I SA/Wa 178/17
WyrokWSA w Warszawie2017-05-30
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Bożena Marciniak, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, stwierdzając jednocześnie uchybienie tego terminu, jeśli strona skarżąca jako przyczynę uchybienia wskazała czasową niedostępność akt sprawy z powodu ich wykradzenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a następnie stwierdził uchybienie terminu, ponieważ strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Wskazywana przez stronę niedostępność akt sprawy nie stanowiła przeszkody nie do przezwyciężenia, zwłaszcza że zażalenie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, a uzupełnienie dokumentacji mogło nastąpić później.Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył zażalenie na postanowienie Prezydenta odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zasiłku stałego, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał czasową niedostępność akt sprawy z powodu ich wykradzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu i stwierdziło uchybienie terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku M.S. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], na zasadzie art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "kpa"), odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz, na zasadzie art. 134 kpa, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], Prezydent [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty M.S. zasiłku stałego za okres od lutego 2003 roku. Odpis niniejszego postanowienia został doręczony M.S. w dniu 14 września 2016 r.
Pismem z [...] września 2016 r. M.S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. We wniosku skarżący wskazał, że uchybił terminowi z uwagi na czasową niedostępność akt, które jest zmuszony przechowywać poza swoim mieszkaniem z uwagi na ich wykradanie przez "nieznanych sprawców".
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 59 kpa, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie, działając na podstawie art. 134 kpa, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż M.S. nie udowodnił, że nie dotrzymał terminu do wniesienia zażalenia z powodu przeszkody, na którą nie miał wpływu. Organ podniósł, iż w prośbie o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i w zażaleniu wnioskodawca nie udowodnił, że przekroczenie terminu nastąpiło z powodu przeszkody, której nie mógł przezwyciężyć sam lub przy pomocy osób bliskich. Przedmiotowe postanowienie odebrane zostało w dniu 14 września 2016 r., co potwierdzono na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Termin do złożenia zażalenia mijał zatem w dniu 21 września 2016 r., a wnioskodawca wniósł zażalenie w dniu 27 września 2016 r., czyli z przekroczeniem ustawowego 7-dniowego terminu do jego złożenia. Z uwagi na powyższe, Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Na powyższe postanowienie M.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przedstawiając argumentację tożsamą z zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którym organ odmówił, na zasadzie art. 59 kpa, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził, na zasadzie art. 134 kpa, uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Instytucja przywrócenia uchybionego terminu uregulowana została w art. 58 - 60 § 1 kpa. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie zaś z art. 59 § 2 kpa, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia organ właściwy do rozpatrzenia tego odwołania lub zażalenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można było wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie okoliczności obiektywne, występujące bez woli strony, które - mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw - uniemożliwiły dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, wnioskodawca powinien stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna. W wyroku z dnia 2 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 64/14, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (np. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10). Ponadto, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Naczelny Sąd Administracyjny słusznie podkreślił, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Uzasadniając brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2016 r. skarżący wskazał na czasową niedostępność akt w sprawie, które jest zmuszony przechowywać poza własnym mieszkaniem z uwagi na ich wykradanie przez "nieznanych sprawców".
W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy odmowa przywrócenia uchybionego terminu jest prawidłowa. Skarżący w swoim wniosku nie dopełnił bowiem stosownych wymogów ustawowych tj. nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2016 r. Skarżący nie wykazał, iż podnoszone przez niego okoliczności stanowiły przeszkodę, której nie mógł przezwyciężyć sam lub przy pomocy osób bliskich. Trafnie również podniosło Kolegium, iż brak dokumentacji nie może mieć wpływu na złożenie zażalenia, bowiem zgodnie z przepisami kpa zażalenie nie wymaga szczególnego uzasadnienia. Do skutecznego jego złożenia wystarczy, że strona wyrazi swoje niezadowolenie, a uzupełnienie dokumentów może nastąpić w późniejszym terminie w toku postępowania.
Wyjaśnić również trzeba, iż zgodnie z art. 59 kpa postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) wydane przez organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia jest ostateczne. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w zaskarżonym rozstrzygnięciu stwierdziło jednocześnie uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia). Stosownie bowiem do art. 141 § 2 kpa, zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Zażalenie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest, w myśli art. 134 kpa, stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia).
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Jednocześnie, skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Prawidłowo zatem organ odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu do spraw wywołanych skargą na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło