I SA/Wa 1655/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-08

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącej na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego, uwzględniając jedynie dochód z wynagrodzenia za pracę i pomijając zasiłki z ubezpieczenia społecznego oraz zasiłek macierzyński?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organy wadliwie ustaliły dochód rodziny skarżącej. Organy nie wyjaśniły prawidłowo okresów pobierania przez skarżącą zasiłków z ZUS i wynagrodzenia z zakładu pracy, a także nie uwzględniły zasiłków chorobowych i macierzyńskich jako dochodu. Niewłaściwe ustalenie dochodu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca K. W. wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca złożyła skargę do WSA, argumentując, że organy błędnie obliczyły jej dochód w 2014 roku, nie uwzględniając prawidłowo okresów urlopu wychowawczego, zwolnień lekarskich, urlopu macierzyńskiego oraz zasiłków z ZUS.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz decyzję organu I instancji Burmistrza W., obie w częściach dotyczących odmowy przyznania świadczenia wychowawczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza W. z [...] lipca 2016 r. nr [...], obie w częściach dotyczących odmowy przyznania świadczenia Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania K. W. od decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z [...] lipca 2016 r. Burmistrz [...] orzekł o przyznaniu K. W. świadczenia wychowawczego na drugie dziecko – B. W. i odmówił przyznania tego świadczenia na pierwsze dziecko – P. W. Organ I instancji uznał, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Odwołanie od powyższej decyzji, złożyła K. W., podnosząc, że spełnia kryterium dochodowe do otrzymania świadczenia także na pierwsze dziecko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U z 2016 r. poz. 196) oraz ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U z 2016 r. poz. 1518). Kolegium wyjaśniło, że zgodnie art. 5 ustawy z 11 lutego 2016 r. świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł (1.200 w przypadku dziecka niepełnosprawnego). Ustalając dochód rodziny przyjmuje się dochód ustalany według przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych za dochód uznaje się przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, deklarowany dochód z działalności gospodarczej oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym. Ustalając prawo do świadczeń wychowawczych na okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. przyjmuje się dochody uzyskane w roku 2014 r. (art. 48 ustawy z 11 lutego 2016 r.). Stosownie do art. 2 pkt 20 lit. a) ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci przez uzyskanie dochodu rozumie się jego uzyskanie spowodowane zakończeniem urlopu wychowawczego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Natomiast za utratę dochodu (art. 2 pkt 19 lit. c) tej ustawy) rozumie się utratę spowodowaną utratą zatrudnienia lub pracy zarobkowej, a nie zmniejszenie wynagrodzenia. Kolegium wskazało, że w 2014 r. dochód rodziny składał się z dochodu męża z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł i dochodu żony w kwocie [...] zł, pomniejszony o podatek i składki. Należało doliczyć też dochód uzyskany przez K. W. z wynagrodzenia ze stosunku pracy, po powrocie z urlopu wychowawczego. Kolegium stwierdziło, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Powyższa kwota przekracza ustawowe kryterium dochodowe, wynoszące 800 zł. Dlatego wnioskodawczyni nie mogła nabyć uprawnienia do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2016 r., w zakresie dotyczącym odmowy przyznania świadczenia na syna P. W, skargę złożyła K. W. Skarżąca wniosła o: zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko i zasądzenie jego wypłaty za okres od [...] kwietnia 2016 r. wraz z odsetkami, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obydwu instancji w zaskarżonym zakresie. W uzasadnieniu skargi podała, że do [...] czerwca 2014 r. przebywała na urlopie wychowawczym, a od [...] czerwca 2014 r. podjęła pracę. Od tego dnia powinien być liczony okres uzyskiwania dochodu, a nie od [...] lipca 2014 r. Skarżąca wskazała, że od [...] czerwca 2014 r. do dnia porodu tj. do [...] grudnia 2014 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, a następnie do końca roku na urlopie macierzyńskim. Skarżąca powołała załączone do skargi kserokopie dokumentów, które sama potwierdziła za zgodność. K. W. podniosła, że przepracowała w 2014 r. [...] miesięcy i [...] dni, co oznacza, że przepracowała [...] miesiąca, a nie jak błędnie przyjęły organy [...] miesięcy. W związku z tym kwota [...] (dochód) powinna być podzielona przez [...] miesiąca, co stanowi średni miesięczny dochód [...] zł. Wobec tego dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i nie przekracza kryterium dochodowego określonego w przepisach ustawy. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z [...] listopada 2016 r. skarżąca poparła stanowisko zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Organy ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, w tym wyliczając dochód skarżącej wskazały, że skarżąca osiągnęła dochody z tytułu zatrudnienia w firmie "[...]" Sp. z. o.o w [...] w łącznej kwocie [...] zł. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie informacja o dochodach PIT -11 za rok 2014 uzyskanych z tytułu zatrudnienia w tej spółce, jednakże bez prezentaty właściwego urzędu skarbowego. Poza tym w aktach znajduje się także dokument PIT-11A wystawiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Odział w [...] o pobranych przez skarżącą w 2014 r. zasiłkach z ubezpieczenia społecznego. Z dokumentu tego wynika, że skarżąca uzyskała z tego tytułu dochód w kwocie [...] zł. Organy nie dokonały oceny tego dowodu, pomimo, że skarżąca zarówno we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosiła, że od stycznia do czerwca 2014 r. przebywała na urlopie wychowawczym, następnie w czerwcu powróciła do pracy, jednakże po powrocie przebywała na zwolnieniu lekarskim aż do porodu tj. do [...] grudnia 2014 r., a od daty porodu korzystała z urlopu macierzyńskiego. Skoro skarżąca po powrocie do pracy przebywała na zwolnieniach lekarskich, a następnie na urlopie macierzyńskim, to za ten okres czasu nie mogła pobierać wynagrodzenia za pracę. Wobec tego dokument PIT- 11, wystawiony przez zakład pracy skarżącej, z którego wynika, że pobierała ona wynagrodzenie za miesiące od lipca do grudnia 2014 r. jest niespójny z dokumentem PIT -11A wystawionym przez ZUS. Organ nie ustalił, za jaki okres w 2014 r. skarżąca pobierała zasiłki z ubezpieczenia społecznego z ZUS, a za jaki okres czasu wynagrodzenie z zakładu pracy. Na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. skarżąca oświadczyła, że po powrocie do pracy w 2014 r. w okresie zwolnień lekarskich tylko za jeden miesiąc świadczenie wypłacił jej zakład pracy, a za pozostałe miesiące pobierała zasiłki chorobowe z ZUS i za kilka dni grudnia 2014 r. zasiłek macierzyński. Na powyższe okoliczności skarżąca załączyła do skargi odpisy różnych dokumentów, które sama poświadczyła za zgodność, do czego nie ma uprawnień, przewidzianych w art. 48 § 4 ppsa. Sąd nie mógł dopuścić załączników skargi będących odpisami niewłaściwie poświadczonymi za zgodność jako dowodów w sprawie w rozumieniu art. 106 § 3 ppsa. Jednakże wcześniej powołane dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych, wobec oświadczenia skarżącej z wniosku o przyznanie świadczenia i stanowiska zawartego w odwołaniu wymagały wyjaśnienia, czego organy nie dokonały przyjmując, że skarżąca po powrocie z urlopu wychowawczego osiągała dochody z wynagrodzenia za pracę. Dopiero ustalenie powyższej kwestii pozwoli na prawidłowe wyliczenie dochodu skarżącej uzyskanego w 2014 r., a wobec tego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, co z kolei będzie stanowić podstawę do ustalenia czy skarżąca uprawniona jest do świadczenia na pierwsze dziecko – P. W. W celu wyjaśnienia kwestii dochodów skarżącej organ może zwrócić się do urzędu skarbowego, ZUS i zakładu pracy skarżącej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1) ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast przepis art. 3 pkt 1) lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych do dochodu zalicza m. in. zasiłki chorobowe określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności uznać należy, że zaskarżona i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z przyczyn powyżej omówionych, a organ II instancji utrzymując w mocy wadliwą decyzję naruszył także przepis art. 138 § 1 pkt 1) kpa. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Żądanie skarżącej o zmianę zaskarżonej decyzji i zasądzenie świadczenia na pierwsze dziecko wraz z ustawowymi odsetkami nie ma podstaw prawnych w przepisach art. 145 i art. 145a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło