I SA/Wa 1716/21
WyrokWSA w Warszawie2022-06-09
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Magdalena Durzyńska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie wydania decyzji reprywatyzacyjnej z naruszeniem prawa przez Komisję, oparte na ujawnieniu nowego dowodu w postaci postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jest zasadne, jeśli ten dowód nie miał istotnego wpływu na treść pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ujawnienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po T. R. z 1974 r. nie stanowiło istotnego dowodu, ponieważ pierwotna decyzja reprywatyzacyjna z 2011 r. dotyczyła udziałów innych współwłaścicieli i nie obejmowała spadku po T. R. Brak rozstrzygnięcia w stosunku do spadkobierców T. R. nie wpływał na treść decyzji dotyczącej pozostałych współwłaścicieli. Ponadto, istnienie dwóch sprzecznych postanowień spadkowych wymagało postępowania wznowieniowego przed sądem powszechnym, a nie samodzielnej oceny przez organ administracji. W związku z tym, zaskarżona decyzja Komisji została uchylona z powodu naruszenia przepisów ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, która stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2011 r. z naruszeniem prawa. Komisja oparła swoje rozstrzygnięcie na ujawnieniu postanowienia Sądu Powiatowego z 1974 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po T. R. przez jego dzieci, podczas gdy Prezydent m.st. Warszawy oparł się na późniejszym postanowieniu z 2006 r., zgodnie z którym spadek nabyło Miasto. Skarżące Miasto zarzuciło Komisji m.in. naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. poprzez samodzielną ocenę prawomocnych postanowień spadkowych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 25 maja 2021 r. nr KR III R 1/20.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), Protokolant referent Wiktoria Sosnowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz skarżącego Miasta [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich decyzją z 25 maja 2021 r. nr KR III R 1/20, po rozpoznaniu sprawy w przedmiocie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 25 marca 2011 r. nr 139/GK/DW/2011, co do której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt KOC/1375/Go/13 stwierdziło nieważność w części punktu III - stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 25 marca 2011 r. nr 139/GK/DW/2011 z naruszeniem prawa.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] września 1948 r. nr [...] tytuł własności nieruchomości [...] przy ul. [...] był uregulowany wpisem jawnym na: N. z G. W. co do 6/16 części, W. G. co do 4/16, L. G. co do 4/16 części, T. O. co do 1/16 części, Ta. R. co do 1/16 części.
W dniu [...] listopada 1948 r. W. G. w imieniu własnym oraz N. W. złożył wniosek dekretowy o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości i jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego, pozostając w błędnym przekonaniu, że uchybił terminowi złożenia wniosku dekretowego, który wynosił 6 miesięcy od objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę m.st. Warszawy.
Orzeczeniem administracyjnym z dnia 9 lipca 1949 r. Prezydent m.st. Warszawy
odmówił dawnym właścicielom przywrócenia terminu błędnie.
Decyzją z dnia 6 listopada 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie odmówiło stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia administracyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia 6 lutego 2003 r. Wyrokiem z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt I SA 599/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z tego względu, że w sprawie nie brały udziału wszystkie strony.
Postanowieniem z 29 lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiesiło postępowanie do czasu ustalenia wszystkich stron postępowania. W dniu 23 stycznia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło postępowanie i następnie decyzją z dnia 5 stycznia 2009 r. odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia 9 lipca 1949 r. wskazując, że termin 6 miesięcy na złożenie wniosku był terminem zawitym i nie podlega przywróceniu.
Decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 24 sierpnia 2010 r. dokonano podziału
działki ewidencyjnej nr [...] na działki o nr [...] oraz [...]. Wydzielenia z ww. nieruchomości gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości hipotecznej [...], dokonano w związku z postępowaniem zmierzającym do rozpoznania wniosku byłego właściciela o przyznanie prawa własności czasowej.
Na podstawie decyzji Wojewody Warszawskiego z 1992 r. grunt nieruchomości przy ul. [...], [...] i [...] stał się z dniem 27 stycznia 1990 r. własnością Gminy W.-[...].
Następnie wykazane zostało na podstawie szeregu postanowień sądowych, następstwo prawne po byłych właścicielach nieruchomości w.
Organ ustalił także, że postanowieniem Sądu Powiatowego dla [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r. w sprawie o sygn. akt [...] stwierdzono, że spadek po T. R., zmarłym w dniu [...] stycznia 1971 r. nabyli: K. R. oraz I. B. po ½ części spadku. Zgodnie natomiast z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...], spadek po T. R. zmarłym [...] stycznia 1971 r. w W., na podstawie ustawy nabyło Miasto [...] - Dzielnica [...] w W. – w całości.
Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia 25 marca 2011 r. nr 139/GK/DW/2011 w pkt I ustanowił prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni 1918 m2 oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], opisanego w KW nr [...], położonego w W. przy ul. [...] i [...], na rzecz:
- B. G. - co do udziału wynoszącego 32/864 części
- K. R. - co do udziału wynoszącego 32/864 części
- M. G. - co do udziału wynoszącego 32/864 części
- E. B. - co do udziału wynoszącego 96/864 części
- O. W. - co do udziału wynoszącego 99/864 części
- M. K. - co do udziału wynoszącego 198/864 części
- L. W. - co do udziału wynoszącego 99/864 części
- A. O. - co do udziału wynoszącego 8/864 części
- J. O. - co do udziału wynoszącego 8/864 części
- D. S. - co do udziału wynoszącego 8/864 części
- J. Z. - co do udziału wynoszącego 12/864 części
- G. Z. - co do udziału wynoszącego 12/864 części
- E. O. - co do udziału wynoszącego 78/864 części
- J. [...] R. - co o udziału wynoszącego 48/864 części
- M. [...] R. - co do udziału wynoszącego 48/864 części.
W pkt II decyzji ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w pkt I decyzji w wysokości 1918 zł . W pkt III decyzji odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do pozostałej części gruntu dawniej hip. "[...]" stanowiącej obecnie część niezabudowanego gruntu o łącznej powierzchni 623 m2, położonego w W. w liniach rozgraniczających: ul. [...] (działka [...] z obrębu [...]), ul. [...] (działka [...] z obrębu [...]) oraz części wchodzącej w skład zabudowanej działki nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w odniesieniu do pozostałej części dawnej nieruchomości hip. "[...]", które znajdują się w liniach rozgraniczających ul. [...] (dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 488 m2) i ul. [...] (dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 108 m
), gdyż jest to grunt zajęty pod drogę. Z uwagi na fakt, iż pozostały fragment dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" stanowi trójkątny klin o pow. 27 m2 zabudowany niepodzielnym sąsiednim budynkiem, posadowionym na działce [...] z obrębu [...], należało odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
Decyzją z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt KOC/1375/Go/2013 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 25 marca 2011 r. nr 139/GK/DW/2011 w części pkt III, w którym odmówiono następcom prawnym dawnego właściciela prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] i [...], ozn. jako [...] w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...].
Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2011 r. Rep. A. [...] zawarto umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Na mocy powyższej umowy Miasto [...] oddało w użytkowanie wieczyste nieruchomość położoną przy ul. [...] i [...] stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] na rzecz ww. osób i w ww. częściach. Na potrzeby umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, w związku z równoczesną sprzedażą budynków handlowo-usługowych wybudowanych po II wojnie światowej, sporządzono operaty szacunkowe. Z operatów tych wynika, że łączna wartość budynków handlowo-usługowych według stanu nieruchomości i cen z dnia 13 maja 2011 r. wynosiła 979.021 zł.
Decyzją Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] prawo użytkowania wieczystego ustanowione decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 25 marca 2011 r., nr 139/GK/DW/2011 zostało przekształcone w prawo własności.
Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2011 r.. Repertorium A nr [...] J. L. oraz Z. B. działający w imieniu beneficjentów decyzji reprywatyzacyjnej sprzedali całe przysługujące mocodawcom udziały wynoszące łącznie 810/864 części we współwłasności zabudowanego gruntu położonego w W. przy ul. [...] i [...] za cenę 4.612.395 zł na rzecz G. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w S.
Dokonując oceny decyzji reprywatyzacyjnej z 2011 r. Komisja w pierwszej kolejności wskazała na zasady ogólne obowiązujące w postępowaniu administracyjnym a określone w 7, 77 i 80 k.p.a. Dalej Komisja ustaliła, że krąg spadkobierców po T. R., będącym jednym ze współwłaścicieli nieruchomości, został ustalony w sposób wadliwy. W postępowaniu pominięci zostali prawowici spadkobiercy zmarłego, tj. jego syn K. R. oraz córka I. B. W badanej sprawie postępowanie spadkowe po T. R., zostało przeprowadzone bowiem dwukrotnie, gdyż kierując się złożonym przez E. B. zapewnieniem, Sąd Rejonowy dla [...] w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...] stwierdził, że spadek po zmarłym T. R. na podstawie ustawy nabyło Miasto [...] W.-Dzielnica [...] w W. w całości.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 25 marca 2011 r., ustalając następstwo prawne po zmarłym T. R., organ oparł się na postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po zmarłym T. R. nabyło Miasto [...] W. w całości. Tym samym w sposób wadliwy został ustalony krąg spadkobierców po T. R. i w postępowaniu pominięci zostali spadkobiercy zmarłego, dysponujący udziałem w prawach i roszczeniach do nieruchomości przy ul. [...], wynikających z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Dodatkowo wskazał, że także Prokurator Regionalny [...], kierując do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. o sygn. [...], podniósł, że ustawowi spadkobiercy T. R., tj. syn i córka, którzy zostali pozbawieni udziału w postępowaniu spadkowym zakończonym zaskarżonym postanowieniem, nie mieli możliwości dochodzenia swoich praw do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], należącej przed wojną do ich zmarłego ojca. Wobec powyższych ustaleń, w badanej sprawie wyszedł na jaw istotny dla sprawy nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji reprywatyzacyjnej, nieznany Prezydentowi m.st. Warszawy, w postaci postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po T. R. Dowód ten miał niewątpliwie wpływ na ustalenie prawidłowego kręgu spadkobierców po T. R. Ujawnienie nowego dowodu (nowej okoliczności) już po zakończeniu postępowania w warunkach, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, że w toku postępowania nie zostały wypełnione dyrektywy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący.
W ocenie Komisji decyzja reprywatyzacyjna z dnia 25 marca 2011 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, ponieważ na mocy aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2011 r.. Repertorium A nr [...], bezpośrednim nabywcą praw do nieruchomości od B. G., K. R., M. G., E. B., O. W., M. K., L. W., A. O., J. O., D. S., J. Z., G. Z., E. O., J. [...] R., M. [...] R. była spółka G. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w S.
Komisja uznała, ze w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. zaszły nieodwracalne skutki prawne, dlatego należało jedynie orzec o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa.
Na decyzję Komisji skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego wniosło Miasto [...] W. zaskarżając decyzję Komisji w całości.
