I SA/Wa 1669/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. P. i W. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 475/15 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz Z. P. i W. M. solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. Z. P. i W. M. (dalej jako: skarżący) wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 475/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm., dalej jako: ugn) wniosku skarżących o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]"[...]. W wyroku tym Sąd, stwierdził, iż bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący w ww. skardze zarzucili organowi niewykonanie powołanego wyżej wyroku w terminie wskazanym w tym orzeczeniu, pomimo pisemnego wezwania właściwego organu do jego wykonania. W tej sytuacji skarżący wnieśli o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 3000 zł, 2) stwierdzenie, iż zaistniała bezczynność organu po wydaniu powołanego wyżej wyroku ma rażący charakter, 3) przyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej oraz 4) zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd ustalił, iż akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku sygn. akt I SAB/Wa 475/15 wpłynęły do Prezydenta [...] w dniu 12 listopada 2015 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 12 stycznia 2016 r. W związku z niewykonaniem przywołanego na wstępie wyroku z dnia 13 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 430/16, wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 zł. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. ponownie wezwali Prezydenta [...] do wykonania opisanego wyżej wyroku z dnia 13 sierpnia 2015 r., jednak Prezydent [...] nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ przedstawił przebieg postępowania, w tym wskazał na wydane przez tut. Sąd wyroki. Organ wyjaśnił także, że pismem z dnia 26 października 2016 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: ppsa), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 475/15, po wyroku tut. Sądu, który zapadł w maju 2016 r. skarżący po raz kolejny wezwali Prezydenta [...] o jego wykonanie. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o ustalenie odszkodowania. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2015 r. pozostawał zatem w bezczynności. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie kolejnej grzywny organowi Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 1500 zł. Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd miał na uwadze okoliczność, iż sprawy prowadzone w oparciu o przepis art. 215 ugn są sprawami szczególnie skomplikowanymi, uwzględnił także, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 ppsa a nade wszystko wziął pod uwagę, że wyrok zapadły w maju 2016 r. wymierzający organowi grzywnę w wysokości 500 zł nie doprowadził do zakończenia postępowania. Sąd uznał zatem, że dotychczas zastosowane sankcje, tj. grzywna wymierzona w niskiej kwocie nie spełniła motywacyjnej roli, stąd też wysokość kolejnej grzywny musiała odzwierciedlać zaistniały w sprawie stan faktyczny. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z 13 sierpnia 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie przedstawił bowiem argumentów uzasadniających zaistniałą zwłokę. Sąd ponownie podkreśla, że niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Jednocześnie, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 ppsa na ich rzecz od organu sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. W ocenie Sądu, przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 ppsa jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. A więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, w tej sprawie jeszcze nie zachodzi. Z powyższych względów, w pkt 1, 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, § 2, w pkt 3 - na podstawie art. 151 w zw. z art. 154 § 7 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).