I SA/Wa 1650/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-01

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych ze względu na trudną sytuację materialną lub zdrowotną dłużnika, gdy egzekucja była nieskuteczna?
Ratio decidendi
Umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest możliwe wyłącznie w trybie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który uzależnia możliwość umorzenia od skuteczności egzekucji przez określony czas. Trudna sytuacja materialna lub zdrowotna dłużnika nie stanowi samodzielnej przesłanki umorzenia w przypadku nieskutecznej egzekucji.
Stan faktyczny
Skarżący R.K. wniósł o umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organy administracji odmówiły umorzenia, wskazując na nieskuteczność egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędy w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] czerwca 2011 r., nr [...], odmawiającą umorzenia R.K. zadłużenia w wysokości [...] zł, powstałego z tytułu wypłaconej osobie uprawnionej – S.K. w okresie od 1 września 2005 r. do 30 września 2008 r. zaliczki alimentacyjnej, powiększonej o ustawowe 5 %. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. R.K. był osobą zobowiązaną do świadczenia na rzecz S.K. w okresie od 1 kwietnia 1997 r. do 30 września 2008 r. alimentów w kwotach [...] złotych miesięcznie, a od 1 października 2008 r. do 31 lipca 2009 r. po [...] złotych miesięcznie. Ponieważ zobowiązany nie realizował ww. obowiązku, na rzecz osoby uprawnionej wypłacane były m.in. świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej, przewidzianej w przepisach ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. - o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), przywoływana dalej jako: "u.p.w.d.a.", do której zwrotu zobowiązany był dłużnik alimentacyjny. Powyższe spowodowało powstanie u zobowiązanego zadłużenia z tytułu wypłaconych S.K. zaliczek alimentacyjnych. Pismem z 6 maja 2010 r. R.K. złożył, w Urzędzie W. dla Dzielnicy [...], wniosek o umorzenie zaległości alimentacyjnej należnych OPS Dzielnicy [...] w całości wraz ze wszystkimi odsetkami i opłatami egzekucyjnymi do dnia umorzenia, wskazując na trudną sytuacje materialna i zdrowotną, a także umorzenie mu w całości przez Prezesa ZUS należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego za okres od grudnia 1992 r. do kwietnia 2004 r. Wniosek ten był przedmiotem trzykrotnie podejmowanych przez Prezydenta W. decyzji. Rozpatrując go po raz pierwszy, organ ten (działając jako organ właściwy wierzyciela) decyzją z [...] lipca 2010 r., wydaną na podstawie art. 16 u.p.w.d.a. odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych uznając, że mimo trudnej sytuacji zdrowotnej, wobec faktu uzyskiwania dochodu w wysokości [...] zł, możliwe jest dokonywanie z niego potrąceń na poczet istniejącego zadłużenia. Podstawy rozpatrzenia wniosku na zasadach określonych w art. 16 ustawy z 2005 r. organ upatrywał w brzmieniu art. 43 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm.); zwanej dalej: "u.p.o.u.a.". Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] decyzją z [...] października 2010 r. nr [...], a sprawa skierowana została do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przy czym w uzasadnieniu tej decyzji Kolegium nie kwestionowało trybu w jakim wniosek ten był przez organ rozpatrywany. Kolejna decyzja Prezydenta W. z [...] stycznia 2011 r. (działającego jako organ właściwy wierzyciela), odmawiająca dłużnikowi umorzenia w trybie art. 16 u.p.w.d.a. ww. należności została również uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...]), a sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Podejmując to rozstrzygnięcie Kolegium wskazało tym razem na nieprawidłowy tryb rozpoznania wniosku na gruncie art. 16 u.p.w.d.a., która to ustawa obowiązywała do 30 września 2008 r. i została uchylona przez ustawę o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, co oznacza, że w sprawie ma zastosowanie art. 30 ust. 1 tej ustawy. W tym stanie rzeczy, pismem z 31 maja 2011 r., Urząd Dzielnicy [...] W., przekazał wniosek R.K. do Urzędu Dzielnicy [...] W., jako organu właściwego dłużnika alimentacyjnego. Decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...], Prezydent W. (działając obecnie jako organ właściwy dłużnika), na podstawie art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a., odmówił R.K. umorzenia zadłużenia w wysokości [...] złotych powstałego z tytułu wypłaconej osobie uprawnionej zaliczki alimentacyjnej od 1 września 2005 r. do 30 września 2008 r. powiększonej o ustawowe 5 %, gdyż w jego ocenie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące uwzględnienie w tym zakresie wniosku strony – które uzależniają możliwość umorzenia zaliczek w zależności od wskazanych w przepisie okresów skuteczności egzekucji i wysokości wyegzekwowanych świadczeń. W niniejszej sprawie nie zaistniał zaś nawet minimalny przewidziany przepisem okres skutecznej egzekucji alimentów. Organ powołał się w tym kontekście na zaświadczenie Komornika Sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne, z którego wynikało, że tylko w okresie od października 2008 r. do lipca 2009 r. egzekucja świadczeń alimentacyjnych była nie niższa niż wysokość zasądzonych alimentów. W pozostałym zaś okresie dokonywane potrącenia nie zaspakajały w całości kwoty zasądzonych alimentów. Natomiast potrącenia dokonywane od sierpnia 2009 r., tj. momentu wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego do dnia wydania decyzji zaliczane są na poczet spłaty powstałego zadłużenia. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem R.K. wniósł odwołanie wskazując, iż ma bardzo trudną sytuację życiową, materialną i zdrowotną. Jednocześnie nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że w obecnej chwili brak jest podstaw do umorzenia należności ze względu na sytuację życiową wnioskodawcy. W następstwie rozpoznania powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję Prezydenta W.. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że przy rozpatrywaniu wniosku dłużnika o umorzenie zadłużenia, powstałego z tytułu wypłaconego wierzycielowi przez Skarb Państwa świadczenia zastępującego świadczenie alimentacyjne zasądzone przez sąd, istotnym jest, z jakim świadczeniem mamy w danym przypadku do czynienia. Zdaniem organu przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., który dopuszcza umorzenie należności alimentacyjnych ze względów ekonomicznych dłużnika, dotyczy tylko tych, które powstały na skutek świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, zatem nie dotyczy należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych uprawnionemu na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. Umorzenie tych należności uregulowane zostało w art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 u.p.o.u.a. jeżeli spełniony zostanie, określony w tym przepisie w sposób procentowy, warunek skuteczności egzekucji. Natomiast brak jest, w ocenie organu odwoławczego, podstaw do umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych ze względu na sytuację zdrowotną czy materialną wnioskodawcy. Konkludując organ stwierdził, że skoro w rozpatrywanej sprawie rzeczą niesporną było, iż egzekucja prowadzona w stosunku do majątku dłużnika była bezskuteczna to organ I instancji nie mógł uwzględnić wniosku R.K. o umorzenie, co potwierdzone zostało w zaświadczeniu Komornika Sądowego wystawionego na dzień [...] maja 2011 r., z którego zdaniem organu w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, iż tylko w okresie od października 2008 r. do lipca 2009 r. egzekucja świadczeń alimentacyjnych była nie niższa niż wysokość zasądzonych alimentów, w pozostałym zaś okresie nie zaspokajały kwoty zasądzonych alimentów. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2012 r. nr [...], R.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że rozpoznając jego sprawę organ II instancji wydał trzy nawzajem wykluczające się decyzje, zupełnie pomijając decyzje poprzednio wydane. W uzasadnieniu swojej decyzji nie ustosunkował się do zgromadzonego materiału co świadczyć może, zdaniem skarżącego, o tym, że nie dysponował wszystkimi aktami sprawy. Wskazał jednocześnie, że pismem z 6 maja 2010 r. wnioskował o umorzenie zadłużenia w kwocie [...] zł, natomiast zaskarżona decyzja zawiera w tym przedmiocie błąd, gdyż wskazuje kwotę [...] zł. Podkreślił, że w obecnej sytuacji jego dochód wynosi [...] zł miesięcznie, z której opłacić musi lokal mieszkalny, świadczenia, lekarstwa itp., a zatem jest niższy od minimum socjalnego. Pismem z 19 września 2012 r. R.K. uzupełnił swoją skargę o stwierdzenie, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało, że na rozpoznanie jego wniosku z 6 maja 2010 r. organ I instancji potrzebował ponad 13 miesięcy, a organ II instancji potrzebował 12 miesięcy. Twierdząc jednocześnie, że organ odwoławczy zupełnie pominął własną prawomocną decyzję z [...] października 2010 r. nr [...], która nie została zaskarżona przez strony, ani nie została uchylona lub unieważniona co oznacza, że nadal pozostaje w obrocie prawnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. R.K. poinformowany o wniosku organu dotyczącego rozpoznania skargi, nie wniósł w tym przedmiocie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując w ramach tych kryteriów oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżona decyzja, jak też utrzymana przez nią w mocy decyzja Prezydenta W. z [...] czerwca 2011 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że