W skardze zarzucono:
- naruszenie przepisów, tj. art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 76 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez błędne przyjęcie, że Prezydent m.st. Warszawy w prowadzonym postępowaniu reprywatyzacyjnym za spadkobiercę T. R. bezzasadnie uznał Miasto [...] W., opierając się na postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku wydanym w dniu [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...], w sytuacji w której - zdaniem Komisji – prawa do spadku po T. R. przypadły jego synowi – K. R. oraz córce – I. B., co wynika z odnalezionego i ujawnionego przez Komisję postanowienia Sądu Powiatowego dla [...] w [...], wydanego w dniu [...] kwietnia 1974 r. w sprawie [...];
podczas gdy:
(a) w obrocie prawnym w dalszym ciągu pozostają dwa, sprzeczne ze sobą postanowienia spadkowe po T. R., tj. postanowienie Sądu Powiatowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r. (sygn. akt [...]) oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. (sygn. akt [...]), które to postanowienia, stosownie do przepisu art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, jako prawomocne wiążą organy
administracji publicznej, w tym również Komisję;
(b) ani Komisja nie ustaliła ani z akt sprawy nie wynika, czy postępowanie wznowieniowe dotyczące postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. (sygn. akt [...]), zainicjowane skargą z dnia 17 maja 2018 r. Prokuratora delegowanego do Prokuratury Regionalnej [...], zostało prawomocnie zakończone;
(c) Komisja jako organ administracji publicznej nie była uprawniona do samodzielnej oceny, które z prawomocnych postanowień spadkowych po T. R. pozostaje w obrocie prawnym i ma moc wiążącą, albowiem uprawnienie to należy do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych;
- naruszenie przepisów, tj. art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 ust, 1 pkt 3 w zw. z art. 2
pkt 4 Ustawy w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 148 k.p.a., poprzez stwierdzenie przez Komisję wydania decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 139/GK/DW/2011 z dnia 25 marca 2011 r. z naruszeniem prawa, z uwagi na ujawnienie istotnego dla sprawy nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji reprywatyzacyjnej, w postaci postanowienia Sądu Powiatowego dla [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r. w sprawie o sygn. akt [...], nieznanego Prezydentowi m.st. Warszawy w dacie wydania decyzji dekretowej, podczas gdy ewentualne pominięcie w postępowaniu dekretowym zakończonym decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr 139/GK/DW/2011 K. R. oraz I. B. jako następców prawnych T. R., czego potwierdzeniem ma być ujawnione przez Komisję postanowienie Sądu Powiatowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r. (sygn. akt [...]), nie wypełnia powołanej przez Komisję przesłanki z art. 30 ust. 1 pkt 3 Ustawy, lecz stanowić może wyłącznie przesłankę wznowienia postępowania, o ktorej mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., której organ nie bierze pod uwagę z urzędu, lecz jedynie na wniosek strony pozbawionej udziału w sprawie(art. 147 k.p.a.), zgłoszony przez nią w odpowiednim terminie (art. 148 k.p.a.).
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący o i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Komisji nr KR III R 1/20 z dnia 25 maja 2021 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na jej bezzasadność. W obszernym uzasadnieniu odpowiedzi na skargę odniósł się do zgłoszonych zarzutów i twierdzeń.
Postanowieniem z 26 maja 2022 r Sąd dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo – Akcyjna w S., zaś postanowieniem z 6 czerwca 2002 r. Sąd dopuścił także Stowarzyszenie M. w [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do oceny, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.
Rozpoznając niniejszą sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Komisji narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Komisji z 25 maja 2021 r. nr KR III R 1/20, która to decyzją Komisja stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 25 marca 2011 r. nr 139/GK/DW/2011 z naruszeniem prawa.
Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie materialnoprawnych podstaw jej wydania wskazać należy, że będąca przedmiotem skargi decyzja wydana została na podstawie ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich ((Dz. U. z 2018 r. poz. 2267 ze zm. dalej u.s.d.r). Ustawa ta ma na celu usuwanie skutków prawnych decyzji dotyczących nieruchomości dekretowych wydanych z naruszeniem prawa. Zadaniem Komisji jest wyjaśnianie nieprawidłowości i uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich oraz występowanie do właściwych organów w razie stwierdzenia w toku postępowania przed Komisją istnienia okoliczności sprzyjających wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnych (art. 3 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że Komisja powinna ocenić decyzję reprywatyzacyjną pod kątem ewentualnych naruszeń prawa przy jej wydawaniu.
Decyzja Komisji z 25 maja 2021 r. została wydana m.in. na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. w razie, gdy decyzja reprywatyzacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne, Komisja wydaje decyzję, w której stwierdza wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie można jej uchylić.
Z kolei jako wadę decyzji reprywatyzacyjnej Komisja wskazała okoliczność, że w sprawie na jaw wyszedł nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji reprywatyzacyjnej, nieznany Prezydentowi m.st. Warszawy (art. 30 ust. 1 pkt 3 u.s.d.r), w postaci postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po T. R.
Odnosząc się do wskazanej przez Komisję argumentacji wskazać należy, że treść przepisu wskazanego w podstawie zaskarżonej j decyzji tj. art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy ma brzmienie identyczne z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z uwagi na ich identyczne brzmienie, zdaniem sądu, zachowuje swoją aktualność stanowisko doktryny i orzecznictwa odnoszące się do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Według wypracowanego przez piśmiennictwo i orzecznictwo stanowiska wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących warunków:
1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy;
2) okoliczności faktyczne lub dowody są nowe;
3) okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;
4) okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję ( vide: wyrok NSA z 7 lutego 2014 r., II OSK 2160/12 , wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., II OSK 1112/17, wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., I OSK 45/17 publik. CBOSA).
Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, nie można uznać, że ziściła się przesłanka określona w tym przepisie, a zatem należy uznać, że również w przepisie art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.
Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję.
W niniejszej sprawie w uzasadnieniu decyzji jako nową, nieznaną Prezydentowi m. st. Warszawy w dniu wydania decyzji reprywatyzacyjnej z 2011 r., wskazano okoliczność, że postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] kwietnia 1974 r. sygn. akt [...], według którego prawo do spadku po T. R. nabyły jego dzieci K. R. oraz I. B. Natomiast z uzasadnienia decyzji wynika, ze Prezydent m. st. Warszawy w dniu wydania decyzji reprywatyzacyjnej, ustalając następstwo prawne po T. R. oparł się na postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po T. R. nabyło w całości Miasto [...] W.
Według Komisji powyższe wskazuje, że w postępowania nie zostały wypełnione dyrektywy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wobec powyższego w sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z 17 marca 2008 r.
Zdaniem Sądu powyższe stanowisko nie zasługuje na akceptację, gdyż okoliczność wydania w 1974 r. postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po T. R. stanowiła wprawdzie nowy dowód, nieznany Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej z 25 marca 2011 r., jednak nie był to dowód istotny dla sprawy.
Jak wynika z akt sprawy, decyzja reprywatyzacyjna orzekała o prawach i obowiązkach spadkobiercach po N. z G. W., W. G., L. G. T. O. tj. po czterech z pięciu byłych współwłaścielach przeddekretowych spornej nieruchomości.
Byli to:
- B. G. - co do udziału wynoszącego 32/864 części
- K. R. - co do udziału wynoszącego 32/864 części
- M. G. - co do udziału wynoszącego 32/864 części
- E. B. - co do udziału wynoszącego 96/864 części
- O. W. - co do udziału wynoszącego 99/864 części
- M. K. - co do udziału wynoszącego 198/864 części
- L. W. - co do udziału wynoszącego 99/864 części
- A. O. - co do udziału wynoszącego 8/864 części
- J. O. - co do udziału wynoszącego 8/864 części
- D. S. - co do udziału wynoszącego 8/864 części
- J. Z. - co do udziału wynoszącego 12/864 części
- G. Z. - co do udziału wynoszącego 12/864 części
- E. O. - co do udziału wynoszącego 78/864 części
- J. [...] R. - co do udziału wynoszącego 48/864 części
- M. [...] R. - co do udziału wynoszącego 48/864 części.
Ich następstwo prawne zostało ustalone na podstawie szeregu niekwestionowanych przez Komisję, prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku.
