I SA/Wa 178/16

WyrokWSA w Warszawie2016-04-14

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Jolanta Dargas, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który wielokrotnie nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do rozpoznania wniosku, może zostać ponownie obciążony grzywną, a jego bezczynność może zostać uznana za rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wielokrotnie nie wykonuje prawomocnego wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do rozpoznania wniosku, może zostać ponownie obciążony grzywną na podstawie art. 154 § 1 PPSA. W takiej sytuacji bezczynność organu może zostać uznana za rażące naruszenie prawa, zwłaszcza gdy sąd już wcześniej stwierdził takie naruszenie i wymierzył grzywny.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt. Pomimo wielokrotnych wezwań, upływu terminów i wcześniejszych grzywien nałożonych przez sąd, organ nie wydał decyzji merytorycznej. Prezydent W. argumentował koniecznością zlecenia operatu szacunkowego i zabezpieczenia środków. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w określonej wysokości, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Prezydenta W. solidarnie na rzecz skarżących kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. S., S. S., A. S., M. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 361/12 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz R. S., S. S., A. S., M. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 361/12, Sąd uwzględnił skargę W. S. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 28 grudnia 1991 r. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Skarżący wskazali, że prawomocny wyrok został przekazany Prezydentowi W. w dniu 27 lutego 2013 r., zatem termin na rozpatrzenie wniosku upłynął w dniu 27 kwietnia 2013 r. Do dnia składania skargi jednak nie została wydana decyzja merytoryczna w sprawie. Skarżący wyjaśnili ponadto, że wobec upływu ww. terminu wniesiona była już wcześniej skarga do Sądu, który wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1967/13 wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 16 listopada 2012 r. Pomimo jednak takiego rozstrzygnięcia Sądu oraz mimo ponownego wezwania, Prezydent W. nie wydał rozstrzygnięcia. Wobec powyższego ponownie została skierowana skarga na niewykonanie wyroku Sądu i w dniu 10 czerwca 2014 r., po raz kolejny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył organowi grzywnę. W związku z dalszą bezczynnością organu pismem z dnia 10 września 2014 r. ponownie wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku Sądu, również to wezwanie zostało pozostawione bez odpowiedzi. Po raz kolejny Prezydent W. został ukarany grzywną wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3324/14. Prezydent W., odpowiadając na skargę wyjaśnił, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznej zostanie zlecone wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy. Przed wydaniem decyzji konieczne jest także zabezpieczenie środków na wypłatę. W związku z powyższym organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z 7 lipca 2015 r. ponownie wezwali organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011r. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi W. można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/361/12 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku W. S. z dnia 28 grudnia 1991 r. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. jako działka nr [...] pochodząca z osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod Nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć trzeba, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z akt sprawy prawomocny wyrok wraz z aktami został doręczony organowi w dniu 22 lutego 2013 r. Bezsporne jest, że do dnia orzekania przez Sąd, Prezydent W. nie rozpoznał ww. wniosku z dnia 28 grudnia 1991 r. Powołując się na piśmiennictwo wskazać należy, iż niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu, ustalonego jak wyżej, wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub czynności. Przy czym podkreślić należy, że tak ustalony termin wyznaczony przez sąd administracyjny jest terminem dodatkowym w stosunku do ustawowego terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i z tego względu nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 kpa (zob. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 4. Warszawa 2010 r. s. 366). Nie zakończenie w terminie zakreślonym przez sąd postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość warszawską oznacza, że żądanie skarżących o nałożenie grzywny znajduje materialno-prawną podstawę w art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten umożliwia wniesienie skargi wraz z żądaniem wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonuje wyroku sądu, a więc pozostaje w bezczynności po wyroku sądu uwzględniającym skargę na bezczynność lub po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Omawiany przepis ma charakter nie tylko dyscyplinujący, ale i restrykcyjny. Ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy, ale już po wniesieniu skargi, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 ppsa). Zgodnie z art. 154 § 6 ppsa sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. (M.P.2016.145) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3899,78 zł. Górną granicą grzywny wymierzonej na podstawie art. 154 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi była w tej sprawie kwota 38 998 zł. Możliwość wymierzenia grzywny w określonym wyżej przedziale pozwala Sądowi na miarkowanie jej wysokości w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności. Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez organ prawomocnego wyroku Sądu z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 361/12 oraz mając na względzie, że w wyroku tym Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa, jak również fakt, że w sprawie niniejszej już trzykrotnie Sąd ww. wyrokami nakładał grzywny za niewykonanie przedmiotowego wyroku( grzywny w wysokości kolejno 1000 zł, 5000 zł oraz 10 000 zł), Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 11 000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy oraz wysokości wcześniej wymierzonych grzywien przez sąd. Sad uznał również, że bezczynność organu po wykonaniu wyroku ma charakter rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę datę wydania wyroku w sprawie I SAB/Wa 361/12 oraz fakt, że jest to 4 grzywna orzeczona przez sąd. Z tych przyczyn, na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło