I SA/Wa 1782/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Iwona Kosińska, Protokolant specjalista Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania J. M. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z [...] lipca 2018 r. Prezydent Miast [...] odmówił J. M. przyznania zasiłku celowego na żywność, leki, gaz, wywóz nieczystości, energię elektryczną, okulary, przejazd do kliniki słuchu, środki higieny osobistej i sanitarnej oraz wodę. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że wnioskodawca prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe, osiąga miesięczny dochód w wysokości [...] zł, który przewyższa ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 634 zł. Sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania pomocy celowej, ponieważ nie zostały spełnione wymogi formalne, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Od powyższej decyzji J. M. wniósł odwołanie, w którym domagał się przyznania pomocy z uwagi na dotykające go problemy zdrowotne. Wskazał, że z powodu niepełnosprawności nie może znaleźć pracy. Podniósł, że nie osiąga takich dochodów, jakie ustalił organ I instancji, ponieważ nie zalicza do nich dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę wskazało, że jak wynika z aktualizacji wywiadu środowiskowego J. M. (lat [...]) jest osobą rozwiedzioną i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszkając w lokalu kwaterunkowym o pow. [...] zł. Wnioskodawca ma córkę lecz twierdzi, że nie utrzymuje z nią kontaktu. Strona legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe, która ma charakter trwały. Z orzeczenia wynika, że odwołujący może być zatrudniony, ale wskazane jest przystosowane stanowisko pracy. Kolegium wyjaśniło, że źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dodatek mieszkaniowy ([...]zł) oraz zasiłek stały ([...]zł). Te środki finansowe muszą być zaliczone do dochodu, ponieważ wynika to z art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Przepisy nie przewidują możliwości wyłączenia z dochodu dodatku mieszkaniowego. Łączny dochód wnioskodawcy wynosi więc [...] zł, przy ustawowym kryterium dochodowym - 634 zł. Przyznanie zasiłku celowego, w trybie art. 39 ustawy, jest możliwe wówczas, jeżeli dochód osoby nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. Należy uwzględnić dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o pomoc, tj. z maja 2018 roku (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Kolegium stwierdziło, że przekroczone zostało kryterium dochodowe, wobec tego strona nie ma legitymacji do ubiegania się o pomoc w trybie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. W kontekście zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że czym innym jest przyznanie pomocy celowej na podstawie art. 39 ustawy, a czym innym na podstawie art. 41 ustawy. W myśl pierwszego z przepisów organ przyznaje fakultatywnie pomoc w postaci zasiłku celowego, ale tylko wówczas, gdy dochód ubiegającego się o wsparcie nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. W świetle drugiego z przywołanych przepisów pomoc również ma charakter fakultatywny, ale jest udzielana wówczas, gdy wnioskodawca przekroczył kryterium dochodowe, tj. kwotę 634 zł. W takim wypadku organ może przyznać specjalny zasiłek celowy. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2018 r. złożył J. M. W uzasadnieniu skargi wskazał, że poza jego niepełnosprawnością organ nie zbadał innych dolegliwości chorobowych, takich jak: choroby serca, odcinka kręgosłupa lędźwiowego i szyjnego, cukrzyca typu II, zawroty głowy, poważna wada wzroku na co złożył stosowne dokumenty. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z [...] stycznia 2019 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Decyzji tej zarzucił naruszenie art. 7 kpa, poprzez zaniechanie niezbędnych czynności do indywidualnego rozpatrzenia sprawy skarżącego, a w szczególności poprzez brak wzięcia pod uwagę stanu zdrowia skarżącego i konieczności stosowania specjalnej diety. Podniósł, że skarżący nie jest w stanie zakupić wystarczającej ilości leków. Koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1769). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a to powoduje, że nawet przy zaistnieniu przesłanek do jego otrzymania nie każda osoba musi go otrzymać. Należy podkreślić, że samo przyznanie, jak i wysokość przyznanego świadczenia zależą od uznania organu wydającego decyzję. Udzielanie pomocy społecznej jest limitowane posiadanymi przez organy administracji środkami finansowymi. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Ośrodki pomocy dysponują ograniczonymi środkami. Sądowa kontrola decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego polega na analizie postępowania dowodowego poprzedzającego decyzję i realizacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Przenosząc przedstawione powyżej uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organy prawidłowo wskazały, że skarżący przekracza kryterium dochodowe wskazane w art. 8 ust 1 pkt 1 ustawy. Słusznie uznały, że na dochód skarżącego składa się zasiłek stały i dodatek mieszkaniowy - zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy. Wyłączenie dodatku mieszkaniowego z dochodu nie jest możliwe, gdyż nie przewiduje tego przepis art. 8 ust. 4 ustawy. Podkreślenia wymaga, że pomoc społeczna nie może być traktowana, jako stałe źródło dochodu, albowiem celem tej instytucji jest wspieranie osób i rodzin w przezwyciężeniu trudnej sytuacji. Udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Nadto, organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń. Wskazać także należy, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Skarżący jest objęty różnymi formami pomocy. Decyzjami z [...] lipca 2018 r. (a więc w tym samym czasie, co w niniejszej sprawie) Prezydent Miast [...] przyznał skarżącemu na okres od lipca do października 2018 r. zasiłki celowe po [...] zł miesięcznie oraz specjalne zasiłki celowe w kwotach: [...] zł, [...], [...] i [...] zł (sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1780/18 i sygn. akt I SA/Wa 1781/18). Pomoc udzielana skarżącemu jest realna, a nie symboliczna, a organ nie lekceważy jego potrzeb. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności uznać należy, że organy nie naruszyły granic uznania administracyjnego. Nie miały też miejsca inne naruszenia prawa, które skutkowałyby usunięciem z obrotu prawnego decyzji organów obydwu instancji, w tym zarzucanego w piśmie pełnomocnika naruszenia art. 7 kpa. Decyzje są oparte na prawidłowych ustaleniach stanu faktycznego i trafnym zastosowaniu instytucji uznania administracyjnego. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.