Decyzja reprywatyzacyjna orzekała w sumie o udziałach wynoszących 810/864. Nie orzekała zatem o udziale należącym poprzednio do T. R., wynoszącym 1/6 części (54/864 części). Oznacza to, że nowy dowód w postaci postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po T. R. z 1974 r. nie ma charakteru istotnego, bowiem nie ma żadnego wpływu na treść decyzji reprywatyzacyjnej z 2011r., która- co należy jeszcze raz podkreślić - orzekała jedynie o udziałach w prawie użytkowania wieczystego przysługującym spadkobiercom po N. z G. W., W. G., L. G. i T. O. Zastrzeżenia Komisji odnoszą się do braku uwzględnienia przez Prezydenta m. st. Warszawy, w kręgu beneficjentów decyzji reprywatyzacyjnej następców prawnych T. R., wymienionych w postanowieniu spadkowym z 1974 r. Innymi słowy, zdaniem Komisji, decyzja z 2011 r. jest nieprawidłowa , gdyż nie wszyscy beneficjenci decyzji reprywatyzacyjnej są w niej wymienieni.
Jednak zdaniem sądu brak rozstrzygnięcia o prawach do nieruchomości warszawskiej w stosunku do spadkobierców po T. R. nie ma żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia dotyczącego spadkobierców pozostałych współwłaścicieli. Te kwestie nie są bowiem ze sobą w jakimkolwiek związku ani też wzajemnej zależności.
Zauważyć bowiem należy, że rozstrzygnięcie z pkt 1 decyzji reprywatyzacyjnej z 2011 r. dotyczące ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w określonych udziałach – niewątpliwie może funkcjonować w obrocie prawnym niezależnie od rozstrzygnięcia przyznającego to prawo innym podmiotom w określonym udziale. Decyzje rozstrzygające sprawę co do jej istoty w całości i decyzje rozstrzygające sprawę co do jej istoty w części są decyzjami merytorycznymi. Kodeks przewidując w art. 104 § 2 wydanie decyzji częściowej, nie określa żadnych przesłanek dopuszczalności wydania takiej decyzji. Należy zatem przyjąć, że dopuszczalność wydania decyzji częściowej wiąże się z charakterem przedmiotu postępowania, który może być w tym sensie podzielny, że "możliwe będzie rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek" (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 454). Zatem gdyby nawet przyjąć założenie, że spadkobiercy po T. R. wnosiliby o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na ich rzecz, mogłyby to być ewentualnie zrealizowane przez wydanie w stosunku do nich decyzji częściowej.
Za zasadny należy także uznać zarzut skargi odnoszący się do naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 365 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 365 § k.p.c., prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą zaś tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, bez względu na to, czy był czy też nie był stroną w postępowaniu, w wyniku którego zostało wydane orzeczenie, które stało się prawomocne (Kodeks Postępowania Cywilnego - Komentarz pod red. prof. dr hab. Kazimierza Piaseckiego, wyd. C.H.BECK, Warszawa 1996, tom I str. 1085 i nast.). W dacie wydawania decyzji reprywatyzacyjnej z 2011 r. w obiegu prawnym były dwa postanowienia po T. R. Istnienie dwóch lub więcej prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 w związku z art. 13 § 2 lub art. 524 § 2 k.p.c. (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2012 r. III CZP 81/11, publik. LEX). Dopóki jednak oba były w obiegu prawnym, nie można organowi reprywatyzacyjnemu czynić zarzutu, że wydając decyzje oparł się na jednym, a nie na drugim. Tylko wskazany tryb wznowienia postępowania może doprowadzić do wyeliminowania jednego z postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku, takich uprawnień nie miał natomiast Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy, nie ma ich także Komisja i sąd administracyjny.
Mając te okoliczności na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Komisji wydana została z naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r., które miało wpływ na wynik sprawy co uzasadnia jej uchylenie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Rozpoznając sprawę ponownie, wobec niewystąpienia w sprawie przesłanki określonej w art. 30 ust. 1 pkt 3 u.s. d.r., o ile w sprawie nie ujawnią się inne niż dotychczas podnoszone przez organ okoliczności uzasadniające eliminację decyzji reprywatyzacyjnej z obrotu prawnego, Komisja rozważy zakończenie postępowania w sposób inny niż przewidziany w art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło