I SA/Wa 1812/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia[...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie ukarania grzywną postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej jako: Komisja) postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] , ukarała M. B.grzywną w wysokości 10.000 zł za niestawiennictwo na posiedzeniu ogólnym Komisji w dniu [...] lipca 2018 r. o godz. 10.00 celem złożenia zeznań w charakterze świadka. Odpis powyższego postanowienia został przesłany M.B.na adres "ul. [...] , [...] " i w efekcie jego nieodebrania przez adresata, uznany został przez organ za doręczony w trybie art. 44 kpa w dniu 9 sierpnia 2018 r. W dniu 18 września 2018 r. M.B.wniósł skargę na powołane postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wskazał, że Komisja nigdy nie doręczyła mu postanowienia z dnia [...] lipca 2018 r. o ukaraniu go grzywną, a formalna informacja o tym postanowieniu została zawarta dopiero w treści doręczonego mu na adres w [...] "Upomnienia" wzywającego skarżącego do zapłaty orzeczonej grzywny. Zatem, zdaniem skarżącego, termin do złożenia przedmiotowej skargi został zachowany bowiem o powołanym postanowieniu dowiedział się z ww. upomnienia datowanego na dzień [...] września 2018 r. Niemniej jednak na wypadek gdyby Sąd inaczej interpretował kwestię ustalenia terminu do wniesienia skargi, skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazał, iż niedotrzymanie terminu było od niego całkowicie niezależne, albowiem pierwszym doręczonym mu prawidłowo pismem Komisji było upomnienie z dnia [...] września 2018 r. Przy czym podniósł, że mieszka i jest zameldowany w [...] przy ul. [...] , a pod tym adresem żadnego doręczenia wezwania Komisja nie dokonywała. Jak wynika z dokumentów wezwania kierowane do skarżącego były adresowane pod adres zamieszkania córki skarżącego – B.B. ([...], ul. [...] ) i to właśnie córce doręczyciel Komisji wręczył wezwanie adresowane do skarżącego. Jednocześnie Komisja dysponowała prawidłowym adresem skarżącego, gdyż już na ten prawidłowy adres ([...],ul. [...] ) przesłała upomnienie wzywające do zapłaty kwoty nałożonej grzywny. Wobec czego w ocenie skarżącego pierwszym doręczonym mu prawidłowo pismem Komisji było to właśnie upomnienie z dnia [...] września 2018 r. W odpowiedzi na skargę Komisja podniosła m. in., że w dniu 11 lipca 2018 r. do siedziby Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęło pismo od A.B. – żony skarżącego dotyczące usprawiedliwienia jego niestawiennictwa. Do przedmiotowego pisma dołączono zaświadczenie lekarskie dotyczące stanu zdrowia skarżącego, na którym wskazano adres zamieszkania M. B. jako ul. [...] w [...]. Wobec czego Komisja uznała, iż postanowienie z dnia [...] lipca 2018 r. zostanie wysłane na adres wskazany w piśmie usprawiedliwiającym nieobecność skarżącego na rozprawie oraz w załączonym do niego zaświadczeniu lekarskim. Jest to adres który skarżący podał na zaświadczeniu lekarskim jako swój adres zamieszkania. Co więcej skarżący jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. W dniu 20 sierpnia 2018 r. do siedziby Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynął zwrot przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] lipca 2018 r. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana pod wskazanym adresem w dniach 26 lipca 2018 r. oraz 3 sierpnia 2018 r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie została ona zwrócona do nadawcy. Mając na uwadze regulację art. 44 § 1 kpa oraz opisany stan faktyczny sprawy Komisja wskazała, że w sposób prawidłowy doręczyła skarżącemu postanowienie z dnia [...] lipca 2018 r. na wskazany przez niego adres zamieszkania. Skutek doręczenia przedmiotowego postanowienia nastąpił w dniu 9 sierpnia 2018 r., tj. z upływem ostatniego dnia okresu o którym mowa w art. 44 § 1 kpa. Jednocześnie Komisja wyjaśniła, że upomnienie z dnia [...] sierpnia 2018 r. zostało wysłane na ul. [...] w [...], a tylko dodatkowo na adres w [...] . Wskazała, iż skarżący nie podejmował wcześniej przesyłek kierowanych do niego na adres w [...], a jedyne skuteczne doręczenie wezwania na posiedzenie ogólne miało miejsce na ul. [...] w [...] . Dodatkowo Komisja podkreśliła, że nieprawdziwe jest twierdzenie skarżącego, iż o ukaraniu grzywną dowiedział się w dniu 4 września 2018 r., kiedy skarżący osobiście odebrał upomnienie na posiedzeniu ogólnym Komisji. Z akt sprawy wynika bowiem, że upomnienie zostało odebrane przez skarżącego w dniu 3 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 powołanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi zatem konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Jednocześnie o braku winy można mówić w sytuacjach od strony niezależnych, kiedy nie miała ona wpływu na zdarzenia, określane często jako losowe. Przy czym należy mieć na uwadze, że brak winy wnioskodawca winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić. Uprawdopodobnienie oznacza bowiem jedynie uwiarygodnienie (uprawdopodobnienie) danego faktu, które prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, iż zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. W orzecznictwie sądowym można wskazać, że brak winy w uchybieniu terminu ma miejsce np. w sytuacji mylnego pouczenia o środkach zaskarżenia (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 1983/03), nieoddanie przesyłki adresatowi przez domownika (wyrok NSA z dnia 28 maja 2002 r., sygn. akt II SA/Kr 2612/98), obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (postanowienie NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA/Po 2646/00), nieprawidłowe doręczenie pisma sądowego (postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1973 r., sygn. akt I CZ 157/72). Przenosząc przedstawione uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżący – jak sam twierdzi – o wydaniu postanowienia Komisji z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] , dowiedział się z upomnienia Komisji z dnia [...] września 2018 r. Przy czym podkreślił, że powołane postanowienie nie zostało mu skutecznie doręczone z uwagi na skierowanie go na błędny adres zamieszkania skarżącego. Jednocześnie Sąd zaznacza, iż z treści doręczonego skarżącemu ww. upomnienia wynika wyłącznie fakt wydania przez Komisję zaskarżonego postanowienia, natomiast brak jest informacji w przedmiocie pouczenia skarżącego o trybie i środkach zaskarżenia tego postanowienia. Niniejsza okoliczność uniemożliwiła więc skarżącemu wniesienie przedmiotowej skargi w terminie wcześniejszym z uwagi na brak wiedzy o wydaniu postanowienia jak i środkach i trybie jego zaskarżenia - wobec braku skutecznego pouczenia go w tym zakresie. Powyższe zatem uprawdopodobnia brak jego winy w uchybieniu przewidzianego ustawą terminu zaskarżenia postanowienia. Mając przy tym na uwadze uzasadnione wątpliwości co do skuteczności doręczenia postanowienia (a co za tym idzie także zawartego w nim pouczenia), wynikające ze skierowania go na adres inny niż miejsce zamieszkania adresata aktu (których na tym etapie postępowania Sąd nie rozstrzyga, gdyż byłoby to przedwczesne), przyjąć należy, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała 18 września 2018 r., tj. w dacie faktycznego złożenia niniejszej skargi. Tym samym uznać należy, że zawarte w jej treści podanie o przywrócenie uchybionego terminu, wniesione zostało z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełniono czynności, dla której termin ów był zastrzeżony. Spełnione więc zostały wszystkie przesłanki warunkujące jego przywrócenie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.