I SA/Wa 1702/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Dariusz Chaciński Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. od decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], orzekającej o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...], będące częścią dawnej działki nr [...] z obrębu [...], uregulowane w księdze wieczystej KW nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1989 r. Rep. [...] Skarb Państwa nabył od B. P. niezabudowaną nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., oznaczoną wówczas jako działki nr [...] i [...] z obrębu [...] o łącznym obszarze [...] ha, z przeznaczeniem pod budowę dzielnicy mieszkaniowej [...] na podstawie decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej z dnia [...] grudnia 1976 r. nr [...]. Aktualnie wywłaszczona nieruchomość wchodzi w skład działek o nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 i [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, będące częścią dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], uregulowane w księdze wieczystej KW nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] z obrębu [...] powierzchni [...] m2, będące częścią dawnej działki nr [...] z obrębu [...], uregulowane w księdze wieczystej KW nr [...]. Rozpoznając wniosek B. P. z dnia 7 lutego 2005 r. o wszczęcie postępowania o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], Starosta P. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. orzekł o zwrocie części dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], stanowiącej działki: nr [...] z obrębu [...] oraz części dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], stanowiące działki: nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r. (sygn. akt I SA/Wa 1639/07), wydanym na skutek skargi Prezydenta W. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2006 r., wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii zwrotu działki (lub części) nr [...], dz. [...], która w części znajduje się w liniach rozgraniczających ul. [...], a także nakazując zbadanie sprawy zwrotu nieruchomości w kontekście art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wnioskiem z dnia 15 maja 2009 r. strona wystąpiła o wydanie dwóch odrębnych decyzji rozstrzygających o zwrocie dawnej działki nr [...] stanowiącej aktualnie działki nr [...] z obrębu [...] oraz dawnej działki nr [...], stanowiącej aktualnie działki: [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...]. Starosta P., ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. orzekł o zwrocie na rzecz B. P. niezabudowanej nieruchomości położonej w W. w rejonie ulicy [...], stanowiącej działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2. Z odwołaniem od powyższej decyzji wystąpił Prezydent W., wnosząc o jej uchylenie ze względu na zrealizowanie na przedmiotowej nieruchomości celu wywłaszczenia. Wojewoda [...] podał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z 21 lipca 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 ust. 1 tej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu , zaś nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Organ wskazał, że z pisma Urzędu W. Delegatura Biura Naczelnego Architekta Miasta w [...] z dnia 11 stycznia 2006 r. na części wywłaszczonego terenu ( d. dz. [...]) zrealizowano osiedle mieszkaniowe [...] na podstawie pozwoleń na budowę z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], z dnia [...] listopada 2002 r. [...], z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...], z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...], a więc 11 lat od daty nabycia nieruchomości na Skarb Państwa. Starosta P. pismem z dnia 29 września 2009 r. wystąpił do Urzędu W. Wydział Architektury i Budownictwa [...] o przesłanie poświadczonego za zgodność z oryginałem planu realizacyjnego oraz decyzji zatwierdzającej ten plan. W odpowiedzi poinformowano, iż w aktach archiwalnych Urzędu brak jest na ten teren planu realizacyjnego, jak też decyzji zatwierdzającej ten plan. W ocenie organu, wobec tego, że plany zagospodarowania działek sąsiednich powstały w latach 2000-2001, to stwierdzić należy, iż w czasie nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, tj. w styczniu 1989 r., nie był opracowany żaden plan realizacyjny dla nabytego terenu. Takie plany powstały dopiero 11 lat później dla poszczególnych inwestycji powstających wokół zwracanego terenu. Wojewoda [...] podał, że w dniu [...] września 2009 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego terenu i stwierdzono, iż działki nr [...] stanowią w części [...], w pozostałej części teren ten jest niezagospodarowany. Powyższe potwierdza dokumentacja fotograficzna. Także oględziny terenu przeprowadzone przez rzeczoznawcę majątkowego w styczniu 2006 r. potwierdziły, iż zwracany teren jest niezabudowany i niezagospodarowany, na przedmiotowym terenie nie podjęto żadnych działań zmniejszających lub zwiększających wartość nieruchomości. Natomiast oględziny terenu przeprowadzone przez rzeczoznawcę majątkowego w lutym 2010 r. pokazały, iż przedmiotowy teren w części stanowi teren zielony, zaś na części [...]. Teren częściowo ogrodzony jest ogrodzeniem nietrwałym. Na podstawie analizy dokumentów stwierdzono, iż po wywłaszczeniu na nieruchomości nie były podjęte działania, które zmieniły wartość przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia Starosty P. poczynione w kwestionowanej decyzji są trafne, bowiem stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości wskazuje, że nie została ona wykorzystana na cel określony w decyzji w wywłaszczeniu, a zatem zachodzą przesłanki do orzeczenia o jej zwrocie. Do dziś przedmiotowy teren nie został zagospodarowany. Wobec przedstawionej powyżej analizy prawidłowości ustaleń organu pierwszej instancji w zakresie uzgodnienia, czy w przedmiotowej sprawie spełniona została choćby jedna z przesłanek zbędności nieruchomości, warunkujących zwrot wywłaszczonego gruntu, a więc przesłanki nierozpoczęcia, pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, prac związanych z realizacją tego celu albo braku realizacji celu wywłaszczenia, pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, Wojewoda [...] stwierdził, iż ustalenia Starosty P., poczynione w zaskarżonej decyzji, są trafne, tym bardziej, że dla terenu objętego wnioskiem o zwrot nie wydano żadnych pozwoleń na budowę, a jak wynika z oględzin, przeprowadzonych przez rzeczoznawcę majątkowego, teren ten jest niezagospodarowany. Kwestia obecnego położenia zwracanych działek w aktualnym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny zieleni urządzonej, nie może być wzięta pod uwagę, ponieważ aktualne zapisy planu zagospodarowania przestrzennego nie mają wpływu na ocenę przesłanek wynikających z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. wniosło Miasto W., wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ten akt decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2010 r. wobec zrealizowania celu wywłaszczenia. Uzasadniając zarzuty skargi wskazano, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z dawnego obrębu [...] wybudowano osiedle mieszkaniowe z ulicami i infrastrukturą towarzyszącą. Teren stanowiący działki nr [...] z obrębu [...] był objęty decyzją nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji gminnego terenu [...]. W ramach realizacji tej inwestycji [...], a teren został ogrodzony. Ponadto od strony ul. [...] zostały urządzone trawniki oraz posadzono drzewa. Fakt, że zwracany teren nie jest objęty pozwoleniem na budowę nie oznacza, że nie został wykorzystany zgodnie z celem wywłaszczenia. Aktualnie jest to teren zieleni pomiędzy budynkami [...] stanowiący część [...] osiedla mieszkaniowego. Nadto w skardze zarzucono, iż w operacie szacunkowym nie wyceniono wartości istniejącego ogrodzenia oraz wartości posadzonych drzew. Wojewoda [...] nie zajął stanowiska w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji dokonana w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uwzględnienie wniosków skargi. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 stanowią w części [...], a w pozostałej części teren jest niezagospodarowany. Na przedmiotowej nieruchomości nie podjęto żadnych działań zmniejszających lub zwiększających jej wartość. Działki zostały ogrodzone jedynie częściowo ogrodzeniem nietrwałym. W oparciu o powyższe i analizę dokumentów stwierdzono, iż po zawarciu umowy na nieruchomości nie były podjęte działania, które zmieniły jej wartość, a stan zagospodarowania nieruchomości wskazuje, że nie została ona wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a wobec tego zachodzą przesłanki do orzeczenia o jej zwrocie. Poczynione przez organy ustalenia i przedstawione stanowisko co do istnienia podstaw do zwrotu przedmiotowej nieruchomości nie naruszają prawa. Zgodnie bowiem z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. Nr 10 poz. 102 ze zm.; dalej: "ustawa") warunkiem uwzględnienia żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jest jej zbędność z punktu widzenia celu na jaki została wywłaszczona. Ustalenie tego warunku następuje w oparciu o kryteria określone w art. 137 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Oznacza to, iż w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości podstawowe znaczenie ma ustalenie czy planowana inwestycja, która stanowiła podstawę wywłaszczenia, została wykonana, a także czy nastąpiło to w określonym w ustawie terminie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2010 r., I OSK 671/09, niepubl.). Opisany w decyzjach stan nieruchomości nie wskazuje na zasadność stanowiska strony skarżącej co do faktu zrealizowania na nieruchomości jakiejkolwiek części inwestycji wchodzącej w skład dzielnicy mieszkaniowej [...], co stanowiło podstawę przystąpienia do umowy sprzedaży w akcie notarialnym z dnia [...] stycznia 1989 r. zawartej w związku z wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. Z uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji wynika, iż organy, realizując dyspozycję art. 153 p.p.s.a., rozpatrzyły sprawę w sposób określony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2007 r. (I SA/Wa 1639/07), a w szczególności ustaliły okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd wskazuje, iż z opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego wynika między innymi aktualnym stan przedmiotowej nieruchomości. Biegły uwzględnił, iż na części terenu [...], a na pozostałym terenie jest [...]. Część terenu została ogrodzona [...]. Rzeczoznawca majątkowy, szacując wartość nieruchomości, ustalił, iż na nieruchomości nie zostały podjęte działania, które zmieniły jej wartość. Zmniejszenie lub zwiększenie wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, prowadzi, zgodnie z art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do odpowiedniego zwiększenia lub zmniejszenia zwracanego odszkodowania. Nie jest zatem w szczególności istotne na nieruchomość poczynione zostały jakiekolwiek nakłady i jaka była ich wartość, ale czy podjęte działania doprowadziły do wzrostu jej wartości, a w konsekwencji i wysokości odszkodowania podlegającego zwrotowi. Rzeczoznawca majątkowy nie potwierdził, aby podjęte działania zmieniły wartość przedmiotowej nieruchomości, a wobec tego nie było możliwe przedstawienie w operacie ewentualnej różnicy wartości nieruchomości. Organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów skarżącego w zakresie nieuwzględnienia przez rzeczoznawcę majątkowego wartości ogrodzenia i posadzonych drzew, ale z uwagi na powyższe, uchybienie to nie miało ostatecznie jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Zarzuty skarżącego nie były zatem zasadne, a mając na uwadze, iż w toku postępowania sądowego nie potwierdzono istnienia innych okoliczności uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził ostatecznie podstaw do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.