wniosek R.K. z 6 maja 2010 r. dotyczył umorzenia zaległości z tytułu wypłaconej w Urzędzie Dzielnicy [...] W. zaliczki alimentacyjnej na rzecz S.K. Zaliczka ta wypłacana była w trybie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. - o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), przywoływana dalej jako: "u.p.w.d.a." – co jest również okolicznością niekwestionowaną. Istotą sporu jest natomiast to, czy w aktualnym stanie prawnym możliwe jest umorzenie przez organ powstałego na koncie dłużnika alimentacyjnego zadłużenia, z tytułu wypłaconych ze środków publicznych przez organy gminy zaliczek alimentacyjnych, ze względu na sytuację ekonomiczną lub zdrowotną dłużnika, czy też nie. Na wstępie wskazać więc należy, że zasady umarzania tego rodzaju należności uregulowane zostały w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.) zwanej dalej: "u.p.o.u.a.", który to przepis stanowił w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów obu instancji. Zgodnie z nim organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy (a więc także należności wynikających z wypłaconych na podstawie ustawy z 2005 r. zaliczek alimentacyjnych) w łącznej wysokości: 1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Wyjaśnić jednocześnie należy, że ustęp 2 tego przepisu, który przewiduję możliwość przez organ właściwy wierzyciela należności z tytułu wypłaconych świadczeń, ze względu na sytuację materialną dłużnika nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy jedynie zasad umarzania świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, a więc świadczeń, których podstawą wypłaty były przepisy ustawy z 2007 r. (obecnie obowiązującej). Umorzenie natomiast z takich względów wypłaconych zaliczek alimentacyjnych było możliwe, ale wyłącznie przed 1 października 2008 r. po rządami uprzednio obowiązującej w tej materii ustawy. Mianowicie organ właściwy wierzyciela miał możliwość rozpoznania takiego wniosku na podstawie art. 16 u.p.w.d.a. Ustawa ta jednak obowiązywała do 30 września 2008 r. Zatem w rozpatrywanej sprawie decyzja w przedmiocie umorzenia należności wypłaconych wierzycielowi ze środków publicznych mogła być wydana jedynie w trybie przepisu art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. Z treści normatywnej zawartej w tym przepisie wynika jednoznacznie, że jedyną i konieczną przesłanką umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest skutecznie przeprowadzona egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat. W niniejszej sprawie tak skuteczna egzekucja należnych alimentów, przez wskazany przez ustawodawcę minimalny okres (3 lata), nie miała miejsca. Ustalenia w tym zakresie stanu faktycznego dokonane przez organ są prawidłowe i znajdują oparcie w zgromadzonych w aktach dokumentach, w tym piśmie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. – z [...] maja 2011 r., z treści którego wynika, że tylko w okresie od października 2008 r. do lipca 2009 r. egzekucja świadczeń alimentacyjnych (których kwota znajdowała się w przedziale między [...] zł a [...] zł) była nie niższa niż wysokość zasądzonych alimentów (tj. w kwocie [...] zł), zaś w pozostałym okresie (których kwota znajdowała się w przedziale między [...] zł a [...] zł) nie zaspakajały kwoty zasądzonych alimentów (tj. kwoty [...] zł). W tej sytuacji, ze względu na niespełnienie ustawowej przesłanki określonej w art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a., prawidłowo organy odmówiły umorzenia przedmiotowych należności. Jednocześnie zgodzić się należy z organem, że kategoryczne sformułowanie art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. nie pozostawia wątpliwości, iż nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. To właśnie ze względu na przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie prawne, w zakresie instytucji umarzenia dłużnikowi należności powstałych w wyniku wypłaconych osobom uprawnionym świadczeń alimentacyjnych organy, mimo niewątpliwie trudnej sytuacji życiowej skarżącego, tej sytuacji nie mogły brać pod uwagę przy rozpoznawaniu jego podania. Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego błędnego określenia kwoty o umorzenie o którą wnioskował skarżący, wyjaśnić należy, że podana w decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 2011 r. kwota zadłużenia w wysokości [...] zł jest kwotą faktycznego zadłużenia z tytułu zaliczki alimentacyjnej istniejącego na dzień 9 czerwca 2011 r., o której poinformował organ rozpoznający sprawę Urząd Dzielnicy [...] W. (vide: pismo z 9 czerwca 2011 r. nr [...]). Organ I instancji wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kwoty zadłużenia odnosić się musi do tych kwot, które istnieją w dacie orzekania, a nie tych, które były w dacie składania w tym przedmiocie przez dłużnika wniosku. Zatem oczywiste jest, że kwoty te zazwyczaj będą różne. Natomiast w związku z zarzutem powołania w kwestionowanej decyzji orzeczeń sądowych, które wydane zostały jeszcze przed wniesieniem przez skarżącego podania o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, to wyjaśnić należy, że orzeczenia, mimo że nie dotyczyły wprost sprawy skarżącego, to zawierały wykładnię mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów. Przywołane więc one zostały nie jako podstawa wydanego rozstrzygnięcia, ale w celu zobrazowania poglądów wyrażanych w judykaturze, w odniesieniu do ich interpretacji, które to poglądy organ miał na względzie wydając decyzję. W tym stanie czynienie mu zarzutu, że stosując określony przepis, powołuje się na jego interpretację wyrażoną w orzeczeniach sądów administracyjnych nie ma usprawiedliwionych podstaw. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia to, że w wydanej przy pierwszym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym decyzji kasacyjnej organ akceptował sytuację w której przedmiotowy wniosek skarżącego rozpatrywany był w oparciu o tryb przewidziany w nieobowiązującym już przepisie art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Istotne jest bowiem to, że obecnie wydane rozstrzygnięcie, wydane zostało na gruncie obowiązujących przepisów, prawidłowo zastosowanych i właściwie zinterpretowanych. Podnoszony zaś w skardze zarzut przewlekłości czy też bezczynności organu w sprawie dotyczącej umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej wykracza poza granice rozpoznawanej sprawy, wyznaczonej zaskarżonym aktem i nie może być w niniejszym postępowaniu przedmiotem rozważań Sądu. Zwalczanie stanu bezczynności, czy też przewlekłości prowadzonego postępowania służy bowiem odrębna skarga, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Reasumując skoro w rozpoznawanej sprawie oba organy ustaliły bezsprzecznie, co znajduje potwierdzenie w materiale zgromadzonym w sprawie oraz nie budzi również wątpliwości Sądu, że egzekucja z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych była nieskuteczna, to organy nie miały innego wyjścia jak odmówić umorzenia tych należności. Z tego też względu zarzut naruszenia przez organ art. 7 i 8 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędnie przeprowadzone postępowanie wyjaśniającego, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przy ocenie materiału dowodowego, a zwłaszcza charakteru wydanej w sprawie decyzji uznaniowej, nie doszło do przekroczenia granic ich swobodnej oceny. Z tego względu także zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] art. 80 k.p.a., jest w ocenie Sądu chybiony. W toku prowadzonego postępowania nie doszło również do istotnych naruszeń zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a kwestionowana decyzja została uzasadniona zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Na zakończenie podkreślenia wymaga cel jaki spełniać ma ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z treścią zawartej w niej preambuły, ma ona przede wszystkim służyć realizacji prawa osób uprawnionych do alimentacji w myśl regulacji zawartych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz realizacji obowiązków alimentacyjnych dłużników alimentacyjnych, jest konsekwencją konstytucyjnych obowiązków państwa wynikających z przyjęcia w konstytucji zasady pomocniczości jako zasady ustroju oraz zasady prymatu rodziców w wychowywaniu, ale również utrzymaniu dzieci (art. 48 Konstytucji) oraz konsekwencją ratyfikacji Konwencji o Prawach Dziecka (art. 27 Konwencji). W tym stanie prawnym oczywiste jest, że wynikającą z ustawy zasadą jest zwrot przez dłużnika alimentacyjnego kwot wypłaconych w ramach zaliczek. Ewentualne zwolnienie dłużnika z tego obowiązku w całości lub w części jest wyjątkiem od tej zasady, możliwe jest wyłącznie przy spełnieniu określonych w ustawie warunków i nie ma podstaw do interpretacji tych przepisów w sposób rozszerzający. (vide: wyrok WSA w Warszawie z 7 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 868/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym bardziej, że ustawodawca wprowadzając instrument w postaci różnicowania wielkości umorzenia stworzył zachętę dla dłużników, aby zmobilizować ich do systematycznego regulowania ciążących na nich zobowiązań. Instytucja ta znajduje także pełne uzasadnienie w zasadzie sprawiedliwości społecznej, wyrażającej się w tym, aby osoby zobowiązane do dostarczania środków utrzymania osób najbliższych nie przerzucały tego ustawowego obowiązku na inne podmioty. (vide: wyrok NSA z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1326/11, Lex nr 1113238). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło