-05
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Iwona Kosińska, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie art. 35 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że art. 6 tej ustawy nie ma zastosowania w takim przypadku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie art. 35 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że art. 6 tej ustawy nie ma zastosowania w takim przypadku. Zmiana okoliczności faktycznych, polegająca na stwierdzeniu nieważności innej decyzji administracyjnej, nie stanowi istotnej zmiany dla rozstrzygnięcia sprawy, jeśli nie wpływa na ocenę prawną wyrażoną przez sąd.Stan faktyczny
Skarżący P. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 1982 r. dotyczącej zajęcia nieruchomości. Wcześniejsze postępowania wykazały, że decyzja z 1982 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie było to naruszenie rażące. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2008 r. uznał, że art. 6 ustawy o wywłaszczaniu nieruchomości nie ma zastosowania do decyzji wydanych w trybie art. 35 tej ustawy. Skarżący podniósł nowe okoliczności dotyczące stwierdzenia nieważności innej decyzji administracyjnej, które organ odwoławczy uznał za nieistotne dla rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.
Minister Infrastruktury w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia
[...] maja 2009 r., nr [...], w której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1982 r., nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w decyzji z dnia [...] marca 2006 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K.
z dnia [...] stycznia 1982 r., w której zezwolono na zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], wskazując, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nie dopełniono obowiązku przeprowadzenia rokowań
z właścicielem nieruchomości o jej dobrowolne odstąpienie, a który wynika z art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U.
z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.). W decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. Minister Budownictwa (w uzasadnieniu decyzji omyłkowo - "Minister Infrastruktury") utrzymał
w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 lutego 2007 r. (I SA/WA 1714/06) uchylił decyzję Ministra Budownictwa (w uzasadnieniu decyzji omyłkowo - "Minister Infrastruktury") z dnia [...] sierpnia 2006 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia
[...] marca 2006 r. W uzasadnieniu wskazano, że przed wydaniem przez Prezydenta Miasta K. decyzji z dnia [...] stycznia 1982 r. w trybie art. 35 ust. 1 ustawy
o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości inwestor winien był zwrócić się do właściciela nieruchomości o wyrażenie zgody na ułożenia [...] za stosowanym odszkodowaniem. Brak tego etapu stanowi naruszenie prawa, jednakże naruszenie to nie ma charakteru rażącego naruszenie prawa.
P. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2007 r. Skarga ta została oddalona
w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. (I OSK 954/07). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości stanowił przepis szczególny w stosunku do przepisów regulujących wywłaszczenie polegające na całkowitym odjęciu prawa własności. Z tego powodu art. 6 ustawy, ustanawiającego obowiązek przeprowadzenia rokowań, nie stosuje się w przypadku postępowania prowadzonego w trybie art. 35 ustawy. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Następnie Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] maja 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1982 r. z uwagi na związanie organu, ponownie rozstrzygającego sprawę, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
P. S. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. wskazując, iż pozwolenie na dysponowanie terenem musi być wydane po decyzji zatwierdzającej plan realizacji inwestycji, zaś przed wydaniem decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
Minister Infrastruktury utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Organ podał dodatkowo, że w piśmie z dnia 29 maja 2009 r. P. S. wskazał nowe okoliczności, które były nieznane sądowi administracyjnemu, bowiem zaistniały po wydaniu orzeczenia. P. S. wskazał mianowicie, iż Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] maja 2009 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 1980 r. o udzieleniu "I." K. pozowania na budowę [...] dla [...] dzielnicy mieszkaniowej K., w części dotyczącej działki nr [...] przy ul. [...] w K. Okoliczność ta, w ocenie organu nadzorczego, nie stanowi jednak zmiany istotnych okoliczności w przedmiotowej sprawie. Decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1982 r. została wydana w trybie art. 35 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wejście na nieruchomość wymagało jedynie zezwolenia właściwego organu. Natomiast w art. 35 ust. 1 ustawy nie wiąże się wydania zezwolenia na zajęcie nieruchomości z decyzją udzielającą pozwolenia na budowę.
P. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. zarzucając organowi, iż nie rozpatrzył sprawy w sposób wyczerpujący. Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi
i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym
z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w sprawie administracyjnej uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd na wstępie wyjaśnia, iż zgodnie
z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten znajdzie odpowiednie zastosowanie do orzeczenia wydanego przez Naczelny Sąd Administracji z racji odesłania zawartego w art. 193 p.p.s.a. W postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją, która została wydana po wcześniejszym rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. (I OSK 954/07), konieczne stało się zatem uwzględnienie przez właściwe organy oceny prawnej przedstawionej
w wymienionym wyroku. Należy wobec tego wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił między innymi, iż art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.), dalej – "ustawa", w ogóle nie ma zastosowania w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 35 tej ustawy. Zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości prywatnej określonych ciągów technicznych (art. 35 ust. 1 ustawy) rodziło bowiem jedynie roszczenie o odszkodowanie za straty wynikłe z tych działań (art. 36 ust. 1 ustawy). Wszelkiego rodzaju negocjacje były tu zbędne, ponieważ przed przeprowadzeniem robót [...] nie mogły być znane straty nimi spowodowane. Naczelny Sąd Administracyjny ponadto uznał, iż wejście na przedmiotową nieruchomość w celu założenia [...] wymagało, wedle wówczas obowiązujących przepisów, jedynie zezwolenia właściwego organu administracji (art. 35 ust. 1 ustawy), a nie prawa do gruntu. Poza tym w aktach sprawy nie ma decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji
z dnia [...] września 1980 r. zatwierdzającej plan realizacyjny. Oznacza to, że decyzja ta była ważna i wywoływała skutki prawne, zgodnie z domniemaniem ważności decyzji administracyjnej.
Minister Infrastruktury uwzględnił ocenę prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., co oznacza, że organ nadzorczy nie naruszył art. 153 p.p.s.a. Minister Infrastruktury, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r., odniósł się także do nowych okoliczności zawartych
w piśmie P. S. z dnia 29 maja 2009 r. Organ wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 1980 r.
o udzieleniu "I." K. pozwolenia na budowę [...] dla [...] dzielnicy mieszkaniowej K., w części dotyczącej działki nr [...] przy ul. [...] w K., nie stanowi zmiany okoliczności istotnych w sprawie. Stanowisko Ministra Infrastruktury nie uchybia prawu. Należy w tym miejscu powtórzyć, iż art. 35 ust. ustawy przewidywał udzielenie zezwolenia przez właściwy organ administracji jedynie przy uwzględnieniu zatwierdzonej lokalizacji szczegółowej. Wydanie decyzji na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy nie było wobec tego w jakikolwiek sposób uzależnione od decyzji o pozwoleniu na budowę. Fakt wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] maja 2009 r., w której organ ten stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 1980 r. o udzieleniu "I." K. pozwolenia na budowę [...], nie stanowił nowej okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu nadzorczym. Decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1982 r. została wydana w oparciu
o decyzję tego organu z dnia [...] września 1980 r. Ostatnia z wymienionych decyzji nie została uchylona lub zmieniona, a także nie stwierdzono jej nieważności. Niezależnie od tego celowe jest także zaznaczenie, iż wydanie decyzji w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona lub zmieniona (stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie), może prowadzić wyłącznie do wznowienia postępowania administracyjnego, a nie stwierdzenia nieważności aktu wydanego na podstawie
decyzji wyeliminowanej z obrotu prawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lipca 2008 r., III SA/Łd 706/07, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2007 r.,
IV SA/Wa 1537/07, niepubl.).
Wobec powyższego wydanie przez Wojewodę [...] decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 1980 r.
o udzieleniu "I." K. pozwolenia na budowę [...] w części dotyczącej działki nr [...] przy ul. [...] w K., nie powoduje istotnej zmiany okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od oceny prawnej przedstawionej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. Podsumowując Sąd stwierdza, iż zarzuty skarżącego nie były zasadne. W toku postępowania administracyjnego nie naruszono prawa w sposób uzasadniający uwzględnienie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił sprawę
w zakresie niezbędnym do oceny zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1982 r. Minister Infrastruktury utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r.
o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miast K. nie uchybił
w szczególności art. 156 § 1 k.p.a. Ocena organu znajduje oparcie
w okolicznościach sprawy i wykładni przepisów ustawy podanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło