I SA/Wa 180/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Joanna Skiba, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na czynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego nieruchomości oddala skargę. Pismem z [...] listopada 2021 r. Prezydent [...], na podstawie art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052, ze zm., dalej: ustawa Pgik), zawiadomił m.in. [...] Spółdzielnię Mieszkaniową o zmianie w ewidencji miejscowości, ulic i adresów polegającej na nadaniu nowego numeru porządkowego dla budynku biurowego. Dotychczasowy numer porządkowy budynku: [...] od ulicy W., usytuowanego na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] został zastąpiony numerem porządkowym: [...] od ulicy W. Jak wskazano, powyższej zmiany dokonuje się z urzędu, w związku z porządkowaniem numeracji budynków przy ulicy W. W skardze na powyższą czynność Prezydenta [...] [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, reprezentowana przez radcę prawnego, podniosła następujące zarzuty: I. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, tj. 1) art. 47a ust. 1 pkt 1 oraz art. 47a ust. 5 ustawy Pgik, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zmiana numeru porządkowego może być dokonywana zupełnie arbitralnie w każdym czasie i odnosić się do nieruchomości, które zostały już wybudowane i są użytkowane nieprzerwanie od ponad pięćdziesięciu lat pod nadanym uprzednio numerem porządkowym, 2) § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju. Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. poz. 1368, dalej: rozporządzenie) poprzez jego wadliwe stosowanie, które odnosi się do aktualizacji i zmiany numeru porządkowego nieruchomości, która jest użytkowana pod danym numerem przez ponad pięćdziesiąt lat, zaś w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do takiej aktualizacji, gdyż istniejąca numeracja porządkowa nie zawiera wad utrudniających jej wykorzystywanie. II. naruszenie przepisów postępowania tj. 3) art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, 4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania dowodów, na jakich organ oparł się, wydając kwestionowane rozstrzygnięcie. Wskazując na powyższe skarżąca Spółdzielnia wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi akcentowano, że budynek Administracji Spółdzielni znajdujący się pod adresem W. [...] stanowi centrum życiowe dla mieszkańców Osiedla [...]. Został wybudowany jeszcze przed 1972 rokiem. Niewątpliwie zatem interes mieszkańców i pracowników Spółdzielni powinien wziąć górę nad wytycznymi dotyczącymi numeracji porządkowej budynków, szczególnie, że takie rozwiązanie jest dopuszczalne, gdyż jeżeli numer jest unikalny powinien pozostać, nawet gdy nie jest nadany w sposób prawidłowy. Okolicznością, która może przemawiać przeciwko wprowadzeniu zmiany numeracji porządkowej nieruchomości, nawet jeżeli numeracja jest wadliwa z powodu braku ciągłości i przestrzennej regularności, jest potrzeba zachowania dotychczasowej, ukształtowanej nieraz w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości. Nie ulega zaś wątpliwości, że taka sytuacja zachodzi w niniejszym stanie faktycznym. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...], reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi w całości. Organ wskazał m.in., że budynek biurowy o funkcjonującym dotychczas numerze porządkowym [...] od ulicy W., którego właścicielem jest skarżąca położony jest po parzystej stronie numeracji porządkowej ulicy W., pomiędzy numerami [...] i [...]. Po tej stronie ulicy budynek winien mieć numer parzysty, a kolejnym numerem parzystym po budynku oznaczonym numerem [...] jest numer [...] (numery porządkowe [...] i [...] zostały zaplanowane dla działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]), który to numer jest zgodny z zasadami określonymi w rozporządzeniu, a ponadto nie zawiera wad utrudniających wykorzystywanie numeracji porządkowej - łatwo jest odszukać numer [...] po stronie ulicy z parzystymi numerami, jeżeli występuje on po numerze [...] a przed numerem [...]. Ponadto w dokumentacji archiwalnej ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości Dzielnicy [...] oraz ewidencji miejscowości, ulic i adresów nie odnaleziono dokumentów ani wpisów świadczących o administracyjnym ustaleniu numeru [...] od ulicy W. Adres ul. W [...] nie był ujawniony w adresie działki nr [...] z obrębu [...] w rejestrze gruntów prowadzonym przez Prezydenta [...], a wobec tego faktu nie był ujawniony również w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. Również dokument "Inwentaryzacja posesji przy ul. W. [...] w [...]", na który powołuje się skarżąca nie dowodzi o administracyjnym ustaleniu numeru porządkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07, LEX nr 447879). Jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega kognicji sądów administracyjnych. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 477/22) Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności Prezydenta [...] z [...] listopada 2021 r., poprzedzonej informacją zawartą w piśmie z [...] października 2021 r., Sąd uznał, że skarga nie znajduje usprawiedliwienia. Wyjaśnić trzeba, że w myśl art. 47a ust. 1 pkt 1 ustawy Pgik, ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy. W art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a ustawy Pgik przyjęto, że ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera dane adresowe określające: numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania. Numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta), o czym zawiadamia właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają (ust. 5 art. 47a). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 796/18, LEX nr 2761200, wskazał, że pojęcie "ustalanie numerów porządkowych budynków" obejmuje zarówno te czynności w wyniku których organ po raz pierwszy ustala numer porządkowy, jak i takie sytuacje, w których dochodzi do zmiany ustalonego wcześniej numeru i ponownego ustalenia numeru porządkowego. Uszczegółowienie zasad zmiany danych w wymienionej ewidencji zawiera rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, które weszło w życie 31 lipca 2021 r. Rozporządzenie to w § 6 ust. 1 wskazuje, że numery porządkowe przyjmują postać liczb całkowitych w przedziale od 1 do n. W § 6 ust. 11 rozporządzenia przyjmuje zaś, że nadawanie numerów porządkowych związanych z określoną ulicą odbywa się w następujący sposób: 1) numery porządkowe wzdłuż ulic głównych wzrastają w kierunku od centrum miejscowości ku jej granicom albo z południa na północ oraz ze wschodu na zachód; 2) numery porządkowe wzdłuż ulic bocznych wzrastają, poczynając od głównej ulicy, w kierunku granic miejscowości; 3) numery porządkowe po lewej stronie ulicy, w kierunku zwiększających się numerów, oznacza się liczbami nieparzystymi, a po prawej stronie liczbami parzystymi. 4) numery porządkowe obiektów przylegających do placu wzrastają, poczynając od naroża placu przy głównej ulicy, zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara; 5) jeżeli plac powstaje z rozszerzenia lub skrzyżowania ulic, dla obiektów przylegających do placu ustala się kolejne numery porządkowe jednej z ulic przechodzących przez plac. Zgodnie z § 9 pkt 6 rozporządzenia, aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany, dokonuje się, jeżeli istniejąca numeracja porządkowa budynków zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie. Stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia, numery porządkowe o strukturze niespełniającej wymogów określonych w § 6 ust. 1-3, nadane przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, mogą być stosowane w ewidencji miejscowości, ulic i adresów, jeżeli zapewniają unikalność związanych z nimi adresów i ich czytelną identyfikację w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi. W przypadku gdy w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia istnieją numery porządkowe niespełniające wymogów określonych w § 6 ust. 1-3, które nie zapewniają unikalności związanych z nimi adresów i czytelnej identyfikacji w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi lub numery porządkowe powtórzone, organ prowadzący ewidencję miejscowości, ulic i adresów dokonuje odpowiedniego przenumerowania z urzędu. (ust. 2) Uwzględniając powyższe rozwiązania ustawowe, jak i wobec sprecyzowanych w rozporządzeniu obowiązków nałożonych na organy, Sąd zaznacza, że w rozpoznawanej sprawie istotności potrzeby zapewnienia prawidłowości numeracji nieruchomości przy ul. W. w [...], nadaje zaburzona kolejność numerów porządkowych dla działek usytuowanych przy tej samej ulicy. Brak spójności numeracji po prawej stronie ulicy, która – zgodnie z przywołanym przepisem § 6 ust. 11 pkt 3 rozporządzenia – powinna być oznaczona kolejnymi numerami parzystymi, wynikający z pozostawienia numeru nieparzystego dla jednego budynku w ciągu kolejno wzrastających liczb numeracji parzystej, czyni usprawiedliwioną podstawę ponownego ustalenia numeru porządkowego dla budynku Administracji Spółdzielni, usytuowanego na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Zaznaczyć przyjdzie, że po prawej stronie ulicy W. nieruchomości sąsiednie z działką, na której usytuowany jest budynek Spółdzielni, oznaczone są numerami porządkowymi [...], [...] i [...]. Numer [...], z uwagi na wydzielenie kolejnych obiektów w obrębie tej nieruchomości, wymagał dodatkowo uzupełnienia literami alfabetu łacińskiego, z których litera c przypada na trzeci licząc od ulicy W. budynek biurowy, w którym znajduje się administracja Spółdzielni. Powyższe zapewnia czytelną identyfikację budynku w terenie, pozostając w spójności z numeracją adresów sąsiednich. Tym bardziej, że – jak wynika z informacji zawartej w odpowiedzi na skargę – numeracja porządkowa po stronie parzystej kończy się na numerze [...], zaś po stronie nieparzystej – na numerze [...]. Pozostawienie zatem dotychczasowego numeru porządkowego godziłoby w ustalony rozporządzeniem sposób oznaczania nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skarżącej, dotychczasowy numer porządkowy nie wymagał zapewnienia jej unikalności, a przez to możliwym było dokonanie zmiany numeracji. Osobliwości, oryginalności adresu nie dostarczał budynkowi Spółdzielni fakt długoletniego wykorzystywania tego budynku na potrzeby siedziby Administracji Spółdzielni, zarządzającej ponad 5 tysiącami lokali. Dotychczasowy adres, jak wskazał organ, nie występuje w ewidencji gruntów, ani w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. Wypada zauważyć, że numeracja porządkowa służy nie tylko identyfikacji adresu, ale przede wszystkim stanowi część systemu odniesień przestrzennych umożliwiających odnalezienie danego obiektu, zwłaszcza osobom, które nie mają wiedzy o lokalizacji budynku, który z uwagi na pełnione w nim funkcje i zadania powinien być ogólnodostępny, a więc łatwy do odnalezienia. Tym samym, wada dotychczasowej numeracji utrudniała jej wykorzystanie, na co wskazywał organ odwołując się do braku czytelności zastosowanej identyfikacji w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi. W świetle powyższego podniesione w skardze zarzuty okazały się nieuzasadnionymi. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095).